Якутские буквы:

Якутский → Якутский

минньий

туохт.
1. Үчүгэй амтаннаах буол, амтаннан. ☉ Становиться вкуснее, набирать вкус
Иккиэн аччыктаабыттара сүрдээх …… Дьуукала ордук минньийбиккэ ды лы. И. Гоголев
Арааһа, хортуоппуй күл анныгар хаҕын иһиттэн тыына тахсыбакка, күҥкүйэ буһан, ити курдук минньийэр эбит буоллаҕа. Г. Колесов
△ Саахар амтаннаах буол, саахардан. ☉ Становиться слаще
Уулаах отон күһүҥҥү хаһыҥҥа олус минньийэр. М. Попов
2. көсп. Сылаанньый, дуоһуй, астын. ☉ Таять, млеть от удовольствия; обрести доброе расположение духа
Мин санаам минньийэн, Мичээрэ үөрэбин. Күннүк Уурас тыырап. Ылдьаа …… халтаһалара мин ньийэ-минньийэ силбэһэн, бүрүйэ тыы тан бардылар. Н. Заболоцкай
[Испиэн] Аманаастыын аҕыйах сыллааҕыта аан маҥнай булка үөрэммит сылларын санаталаан сүрэҕэ үөрүүнэн минньийэр. Н. Абыйчанин

Якутский → Русский

минньий=

становиться вкусным, сладким; становиться приятным; отон минньиибит ягода стала вкусной, сладкой (т. е. поспела).

Якутский → Английский

минньий=

v. to become sweet; минньигэс a. sweet, delicious

Еще переводы:

минньит=

минньит= (Якутский → Русский)

побуд. от минньий =.

дьаакырдан

дьаакырдан (Якутский → Якутский)

дьаакырдаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Онтон сөмөлүөт, кутуругунан таҥнары дьаакырданан, түстэр-түһэн барбыта. Амма Аччыгыйа
Төбөтө дьаакырдаммыт курдук наһаа ыараабыт этэ, халтаһата минньийэ-минньийэ силимнэһэн барбыта. М. Доҕордуурап
Арай атаҕым дьаакырдаммыт курдук ыараан хаалбыт, сүүрэ сатыыбын, сыҕарыйбаппын. А. Сыромятникова

тумалан

тумалан (Якутский → Якутский)

тумалаа диэнтэн атын
туһ. Минньигэһиэн иэдьэгэй, Тумаламмыт хойуу суорат. Р. Баҕатаайыскай
Ньукуу буруо сыта тумаланан ордук минньийэ буспут эти мотуйда. «Чолбон»

амтанньый

амтанньый (Якутский → Якутский)

туохт. Үчүгэй амтаны киллэр, тубус, минньий (үксүгэр үрүҥ ас туһунан). ☉ Приобретать приятный вкус, улучшаться по вкусу (обычно о молочной пище)
Аҕам ынах арыыта Амтанньыйан астыйдын, Туҥуй ынах суората Тумаланан тубустун. Күннүк Уурастыырап

күөмэйдэн

күөмэйдэн (Якутский → Якутский)

туохт. Үчүгэйдик ыллыыр эбэтэр сатаан ыпсаран саҥарар буол. ☉ Уметь хорошо петь или складно говорить
[Чооруоһап] Иэдэстэрэ Итийдилэр, Икки имнэрэ Тэтэрдилэр Кыыс курдук Кыл күөмэйдэннэ, Мөссүөнэ бүттүүнэ Мүөттээҕэр минньийдэ. П. Тобуруокап
[Нэтээгэ:] Туйаарар барахсан Тойугар үөрэттэрэр Туһалаах буолуо этэ …… Көлүөнэ да ыччаттарым, Көкөбуурай аймаҕым Көйгө аатын киэргэтэр Күөмэйдэниэх этилэр. «ХС»

хоmоҕой

хоmоҕой (Якутский → Якутский)

аат., миф. Иҥсэ, обот иччитэ. ☉ Дух жадности, алчности.
◊ Уоһун (уоспутун) хомоҕой салыыр (салыа) көр салаа I
Дьэ тылым минньийдэ, Дьэ, сүрэҕим үөрдэ. Уоспутун хомоҕой салыаҕа, Уоспутун Оруос Баай көрүөҕэ, Уоран аһаабыккыт диэҕэ. П. Ойуунускай
Былыргылар өйдүүллэринэн, аһаат таһырдьа таҕыстахха, уоһу хомоҕой салыыр, оччоҕо кuһu уоһа бааһырар. СЛ-8
ср. казах. комаҕый ‘прожорливый’, башк. комаҕай ‘жадный, алчный’, хак. хомай ‘плохой, скверный’, бур. хомхой ‘жадный’

силбэс

силбэс (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Холбоһор сибээстээх буол, холбос. ☉ Соединяться, сливаться с чем-л.
Көлүйэлэр үгүстэрэ синньигэс элгээн ууларынан силбэһэллэр эбит. Амма Аччыгыйа
Күөл өрүһү кытта силбэһэр төрдүгэр холомолорго маарынныыр үгүс дьиэ көстөрө. Далан
Үрэхтэрэ …… күөлү кытта силбэстэ. Н. Габышев
2. Биир кэлимсэ, сомоҕо буолар гына холбос. ☉ Соединиться, сплестись, образуя одно целое
Кумах биирдии кыырпаҕа силбэһэн таас хайа үөскүүр. Суорун Омоллоон
Табалар тыыннара силбэһэн кыра соҕус былыт буолан көттө. Эрилик Эристиин
Элбэх элэктэриичэстибэ лаампатын уота силбэһэн көстөр эбит. Н. Габышев
Балааккабыт дуомар эттиир ардахтыын, сүүрүк тыаһыныын барыта бииргэ силбэһэн, уораһыйан сатарыы олорбута. Н. Заболоцкай
3. Ыпсыс, ыпсыһа холбос. ☉ Плотно соединиться, сомкнуться
Ыраах иһэр борохуоттар буруолара маҥнай уу-халлаан силбэһэн көстөр сиксиктэригэр синньигэс тимир тоһоҕо курдук өрө тыргыллан көстөллөр. Амма Аччыгыйа
[Дьөгүөрдээн] үөһээ-аллараа халтаһалара силбэһэ иһэннэр, икки хараҕын саппыттар. Амма Аччыгыйа
Уот итиитигэр бигэппиччэ Ылдьаа күнүскү сылаата, эрэйэ киирэн, халтаһалара минньийэ-минньийэ силбэһэн, бүрүйэ тыытан бардылар. Н. Заболоцкай
Киэҥ туундара кубарыйа тэнийэр урсуна …… күөх халлаан саҕаҕын кытта силбэһэргэ дылы. А. Сыромятникова

быгыахтаа

быгыахтаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Долгун курдук биир тэҥник хамсаа, көбүөхтээ, көппөҥнөө. ☉ Равномерно колыхаться, качаться, шевелиться
Дьалкыйбыт күөллэрин долгуна Аҕылаан быгыахтыыр курдуга. Минньийбит салгына Сабыта биэрээхтии турдаҕа. Эрилик Эристиин
Сир кырса ирэн быллыргыы, быгыахтыы сытар. М. Попов
Гоша сиргэ умса түһэ сытан ытаан быгыахтаата. Г. Колесов
2
быгыалаа диэн курдук. Уу үрдээтэр үрдээн билгэһийдэ, онтон быһыт икки кытыытынан быгыахтаата. Амма Аччыгыйа
Илиҥҥи-арҕааҥҥы эҥээртэн Быгыахтыыр сидьиҥтэн Ийэ сир көҥүлүн көмүскээн, Кытаатыҥ эрэттээр! А. Абаҕыыныскай
Урут соччо ылларбатах баҕата — санааны суурайыах, дьэгдьийэ чэччилии түһэн ылыах, биир эмэ табаарыһын-доҕорун көрсүөх баҕата быгыахтаан кэлэ турара. В. Яковлев

чаайынай

чаайынай (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Кыра кээмэйдээх (ньуоска). ☉ Чайный (ложка)
    Лөчүөк саахардаах отон уутун чаайынай ньуосканан …… аттыгар кэлбит киһи айаҕар кутар. И. Бочкарёв
    Ымдааны иһиэх иннинэ биир ыстакаан утахха биир чаайынай ньуоска сүөгэйи куттахха минньийэр. ТИИ ЭОСА
    [Костя:] Үүтү, туох эрэ эмкэ дылы, чаайынай ньуосканан чалымнатары сөбүлээбэппин. Саһарҕа
  2. аат. суолт. Итии чэй иһэр уонна аһыыр сир (кыра остолобуой курдук). ☉ Род общественной столовой, где посетители могут напиться чаю и закусить, чайная
    Дьуурка чаайынай диэки баран эрэр дьонун ситэн кэлэн дакылааттаан субурутта. Э. Соколов
    Устудьуон сиэбиттэн араҕас миэли ылан чаайынай дьиэтин эркинигэр кутаны уруһуйдаабыт. КНО
тураҥ

тураҥ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тууһа элбээн, үүнээйи кыайан үүммэт буолбут буора. ☉ Засоленная почва, солончак
Ынахтар күөл тураҥын салыы хааллылар. Амма Аччыгыйа
Тиийбиппит — күөл омооно Тураҥынан көрө сытар. Н. Харлампьева
Сүрэхпэр кытта минньийэн киирдэ Сүмэлээх тураҥ сыта. А. Бродников
2. Мээккэ буор, быыл. ☉ Дорожная пыль
Уһун, киэҥ суол тураҥа Бүрүйүө халтаһабын. И. Гоголев
[Уот кураан туран] сир быһыта баран, туустаах тураҥ оргуйда. А. Фёдоров
Тураҥ көтөн кэннибэр Тунаарыйа хаалыаҕа. Эҕэрдэ СС
◊ Сүүмэх тураҥ фольк. — дэлэгэй үрүҥ ас, уйгу-быйаҥ. ☉ Изобилие, достаток, богатство
Сүүмэх тураҥ олохтоннун. ПЭК СЯЯ
Отут биэс биис ууһа Сүөгэй сүдүрүүнүгэр, Сүүмэх тураҥыгар Сүһүөҕүнэн тирэннэҕинэ …… Киһи буолуох этэ. П. Ойуунускай
Тураҥ ото — дьабара эрбэһинэ диэн курдук (көр дьабара). Хаар бастаан ууллуута сүөһү тураҥ отун таптаан сиир. С. Окоёмов
Үүт тураҥ көр үүт. Үүт тураҥ туундараны борук-сорук үллүйдэ. Н. Габышев