Якутские буквы:

Якутский → Якутский

лэҥкэй

д ьү һ. туох т. Ордук уһу н, улахан, модороон буол (үөһэ, туох эмэ үрдүгэр сылдьары этэргэ). ☉ Быть несоразмерно большим, широким, округлым (напр., о голове человека, нек-рых птиц, о шапке)
[ Модьугу] Лэҥкэйбит т ө б ө т ү н Лэкээриҥнэтэр, Бүлүүһэ хараҕын Бүлтээ риҥнэтэр. С. Тарасов
Кини …… лэҥкэйбит төбөтүнэн уонна чаҕылыйбыт уоттаах хараҕынан барыларыттан туспатык көстөрө. В. Протодьяконов
Лэҥк э й б и т үрдүк сүүһэ, уоттаах хараҕа, обугур уоһа барыта кини эр санаатын, өйүн туоһулууллар. И. Данилов
[ Маппыа йабыс] сабыс-саҥа чаамык бэргэһэтэ лэҥкэйэн, маастарын салайа, үлэһиттэрин көрө сылдьымахтаата. Бэс Дьарааһын
ср. кирг. деҥкей ‘быть толстым и неуклюжим’

Якутский → Русский

лэҥкэй=

образн. быть, казаться несоразмерно большим, внушительным (напр. о голове); оҕонньор лэҥкэйбит маҥан төбөтүн имэринэр старик пригладил большую седую голову.

Еще переводы:

лэҥкэлдьий

лэҥкэлдьий (Якутский → Якутский)

лэҥкэй диэнтэн арыт
көстүү. Тыргельдиин, саҥата суох лэҥкэлдьийэн кэлэн, …… биир сири тэһэ көрөн турбахтаан баран ыйда. Болот Боотур

лэҥкэс

лэҥкэс (Якутский → Якутский)

лэҥкэй диэнтэн холб. туһ. Суон тииттэр төбөлөрө лэҥкэһэн, күһүҥҥүнү билэн, утуктаан эрэрдии нуо ҕаспыт курдуктар. Н. Заболоцкай

лэҥкэччи

лэҥкэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Лэҥкэйэн көстөр курдук. ☉ Так, чтобы что-л. выглядело несоразмерно большим, широким
Хампыайап нэк бэргэһэтин лэҥкэччи кэтэн, …… лиһиргэччи үктэнэн киирэн, бырааба дьиэ ортотугар эргичиҥнии турбут. «ХС»

бүлтээриҥнэт

бүлтээриҥнэт (Якутский → Якутский)

туохт. Киэҥ быччаҕар хараххынан соччо иччитэ суоҕунан көр (хол., мэкчиргэни этэргэ). ☉ Глядеть невыразительно широко открытыми выпуклыми глазами (обычно о птицах из отряда сов)
Модьугу Лэҥкэйбит төбөтүн Лэкээриҥнэтэн, Бүлүүһэ хараҕын Бүлтээриҥнэтэр. С. Тимофеев

лэҥкэлин

лэҥкэлин (Якутский → Якутский)

лэҥкэй диэн курдук
Хараҕа киэҥэ, ырааһа, төбөтө лэҥкэллэн улахана, сүүһэ кэтитэ — сүрдээх киһи. Амма Аччыгыйа. Иирсэн хаалбыт хойуу будьурхай баттахтаах, лэҥкэллибит төбөтүттэн сэтэлээх суон моонньун кириҥэтин куоһааҕын устун кө лөһүнэ таҥнары харыйан түспүт. Күн нүк Уурастыырап

лэҥкээлэ

лэҥкээлэ (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Туох эмэ лэҥкэгэр быһыылаах, лэҥкэйэн көстөөччү. ☉ Что-л. несоразмерно большое, округлой формы (напр., о голове человека). Төбөм киһи мыыммат лэҥкээлэтэ буолан, ырбаахым хас уһуллах, кэттэх аайы батан биэрбэккэ накаас бөҕө. Р. К улаковскай

сарабаар

сарабаар (Якутский → Якутский)

аат. Бууттарын аллараа өттө бүүрэ тардыылаах халтаҥ киэҥ ыстаан. ☉ Летние широкие штаны, собранные у щиколоток, шаровары
Күөх сарабаар ыстаанын сайбаччы кэппит уһун синньигэс киһи, …… кубаҕай сирэйэ ытык сылгы төбөтүн уҥуоҕун курдук лэҥкэйэн иһэр. П. Филиппов
русск. шаровар, шаровары

таллаҥнаа

таллаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кынаттаргын тэнитэн аа-дьуо үөһэ-аллара хамсат. ☉ Неторопливо взмахивать раскинутыми крыльями
Тэппэй лэҥкэйбит төбөтүттэн күөх чарапчылаах маҥан хортууһун уста биэрэн, сибэккилэр ортолоругар таллаҥныы олорор таҥара лыаҕыгар үөмпүтүнэн барбыта. Далан

лэҥкэгэр

лэҥкэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Лэҥкэйэн көстөр, улахан, модороон быһыылаах. ☉ Несоразмерно большой, округлый (напр., о голове человека, нек-рых птиц, о шапке)
Онтон Тыргельдиин, модьу сыҥаахтаах, лэҥкэгэр төбөлөөх, кыараҕас чаҕылыҥнаабыт харахтаах дьүкээгир киһитэ турда. Болот Боотур
Эмискэ тыа саҕатынааҕы үрдүк тиит лэҥкэгэр төбөтүн диэкиттэн туох эрэ улахан баҕайы сарайбытынан сиргэ таҥнары мээчиктэнэ түстэ. Н. Заболоцкай

лэҥкэҥнээ

лэҥкэҥнээ (Якутский → Якутский)

лэҥкэй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Маарыйа эмээхсин сиэнин хортуустаах төбөтө сибэкки быыһыгар лэҥкэҥниирин ыйан көрдөрбүтэ. Далан
Түү сирэй …… киоска диэки аа-дьуо хааман баадаҥнаан көхсө лэҥкэҥнээтэ. Суорун Омоллоон. Дьиэттэн баһыттан ата ҕар диэри таба таҥастаах Байбал лэҥкэҥнээн тахсан, наарта үрдүгэр оннун булунна. Түһүлгэҕэ т.