аат., түөлбэ. Илими үтэн баран тыынан сылдьан тутатына күрэтэн балыктааһын. ☉ Способ ловить карасей, загоняя их с лодки в только что расставленные сети
Бүлүү дьоно уонна горнайдар илими үтэн баран, хоннорбокко эрэ, сонно тыынан сылдьан күрэтэн собону туттараллар. Ону маары диэн ааттыыллар. Багдарыын Сүлбэ

1. даҕ. Сыппах өйдөөх, өйдөөн биэрбэт; аҥала. ☉ Бестолковый, тупой, тупица
   Сэрбэкэ кинээс уола Мардьааһай, аар-маар да өйдөөх буоллар, Ньургуһуну аһыйбыта. Дьүөгэ Ааныстыырап
   △ Өйдөөхтүк быһаарсар, толкуйдуур кыаҕын сүтэрбит, өйүнэн мөлтөөбүт (кырдьан, ыалдьан). ☉ Впавший в слабоумие (от старости, болезни)
   Мин билэрбин даҕаны билбэт буолбут куһаҕан харахтаах-көстөөх, аармаар киһибин. Амма Аччыгыйа
2. сыһ. суолт. Тугу да толкуйдаабат буолуор диэри (уолуйбут, өмүттүбүт, ыксаан хаалбыт; хол., айдаантан, дьон ыгылытыытыттан эҥин). ☉ Растерянно, потерянно (чувствовать себя, напр., от шума, непривычной обстановки)
   Аар-маар, килээ-халаа буолан, аҕыстан тураахтаата эбээт кини киһи. Суорун Омоллоон
   Ыстапаан куоракка киирэн — хайдах эрэ аар-маар курдук буолан хаалла. А. Софронов
   Москва суруналыыстара, эчи үгүстэрин! Кыра ычалаах киһини аар-маар оҥорон кэбиһиэх курдуктар. А. Данилов

аат., геогр. Ыарҕанан, талаҕынан, сэдэх мастарынан балайда киэҥ сири саба үүммүт, дулҕалаах сир-дойду. ☉ Болотистое кочковатое пространство, поросшее кустарником, редкими деревьями (напр., ивами), марь
Ыарҕа маардары, бадарааннары, күөх халлааҥҥа өрө хороһон турар кубалаҥ куруҥах мастардаах куруҥ тыалары аастылар. Күндэ
Салгын сылыйан, бырдах үөрэ сииктээх маардар отторун, дулҕаларын быыһыттан көтөн тахсан, ат самыытыгар, Маайа, Сүөдэр үрдүлэригэр хара тордох буола мустар. Н. Якутскай
«Харбалаах табыгастаах сир буолбатах. Барыта маар, дулҕа, куобах уоһа, бырыы-бадараан, туох да суола-ии һ э суох туун дара дойду», — дэһии баара. «Кыым»
♦ Маар айах түөлбэ. — айаҕар биир да тииһэ суох киһи. ☉ Беззубый рот (о человеке). Маар айах буолбут оҕонньоттор
◊ Тумара маар — ото-маһа суох, сииктээх, ыарҕанан эрэ саба үүммүт түҥкэтэх сир. ☉ Глухое сырое место, сплошь поросшее ерником. Тумара маарга киһи кэлбэтэҕинии, Туох да суоҕунуу Чуумпу буолуталыыра, Арай хараҥа ойуурга өлүк элбэҕин Хара суор хаһыыта тыллыыра… Эллэй
Туундарам тумара маарыгар Туруйа тойуга чугдаарда, Туус маҥан туманы арыйан Туоһахта төгү рүк күн ойдо. П. Тобуруокап

1. сыһ. Туора-маары (хол., үктээ, хаамп). ☉ Неуклюже, нескладно (ходить, ступать)
   Роман кинини көтөҕөн суол устун тиэр-маар үктээтэ. Н. Габышев
2. даҕ. суолт. Сыыһа-халты, түҥ-таҥ. ☉ Беспорядочно, невпопад. Үүнэ-тэһиинэ суох тиэр-маар барыыбыт бэрээдэктэннэ. «Саха с.»
   ♦ Тиэр-маар (тиэс-маас) эрт — тиэрэни эрт диэн курдук (көр тиэрэ)
   Дархан оҕонньор Намылҕа эмээхсинниин төрөөбүт үрэхтэриттэн арахсыбакка, көҥүл бултаан-алтаан, бүгэн сытаарылар, арааһа, тиэр-маар эрдэн лабаҥхалаатахтара. Софр. Данилов
   Кэлин уһугар киһи итэҕэйбэтин курдук тиэрмаар эрдэн бараллара баар буолуо. П. Аввакумов
   Саҥа олох, холкуос дьаһалын өйдөөбөт аатыран, тиэс-маас эрдэн кубулҕатыраргытын билбэт, ыйдаҥардыбат кырдьаҕас буолбатахпын. «ХС»

1. сыһ.
2. Сатамньыта суохтук, олдьу-солдьу. ☉ Беспорядочно, неаккуратно, как попало
   Тиэрэмаары түспүт Титирик-иһирик ойуурдар Тэтэрэн-чэлгийэн эрэллэр. А. Софронов
   Тиэрэ-маары үүммүт бөдөҥ тиистэрин көрдөрдө. Амма Аччыгыйа
   Халтарыйан охтумаары сүһүөхпүн былдьаһан, тиэрэ-маары үктэнэбин. М. Доҕордуурап
3. Туох да бэрээдэгэ суох. ☉ Врассыпную, в разные стороны
   Тыа иһигэр эмиэ тыас ньим-ньим гына түстэ да, тиэрэ-маары барыы буолла. Эрилик Эристиин
4. даҕ. суолт. Бутуурдаах, өйдөммөт. ☉ Искажённый, извращённый
   Дьэ, тиэрэ-маары сэһэннэр ыалтан ыал аайы тарҕаналлар. «ХС»
   ◊ Тиэрэ-маары көр — харахтаргынан үөһэ-аллара көр. ☉ Вращать глазами
   «Дьолбут дьэ тосхойдо!» — Суор ойуун хараҕын тиэрэ-маары көрө-көрө кыҥынайар. Амма Аччыгыйа
   Анатолий хараҕын тиэрэ-маары көрдө, сутуругун күөрэҥнэттэ. Л. Попов
   [Чаабый] Уулаах диэки кыччаҕар харахтарынан тиэрэ-маары көрүтэлээтэ. Эрилик Эристиин

сыһ. Бэрээдэгэ суох, түбэһиэх, онно-манна. ☉ Беспорядочно, как попало
Оҕо ыксаан, ханна да куотуон булбакка, туора-маары сүүрэкэлээбитэ. Суорун Омоллоон
[Аркадий] туора-маары охто сытар тииттэр үрдүлэринэн дэгэйтэлээтэ. М. Доҕордуурап
Тураахтар дааҕырҕаһа-дааҕырҕаһа ас көрдөөн, туора-маары көтөн сахсарыҥнастылар. У. Ойуур

1) бестолковый, тупой || тупица; 2) растерянный; растерявшийся (напр. от сильного шума).

1) кочковатое болото, поросшее мхом; 2) мокрое, поросшее кустарником место.

a. stupid