туохт. Кыыһыра, кыйахана түс, абалан. ☉ Рассердиться, разозлиться, возмутиться
[Ньукуус:] Кыньыраал даа, Кытыастар хаан даа?.. Ол тугу сии манна Уолуктанан кэллэ? Суорун Омоллоон
«[Сүөһү] өллөр өллүн», — Мадьыала утары уолуктаммыта. Далан

аат. Кураанах сир уонна уу куйаара эбэтэр атын ханнык эмэ халлаан эттигин сферата ойууламмыт сир шарын мөлүйүөнүнэн төгүл кыччатыллыбыт мадьыала. ☉ Глобус
Академик сир глобуһа остуолга турарын эргитэ-эргитэ, одууласпахтаата. Г. Угаров
Географическай балаһыанньа картанан, глобуһунан быһаарыллар. САИ ССРС ФГ
[ХV үйэҕэ] маҥнайгы глобустар оҥоһуллубуттара. АЕВ ОҮИ

уоппут оҥорор бассейн (хараабыл мадьыалларын, сыҕарытааччыктарын (движитель) боруобалыырга, ууга тутуллар тутуулар мадьыалларын о. д. а. кэтээн, чинчийэн көрөргө анал тэриллэрдээх оҥоһуу (искусственный) бассейн.)

автомоделизм (спорт техническэй көрүҥэ, автомобиллар мадьыалларын оноруу уонна олору аналлаах суолга-иискэ боруобалааһын.)

тэрийии, хааччыйыы (кэлим тэрили (оборудование) наадалаах техническэй мадьыалларынан, халыыптарынан, туттуллар инструменнарынан о. д. а. наадалааҕынан толору хааччыйыы.)

туохт.
1. Кынат оҥор, кынаттаах гын. ☉ Приделать крылья. Сөмөлүөт мадьыалын чараас кумааҕынан кынаттаата
2. Муҥха ийэтин икки ойоҕоһунан кынат оҥор. ☉ Делать крылья из сетевой дели по обеим сторонам мотни невода
Кылахтаһан-кылахтаһан Кыл, сиэл мунньунан, …… Быа-туһах тэринэн, Үс сыл өрдөрөн, Биэс сыл бэрийтэрэн, Отут былас кынаттаан, …… Баҕадьы тэриннэ. Болот Боотур
3. көсп. Күүстэ ук, сүргэтин көтөх, өрө күүрт. ☉ Вдохновлять, воодушевлять, поднимать дух, подбадривать
Кини [салайааччы] хайҕабыла мээнэ буолбатах: кынаттыыр, үлэһити үөрдэр-көтүтэр. ПБН КДьСО
Бастакы ситиһии мэлдьи кынаттыыр, өрө көтөҕөр уонна инники хардыыларга модьуйар. ПА. Кинигэм туһунан саха биллиилээх поэта Күннүк Уурастыырап «Сэмэй тыл күүһэ» диэн ыстатыйата миигин улаханнык кынаттаабыта. ОАП ОДьТС

авиамоделизм (көтөр аппарааттар, ол иһигэр ракеталар мадьыалларын айан уонна таҥан оноруу. А. техниканы уонна спорду сайыннарыыга, көтөр аппарааттары тупсаран онорууга көмөлөөх.)

аэродинамическай турба (эттиги (кетер аппарааты, кини чаастарын) тула өттүнэн кууһа охсон ааһар салгын сүүрээнин үөскэтэр уонна ону үөрэтэргэ аналлаах турбаҕа майгынныыр оноһук. А. т. кеметүнэн кетер аппарааттары бэйэлэрин эбэтэр мадьыалларын бэрэбиэркэлииллэр, холоон көрөл-лөр, боруобалыыллар.)

I
аат. Буоста өҥөтүнэн туһаныыны эбэтэр туох эмэ төлөбүрү оҥорбуту туоһулуур сыаната ыйыллыбыт, үксүгэр түөрт муннуктаах, сыһыарыллар, ойуулаах кыра бэлиэ кумааҕы. ☉ Марка (почтовая)
Араас дьэрэкээн ойуулаах буоста мааркалара атыыламмыттар.  Арааһынайы хомуйар дьон баар буолаллар. Сорохтор буоста мааркатын, атыттар испиискэ хаатын биитэр былыргы манньыаттары хомуйаллар. ДьДьДь
II
аат. Туох эмэ көрүҥэ (хол., м а с с ы ы н а о. д. а. ). ☉ Марка (машины, техники и т. д.)
Тыраахтардар уонна хамбаайыннар эргэ мааркалара саҥа тупсарыллыбыт, ордук көрдөрүүлээх массыыналарынан солбуллаллар. ЭБТ
Хамбаайыннар эргэ мааркалара көдьүүһү биэриилэрэ хамбаайын саҥа мадьыалларын кытта тэҥнээтэххэ таҥ нары түспүт. «ХС»
△ Туох эмэ суорда, хаачыстыбата. ☉ Марка (сорт, качество чего-л.)
«Сухой» [арыгы] ханнык эрэ мааркатын толоруннум уонна Сэмэҥҥэ былдьаһыспыттык: «Маны түһэрэбин!» — диэн сибис гынным. Софр. Данилов
Мохсоҕоллооххо сиэмэн М-500 мааркатыгар хаачыстыба судаарыстыбаннай бэлиэтэ иҥэриллибитэ. «ХС»
III
аат., кэпс. Икки хамаандаҕа хайдыһан кыра мээчигинэн бырахса оонньуур оонньуу. ☉ Лапта (игра)
Хаар харааран, оҕолор маарка оонньоон сырсыакалаһа сылдьаллар.  Маарка оонньоотоххо Вася мээчиккэ таптарыгаһа суох, өрө тамаһытан түһэн, сүрдээхтик сүүрэр уол эбээт ити. Амма Аччыгыйа
Техникум таһыгар маарка оонньоон сырсыакалаһа сырыттахтарына биир киһи бэлисипиэтинэн бэрт холкутук тайаарытан ааста. «ХС»