1) чабыргах (якутская скороговорка); чабырҕахта эт = произнести чабыргах; 2) перен. многословие; үгүс чабыр-ҕаҕа суох кэпсээтэ он рассказывал немногословно.

невкусный; сымсах ас невкусная пища; топпукка сыа да сымсах погов. сытому и жир безвкусен; үгүс тыл сымсах погов. многословие претит (букв. невкусно); сымсах от непитательная трава.

1) выступать с чабыргахом (см. чабырҕах ); 2) перен. многословить, пустословить; кини наһаа чабырҕахтаан салгытта он надоел своим неумеренным многословием.

1. аат. Биири үрүт-үөһэ хатылаан киһи салҕар гына уһатанкэҥэтэн кэпсээһин, саҥарыы; элбэх тыл. ☉ Надоедливо длинная, многословная речь об одном и том же; многословие
   Остуоруйа тас киэбэ, тыла-өһө хаһан да судургу, чаабыйа, лабаҥхата суох буолар. Саха фольк. Кырдьыга даҕаны, туох үгүс лабаҥхата нааданый. Тугу өйдүүргүн, баҕараргын эт да, бүтэр буоллаҕа дии. Г. Колесов
2. даҕ. суолт. Этиигэ сыстыы ситиминэн быһаарыы буоллаҕына: биири үрүтүөһэ хатылаан киһи салҕар гына уһатан саҥарар, кэпсиир. ☉ В позиции примыкающего определения: надоедливо многословный, многоречивый, с частыми повторами
   Лабаҥха дакылаат. Лабаҥха киһи.  Туйаарыскай оҕо итэҕэстэрин саралыыр хоһоонноруттан …… сорохторо лабаҥхалар, сайдан барбаттар, хамсааһыннара суохтар. П. Аввакумов

аат.
1. Лабыгыраччы түргэнник эбэтэр ырыа аҥаардаах толоруллар саха тылынан уус-уран айымньытын биир ураты көрүҥэ (ис хоһооно үгэргээһин, элэк, таайтаран этии, оонньуу аҥаардаах буолар). ☉ Самобытная жанровая форма якутской народной поэзии: скороговорка, полная иронии, шутки и различных намёков, чабыргах
Мустубут дьон балтараа чаас устата чабырҕахтан саҕалаан, оһуокай араас көрүҥнэрин …… умсугуйан олорон иһиттилэр. С. Тарасов
Дьиҥ норуот чабырҕаҕа хоһооҥҥо маарынныыр. Дьүлэй Бүөкээн
Чабырҕах — саха фольклорун биир ураты ис хоһоонноох, былыргыттан билиҥҥэ диэри иитэр-өйдөтөр суолтатын сүтэрбэт, саха тылын уус-уран баайа түмүллүбүт биир көрүҥэ. «ХС»
2. көсп. Элбэх солуута суох саҥа, лабаҥха. ☉ Многословие, пустословие, болтовня
Туох да үгүс чабырҕаҕа суох ыйан-этэн кулу! ПЭК СЯЯ

I 1. новый || новое; саҥа дьиэ новый дом; саҥа олох новая жизнь; Саҥа дьыл Новый год; саҥаны олохтоо = внедрять новое; 2. нареч. 1) вновь, снова; саҥа оҥор = делать что-л. вновь, снова; 2) только что; впервые; саҥа кэллим я пришёл только что; кини куораты саҥа көрдө он увидел город впервые # саҥа төрөөбүт оҕо новорождённый; ый саҥата см. ый .
II 1) голос || голосовой; дьон саҥалара иһиллэр слышны голоса людей; көтөр-сүүрэр саҥата голоса животных; 2) речь; киһи (саҥарар ) саҥата человеческая речь; саҥатыттан маппыт он лишился дара речи (от страха, болезни); саҥатын хоһооно иһиллибэт смысл его речи не понятен; 3) перен. болтовня, многословие; кини саҥатыттан салтым мне надоела его болтовня # саҥа аллайыы грам. междометие; саҥа гын = разг. укорять; осуждать; саҥа таһааран ытаа = рыдать; плакать навзрыд.

ж. 1. в разн. знач. уу; питьевая Еода иһэр уу; минеральная вода минеральнай уу; фруктовая вода фруктовай уу; 2. воды мн. (целебные источники) уу (эмтээх уу); минеральные воды минеральнай уу, эмтээх минеральнай уу; 3. перен. (многословие) уу-хаар, уу-хаар тыл; в статье много воды ыстатыйаҕа уу-хаар тыла элбэх; 4. воды мн. (реки, озёра и т. п.) уу, уулар; леса и воды тыалар уонна уулар; 5. воды мн. (потоки, струи) уулар, сүүрээннэр; весенние воды сааскы уулар; 6. (чистота драгоценного камня) уута, ырааһа (күндү тааска); бриллиант чистейшей воды олус ыраас уулаах бриллиант; # толочь воду в ступе кэлиигэ ууну кэп (солуута суоҕунан дьарыктан); их водой не разольёшь икки ардыларынан уу тохтубат (улахан доҕордуу дьон); как в воду опущенный үүтүн тохпут оҕо курдук (санаарҕаабыт, санньыйбыт); с него как с гуся вода хаас ууга илийбэтин кэриэтэ (туги да диэбиккэ кыһаммат); он воды не замутит кини ууну да аймаабат киһи, сытар ынаҕы туруорбат киһи; выйти сухим из воды ууттан кураанах таҕыс (буруйтан, сэмэттэн куот); тише воды, ниже травы погов. уутааҕар чуумпу, оттооҕор намчы буол (наһаа сэмэй); много воды утекло элбэх хаар уулан ааста.