нареч
мүлүүн, сравн. морозно - тымныы

1. холод, мороз II холодный, морозный || холодно, морозно; кыһыҥҥы тымныы зимний холод, мороз; бытарҕан тымныы трескучий мороз; тымныы дьиэ холодная квартира; тымныы климат холодный климат; таһырдьа олус тымныы на улице очень холодно; тымныы түстэ начались морозы, наступили холода; тымныыга тоҥмут, итиигэ буспут погов. он в морозы мёрз, в зной горел (соотв. прошёл огонь и воду); 2. 1) холодный; недостаточно горячий; тымныы чэй остывший чай; тымныы ас а) холодная пища; б) холодная закуска; 2) перен. холодный, равнодушный; хладнокровный; тымныы көрсүү холодный приём; тымныы сыһыан равнодушное отношение.

морозный с пронизывающим ветром (о погоде); чысхааннаах күн үүннэ наступил ветреный холодный день,

даҕ. Чысхааннаах, олус тымныы. ☉ Морозный с пронизывающим ветром (о зимней погоде)
Нуучча сирин кыйысханнаах кыһыҥҥыта поэмаҕа тапталлаахтык ойууланар. «ХС»

дьүһ. туохт. Уоскун чорботон үр, эҕирий (хол., табахтыы турар киһи туһунан). ☉ Вдыхать и выдыхать (напр., табачный дым, морозный воздух), надувая и вытягивая губы. Табах тардан дьоппойор

даҕ., фольк. Саамай тымныы, кыһыҥҥы. ☉ Самый морозный, зимний
Арыы, сүөгэй сайыммыт, Арыллаахтаан кэлэрин, Ахсынньылыыр ыйдартан Анаан ыллыах буолбуппут. Нор. ырыаһ. Ахсынньылыыр ыйдарбыт Амаан-дьамаан тымныыта Арахпытын аатыгар Алаас-алаас аатыттан Артыаллаһан тураммыт, Алардарбыт үрдүгэр Аһыакайдыыр оонньууну Арыйыаҕыҥ, атастаар! С. Васильев

морозный (об утрах и вечерах, обычно поздней осенью или ранней весной); дьыбардаах сарсыарда морозное утро # дьыбардаахха саҥардыҥ ты говоришь слишком громко (о том, о чём следовало бы молчать; букв. ты говоришь в морозном воздухе; звуки разносятся очень далеко, и их могут услышать чужие уши, отчего возможна беда).

даҕ. Тымныы, хаҕыс (сааскы кэм туһунан). ☉ Морозный, холодный (о весенней погоде)
Кырдьаҕастар, быйыл сааскыта хатааһыннаах буолан, от-бурдук бөрүкүтэ суох үүнүө диэн, дьоһумсуйан олорон дьылҕалыыллар. В. Чиряев
Хатааһыннаах саас буоларыгар куобах хойутаан түүлүүр. И. Сосин
Уһун хатааһыннаах, тымныы саас буолан абыраабыта: наадалааҕы барытын тиэммиппит. «ХС»

неясные морозные дни весной; хара хахсаат дни весной, когда снег уже стаял, и должна была бы появиться зелень, но не появилась.

1. аат. Сытыы тыаллаах, тымныы (күнү-дьылы этэргэ). ☉ Мороз, холод с резким, сильным ветром (о погоде)
   Аҕыс аартык дабааныгар, Ахсым тыал чыгдааныгар Доҕоттор, ол саха хататынан Чокууртан кыымы саҕан Аал уоту оттуналлара, Абыранар буолаллара. С. Дадаскинов
2. даҕ. суолт. Тыаллаах-куустаах, тымныы (хол., кыһын). ☉ С сильными ветрами, холодный, морозный (напр., о зиме)
   Саха чыгдаан кыһына …… Харахтары хатан уоттуур, Ыстаал гынар санаалары, Көмүс гынар тыллары. И. Гоголев