месть, отмщение, расплата.

с. 1. (действие) өһүөннээһин, өһү ситиһии; 2. (месть) өһүөн.

мести, подметать; муостаны сиппий= мести пол.

1) взыскание, взыскивание, возмещение; нолуок иэстэбилэ взыскание налога; 2) отмщение, месть; возмездие.

аат., эргэр. Куһаҕанынан төлөөһүн, куһаҕаны оҥорон иэстэһии. ☉ Месть, возмездие, отмщение. Далай балыга көнньүөлээх, тайҕа кыыла сэттээх (өс хоһ.)

прил. 1. хаан; кровное родство хаан уруу; 2. перен. (насущный) тыын; кровные интересы народа норуот тыын интэриэстэрэ; 3. (о лошадях) боруода; кровный рысак боруода сэлиик; # кровный враг хаан өстөөх; кровная обида ыарахан атаҕастабыл; кровная месть хааннаах өһүөн (родовой тутул-га киһитин өлөртөрбүт киһи өлөрүөхсүт дьонуттан өлөрөн ситиһэр үгэһэ); кровный заработок хааннаах хара көлөһүн хамнаһа.

I редко слово, речь; өс кэпсии , тыл этэ тур = фольк. говорить, молвить; өлөрүмэ , өспүн этиим фольк. не убивай, дай слово молвить # өс киирбэх наивный, легковерный; өс хоһооно пословица, поговорка; өһө тобуллар суола это его конёк.
II 1) зло, злоба; ненависть; мин киниэхэ өһүм суох я к нему злобы не питаю; 2) месть; өһү ситис = мстить # өс саҕа буол = быть недовольным кем-л., чувствовать раздражение.

аат. Бэрдимсийэр быһыы, киэбирии (дэҥҥэ тут-лар). ☉ Заносчивость, надменность
Илья Артамонов улам-улам киһиргээбит курдук, үөгүлүүр-хаһыытыыр буолан испитэ, ол гынан баран, баай киһи курдук, тыла-өһө кэҕэһэтэ суох этэ, оробуочайдары кытары боростуойдук сыһыаннаһара. М. Горькай (тылб.)
Кини ити абааһы көрбүт, кэҕэһэлээх, бардам майгыта киҥи-наары холуннарбыта. Д. Фурманов (тылб.)
ср. др.-тюрк., тюрк. кек ‘вражда; месть, злоба’

1) мести, подметать; олбуору илбий= мести двор; 2) гладить; көҕүлүн илбийэр , кэтэҕин бы пар погов. чёлку гладит, а загривок режет (о льстеце, лицемере); 3) в сочет. с названием частей тела означает делать массаж, растирать; ипин илбий= растереть живот.

аат.
1. Туох эмэ көҥүллэммэти, сатамматы оҥорбутун иһин буруйдааһын, буруйдаан ситиһии. ☉ Наказание, расплата
Алҕаһаан, сахалыы саҥаран кэбиһии бэрт элбэх. Ол иэстэбилэ судургу. Буруйдаах киһи төҥкөйөн биэрэр... Күннээҕи дьуһуурунай оройго охсор. Амма Аччыгыйа
Бу орто дойдуга ханнык да сыыһа-халты быһыы иэстэбилэ суох хаалбат. Софр. Данилов
Зачеттары кини кыайбат буолбатах, урукку итэҕэс-быһаҕас сылдьыбытын иэстэбилэ күөрэйэн тахсан иэдэтэр. Н. Лугинов
2. Алдьархайы, иэдээни, өлүүнү таһаарбытын иһин ыардык ситиһии. ☉ Месть, кара за преступление, совершенное зло
Иэстэбилэ суох Ииннэммэт киһи буолуом, Төлөбүрэ суох Түҥнэстибэт киһи буолуом. П. Ойуунускай
Ньиэмэстэр бэйэлэрин төрүт сирдэригэр суостаах иэстэбил ыар-дьааһын тиҥилэҕэ үктэммитэ. П. Егоров
Туолла бүгүн күүппүт чааспыт, Туругурдун иэстэбил, Хинган арҕаһыгар саспыт Киҥ-хаан өстөөх эстиэхтин! А. Абаҕыыныскай