Якутские буквы:

Якутский → Якутский

маах

мааҕа баарынан — туох кыаҕа баарынан. На всю катушку
Туох да таҥнары мииммэт үтүө үйэтэ буолан, оҕолор маахтара баарынан улааталлар, хор! «ХС»; маах (маахта) сүүрүүнэн — тохтоло суох, наар сүүрүүнэн. Бегом, без остановки
Уйбааскылаах анараа түү киһиэхэ маахта сүүрүүнэн ыстаммыттар. Саха ост. I
Маах сүүрүүнэн бырдаҥалаан, Сылаас моонньуттан харбаан, Ол куһу салыбыратан Ийэбин үөрдэр баҕаттан Дьиэбэр айманан киирэбин. С. Руфов
Өлүөсэ тыын быһаҕаһынан тыынан маах сүүрүүнэн тиийэн кэллэ. Г. Нынныров; маах курдук — олус тото. Без меры, от пуза (наесться). Аҕылас буолуор диэри маах курдук эти симиннэ

аах-маах

  1. сыһ. Тугу да аанньа өйдөөбөттүк, толкуйдаан быһаара охсубаттык, дөйбүт курдук (үксүгэр ыарыыттан, айдаантан-күүгээнтэн, олус сылайыыттан эҥин). Оглушенно, отупело (чувствовать себя — обычно от болезни, усталости, шума-гама, непривычной обстановки)
    Бүгүн мунньахха, мэйиитэ үллэҥнии-үллэҥнии, төбөтө дыҥ курдук буолан, өйө көтөн, дөйөн олорбутун бэркиһэннэ. Акаары дьон саастарын тухары итинник аах-маах сылдьар буоллахтара. Болот Боотур
    [Маайалаах] иккиэн долгуйан, аах-маах буолан хаалбыттара. Соһуччута бэрдэ. П. Аввакумов
    Бүгүн күн киниэхэ уопсайынан хаһан даҕаны күүппэтэҕин иһитиннэрдэ. Мэктиэтигэр дөйүөрбүт курдук, аах-маах баран хаалла. Тумарча
  2. даҕ. суолт. Түргэнник толкуйдуу, быһаара охсубат, дөйбүккэ маарынныыр, аҥатах. Туго, тяжело соображающий; как бы оглушенный; глуповатый, глупый. Аах-маах уол. Кини эдэр эрдэҕиттэн аах-маах
    ср. тюрк. акмак ‘глупый, дурак’

иэх-маах

сыһ. Араастаан мунньаҥнатан. Всячески кривляясь, изгибаясь; криво, косо (делать что-л.)
«Тыҥырах» [ыт аата], үтүө сарсыарданан эҕэрдэлээбит курдук, кутуругун иэх-маах куймаҥнатта уонна уун-утары хааман кэлэн, иччитин сыллаан көрдө. И. Никифоров
Федот Кононович сүөргүлээбиттии мүчүйэн ылар, уоһун иэхмаах туттар. «ХС»
Иэх-маах буол - тугу гынаргын билбэккэ мух-мах буол; дөйбүт курдук буол. Теряться, приходить в замешательство, в растерянность (соотв. сбиваться с толку), не знать, что говорить и что делать
Ыгыллан, тыыммытын кыайан ылбакка иэх-маах буоллубут, харахпыт ирим-дьирим буолла. И. Данилов. Иэх-маах дэппэккэ - элбэҕи, ону-маны саҥарпакка. соотв. без лишних слов
Маршал мин диэки эргиллэ түстэ уонна иэх-маах дэппэккэ, миигин эмиэ бэйэтигэр эпсэри тарта. А. Данилов

Якутский → Русский

аах-маах

глупый, бестолковый || глупо, бестолково; аах-маах уол глупый парень; аах-маах тыллаһар он говорит бестолково.

иэх-маах

иэх-маах буол = теряться, быть сбитым с толку; не знать, что говорить и что предпринимать.

Якутский → Английский

аах-маах

a. stupid


Еще переводы:

мааҥы

мааҥы (Якутский → Русский)

см. мааҕы .

мааҕы

мааҕы (Якутский → Якутский)

  1. даҕ., түөлбэ. Этэр кэмтэн соторутааҕыта соҕус ааспыт, буолбут. Недавний, относящийся к недалёкому прошлому; вышеупомянутый
    Мааҕы кыыс. Мааҕы сир.  Бэйи, мааҕы сиспит биһиэнэ ханна сүттэ, онно тиийбит буолуох тустаах этибит эбээт?! Н. Заболоцкай
    2
    көр мааҕын. [Үчүгэй Үдьүйэн] мааҕы өлбүт дьахтарын сулбу тардан ылан …… бэйэтин таҥаһын таҥыннарбыт. Айан суолун ортотугар сытыарбыт, суорҕанынан сабан кэбиспит. ПЭК ОНЛЯ II
    Уол мааҕы үөрбүтэ-көппүтэ ханна да суох буолан, аргыый аҕай сир диэки көрөн баран ынаҕын сиэтэн таһаарда. А. Софронов
    ср. др.-тюрк. байахы ‘вышеупомянутый’
маалдьыан

маалдьыан (Якутский → Якутский)

мааҕын диэн курдук
Ээ, оттон маалдьыан сааҕытын ииттэн кэлиҥ, мустуҥ диэбитиҥ дии. Болот Боотур

мааҕын

мааҕын (Якутский → Якутский)

сыһ. Соторутааҕыта (биир күн иһ ин эн ааспыты эт эргэ). Недавно, в течение дня (случиться, произойти)
Мин мааҕын ынах хомуллуон аҕай иннинэ, ампаар муннугар ыйанан турар сааны харбаан ылаат, тыаҕа түс пүтүм. Далан
Ньургун Кырбасов маа ҕын сарсыарда сэрэбиэй тартарбыттарыгар сэттис нүөмэри таһаарбыта. Н. Лугинов
Кыыһа мааҕын сарсыарда оскуолаҕа барбыта, ол айыыта онон. Н. Заболоцкай
Мааҕын (мааҕыа) үйэҕэ — туох эмэ буолан бүппүтэ (ааспыта) балайда буолбутун туһунан этии. Довольно, порядочно времени прошло, давно уже (о чём-л., случившемся в течение дня)
Долгунчалаах астарын мааҕыа үйэҕэ тардан баран, бэйэлэрэ сүтэн хааллылар. Суорун Омоллоон
[Серёжа:] Үрэх диэки барыахха наада. Мааҕын үйэҕэ үрэх диэки барыах баар этэ. ВЛ РБЫ

биэчэрдээ

биэчэрдээ (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Биэчэргэ бар, биэчэргэ сырыт. Сходить на вечер, посетить вечер. Кыыһа мааҕын биэчэрдээбитэ
Оонньооботоҕуна утуйбат, Биэчэрдээбэтэҕинэ тэһийбэт. А. Софронов

маахта

маахта (Якутский → Якутский)

сыһ., түөлбэ. Кэлимсэ; наар, аҥаардастыы. Сплошь; целиком, полностью, весь
Бу балык маахта сытыйбыт.  Ойуур хабыллар хаба ортотугар быычыкайкаан балаҕан оҕото турара, сыбаҕа диэн маахта буорунан сыбаммыт. Д. Таас
Көр, чугас эргин бааллара иһиллибэт этэ ээ. Кимҥэ да бил либэккэ маахта [бандьыыттар] сиһинэн кэлэн алдьатан бардахтара. «ХС»

бэйэм буолла

бэйэм буолла (Якутский → Якутский)

көр бэйэтэ дуу
Туох диэх бэйэм буолла? Н. Якутскай. «Бу мааҕын сарсыарда тугу сиэбит бэйэм буолла?» — диэн өйдүү санаата. Д. Родари (тылб.)

мааҕы

мааҕы (Якутский → Русский)

давнишний, прежний; мааҕы кэпсэтиибит наш давнишний разговор.

дыыдаҥнаа

дыыдаҥнаа (Якутский → Якутский)

дыыдай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Били мааҕын тыыллаҥнаабыт Илибиэтэ тастыҥ сурдьа оҕонньор атыгар дыыдаҥнаан тиийдэ. Болот Боотур
Борокуоппайтан итэҕэһэ суох көрүҥнээх биһиги аймахпыт Тараас дыыдаҥнаан киниэхэ утары барда. Е. Неймохов

көтөт

көтөт (Якутский → Якутский)

аат. Бэдик, көкөт. Шалун, глупец, шалопай
Мааҕын били Баһырҕас көтөт орон анныгар киллэрэн тугу эрэ салбаан эрэрэ. Н. Заболоцкай
Миигин кэлэн сиэбэккэ, Мэнэгэйин мөлтөппөккө, Тоҕо тылын салана Токурулла сыттаҕай? Көтөтүм кэлэрэ буоллар, Көрдөөбүтүн ылыах этэ... И. Эртюков