прил
кыра

I прил. 1. кр. ф. мал, мала, мало (по величине, размеру) кыра, аччыгый; он мал ростом кини уҥуоҕунан кыра; сапоги мне малы бу саппыкы миэхэ кыра; 2. (малолетний) кыра; малые дети кыра оҕолор; # без малого арыый кыра, ... эрэ кыайбат; без малого сто рублей меһөеҕү эрэ кыайбат; самое малое саамай кырата; стар и мал кыр-дьаҕастыын оҕолуун, оҕотуттан улуутугар тиийэ; с малых лет кыра саастан.

II м. разг. уолчаан, киһи; он славный малый кини утүөкэн киһи.

имущество

имущественный бюджеп

вещь; вещи, имущество || вещевой; күндү мал дорогая вещь; малгын ханна хааллардыҥ? где ты оставил свой вещи?; мал дьааһыга или малы хаалыыр дьааһык ящик для вещей.

недвижимые вещи

көр мэлий I
2
Ынахтара уоланнар, Үрүҥ ас-үүт, суорат малыйбыт. Күннүк Уурастыырап
Биир туран эрэр уол оҕолоохпутун үс сыллааҕыта тыа кырдьаҕаһа баттаан турар… Онон иитиэ-аһатыа диэбит эрэ киһибититтэн малыйан олоробут. Н. Якутскай
Хаппыыстаны, моркуобу, сүбүөкүлэни, луугу …… харахтаан да көрбөтөхпүт ыраатта. Оннооҕор оҕуруот аһыттан, фруктаттан оҥоһуллубут кэнсиэрбэ да малыйда. «Кыым»
ср. э вен к. малии-ми ‘лишиться чего-л.; остаться без добычи на охоте’

аат. Үгүс үп-ас, малсал. ☉ Большое имущество
Ити ампаардарга кыра дьон хара көлөһүннэрэ, харахтарын уута баай-мал буолан, хааллан турдаҕа. М. Доҕордуурап
Түүн утуйбакка, күнүс олорбокко муспут баайбын-малбын барытын ылаллар. Н. Якутскай
Мааҕын манна киирэн баран, тахсымаары гынар. Баайа-мала элбэҕин сөҕөр. Болот Боотур

аат. К и һ и , д ь о н т у т т ар , т у һ а на р туга эмэ, баайа (ол бу тээбирин, сэпсэбиргэл, таҥас-сап). ☉ Вещь, вещи, имущество
Аҕам хаалларбыт баайа — Ампаар муҥунан мал — Айа, туһах, биир сүгэһэр чааркаан, Аҕыйах тимир хапкаан. Баал Хабырыыс
Хос иһэ бүтүн нүүтэ соҕурууттан аҕалыы малынан к үлүм үрд ү ү тур а р а, л ааҕа с и э р к и лэлии килбэчийэрэ. Р. Баҕатаайыскай
Оҕонньор суорҕаны, т эл лэ ҕ и, сыттыгы уонна ол-бу өссө бытархай малы кэлгийэн биир таба ындыыта оҥордо. Н. Тарабукин (тылб.)
◊ Маллаах иһит көр иһит III
Хобороос хаҥас диэкиттэн маллаах иһитин аҕалан остуолга уурар уонна иистэнэн сыыйбытынан барар. А. Бэрияк
ср. тюрк. мал ‘скот, имущество’

аат. Дьиэҕэ-уокка туттуллар тэрил, мал; туттар сэп-сэбиргэл бүтүннүүтэ. ☉ Предметы обихода; домашний скарб
Ийэлэрэ күнүскү ынахха тахсыбытын кэннэ, Чүөчээски малынсалын барытын хомунна. Суорун Омоллоон
Күнү быһа дьиэ малын-салын тиэйбит холкуостаахтар көһөн күккүрээн, быһыт муостатын лиҥкинэттилэр. М. Доҕордуурап
Табаларын тутан, аһаан-сиэн баран, өйүүҥҥэ диэри туттуллубат маллары-саллары сэтии табаларга тиэйдилэр. Т. Халыев

аат. Кэтэх бас билиигэ баар үп-ас, мал-сал. ☉ Частное имущество, недвижимое богатство
Үөл-дьүөл үктэллэнэн Үөдэн-таһаан өйдөнөн, Үбүмалы үрэйэн Үтүөбүн үлтүрүппэтим. А. Софронов
Үрүлүйэн туран муспут Үбүм-малым, сүөһүм-аһым, Харалыйан туран булбут Хаарыан баайым ханна барда?! Күннүк Уурастыырап
«Уолуҥ баайдар үптэрин-малларын былдьаанталаан ылан иитиэ-аһатыа», — Сараапап ойоҕо ааны хайа быраҕан тахсар. Н. Якутскай