эмтээ диэнтэн атаах. Ньукуус ытын оҕотун бэйэтэ эмтээхтээн сордонор. «ХС»
«Бытыылка маатыска тугу барытын эмтээхтиир», — Алёша күлэн ардьас гынна. А. Кривошапкин (тылб.)

туохт., кэпс.
1. Иһиҥ ыалдьан сыптарый. ☉ Страдать от поноса, расстройства желудка
Туох буоллуҥ, Арассыыйа маатыска?! Касторката ис, дьөлгөрүй, Эмтэн искин! В. Маяковскай (тылб.)
2. Аас, мүлүрүй, тохтоо (ыарыы туһунан). ☉ Проходить, миновать, прекращаться, затихать (о боли, болезни)
Ыарыыҥ дьөлгөрүйдэ дуо? ПЭК СЯЯ

I
көр баарт
Баатым баар буоллаҕына, баҕар, билигин да маатыскам матарыа дии санаабаппын. Болот Боотур
Сүүйтэриинэн бүттэхпинэ, баҕар, мин баатым хадьырыйан хаалыа. В. Яковлев
II
аат., эргэр. Куоһахтыы хаһыллан оҥоһуллубут кыра дүлүҥ тыы. ☉ Небольшая долбленая лодка (из бревна)
Оҕонньор сүүрүк үөһэ көрбүтэ ыраах муустар туртаҥнаһаллар, кини баатын диэки тымныынан кынчарыйаллар. Н. Заболоцкай
Балыксыт оҕонньор Баатын курдук, Балтаҕар уллуҥахтаах. Саха фольк. Ньургуһун уонна Лоокуут хаһыы баат тыыга олорон ыллаабытынан устан далбаардан эрэллэр. Суорун Омоллоон

туохт., эргэр. Туох эмэ буруй, алҕас иһин дьаныһан туран накаастаа, өһөө, ситис (хол., айыылар, таҥаралар о. д. а. тустарынан). ☉ Неотступно преследовать, наказывать (карать), мстить за какие-л. грехи, вину, проступок (напр., о верхних божествах)
[Сахалар] сор тигистэҕинэ, таҥара айыыларын иһин бурууһаабытыгар уураллар. УАЯ А
Бу соҕотох түүн икки мөһөөҕү сүүйтэрэн кэбиһэр туох үлүгэрэй... Бу хаарты маатыска туох туһугар бурууһаатаҕай?! — дии саныы истэ Көстөкүүн. Күндэ
Кинилэри [айыылаахтары] Дьөһөгөй Айыыта бурууһаабыта тоҕо эрэ биллибэт ээ. И. Никифоров
[Омоҕой] ол [Эллэйдээххэ] киирэн иһэн, аантан тайаммытатайаммытынан, туттубута-туттубутунан сонно, айыытыгар үөһээҥҥи Үрүҥ Аар Айыы тойон бурууһаан, дьылҕалатан өлөр. Саха сэһ. I. Тэҥн. буулаа

дьүһ. туохт. Кэтит сирэйдээх буолан көһүн. ☉ Быть, казаться широким, плоским, полным (о л и ц е)
Маатыскам барахсан, малтайан олорор. П. Ойуунускай
Балай эмэ өр хаптаһынынан быыһаммыт хос иһигэр тэбэнэр-сахсынар тыас иһиллэн баран, Саабыһына малтайан тахсан кэллэ, Дьэбдьиэни көрөөт, мичээрдээбитэ буолла. Болот Боотур
Аркадий учуонай таайа тупсубут, өссө малтайбыт, — араас чы мадааннаах, буобура саҕалаах сонноох, — су бу кии р э н к э л лэ. Н. Габышев
Лаамы ойууна малтайбыт кып-кыһыл сирэйдээх, арбайбыт уһун баттахтаах, тойтоҥноон хаамар киһи этэ. «ХС»
ср. кирг. малта ‘грузно двигаться, хлюпая, шлёпая’