аат., түөлбэ. Моруоска. ☉ Морошка
Табаларбыт лабыктаттан ураты кииһилэни, кунааҕы, ньааҕытыгы уктары эмиэ сииллэр. Н. Габышев
Моруосканы эбээннэр ньааҕытык дииллэр. «Чолбон»
Софья Андреевна Тууччахтаахтан ньааҕытык уга үүнэрин саҕана эрдэ барбыта. «ХС»

аат. Туундараҕа уонна сииктээх, муохтаах сиргэ үүнэр, сиринэн тэлгэнэр сэбирдэхтээх, намыһах уктаах, ыт тиҥилэҕэр майгынныыр саһархай дьүһүннээх бөдөҥ отон. ☉ Морошка
Бадарааҥҥа моруоска с и р э й э - х а р а ҕ а с у о х ү ү н эрэ. С. Курилов (тылб.)
Туундараҕа моруоска букатын кытара сытар, киһи үктэниэх сирэ суох. А. Алдан-Семёнов (тылб.). [Курупааскылар] саба тибиллэн хаалбыт туундара отонун моруосканы көрдүү көтөн эрдэхтэрэ. Т. О д у л о к (тылб.)

аат.
1. От эбэтэр сэппэрээк укка үүнэр симэһиннээх кыра сир аһа. ☉ Ягода
Отоннооҕор оччугуй, оҕустааҕар күүстээх баар үһү (тааб.: буулдьа). Бу курдук сибэкки нарынын Минньигэс отоно солбуйар, Төрөөбүт лабаатын, умнаһын Ситэрэн киэргэтэр, тупсарар. П. Тобуруокап
2. Култуурунай үүнээйи, саад отоно. ☉ Фрукты
Чуумпу Дон саадтарын отоно Дьокуускай куоракка тарҕанна. Күннүк Уурастыырап
Ол иһин биһиги Кавказ Отонун уулаан утахпытын ханнарбыт, Днепр өрүскэ сөтүөлээн Сөрүүкээбит эбиппит. Суорун Омоллоон
◊ Уҥуохтаах отон — мэлдьи күөх укка үүнэр, ортотугар улахан уҥуохтаах отон. ☉ Толокнянка
Сорох ардыгар былырыыҥҥы уҥуохтаах отону батыһан, умнан кэбиһэн, аргыспыт суолунан төһө эмэ иннибитигэр киирбитин кэннэ өйдөнөн, эккирэтэн …… чэйин иһэ олордоҕуна ситэбит. Амма Аччыгыйа
Уҥуохтаах отон угунан саба үүммүт үчүгэйкээн кырдал үрдүгэр тохтообуппут. Г. Угаров. Уулаах отон — мэлдьи күөх укка үүнэр кыһыллыҥы өҥнөөх, үчүгэйдик бустаҕына, уутуйар отон. ☉ Брусника
Уулаах отон уутунан суруйа соппут курдук Уурбут-туппут уостаах. П. Ойуунускай
Отоннуҥу үүнээйилэр — морошка, сугун, уулаах отон — олус элбэхтик үүнэллэр. СПН СЧГ

1. аат.
2. Сибэккитэ, силиһэ суох күөх үүнээйи, муох. ☉ Мох (лесной, водяной)
   Көҕөн көттөҕүнэ, көппөх күөрэйэр (өс хоһ.). Сыгынах төрдүн көппөҕүн анныттан, быһаҕынан мууһу көйөн ылан хачыгыраччы ыстаата. Л. Попов
   Көппөҕү тиэрэ тардан, мууһу ылан суунна. Н. Абыйчанин
3. Мас лабааларын, сэбирдэхтэрин, отлаҥха сахсархай чөмөҕө, оргула. ☉ Куча травы, листвы, веток. Оҥоло куолаҕар алта уон-сэттэ уон устуука сиэмэни хаалаан баран сиргэ түһэр, ол сиэмэлэрин уон иккилии уон биэстии устууканан көппөх анныгар кистэтэлиир. Я. Семенов
4. Туһата суох бөх, сыыс-буор мунньуллубута, оргулламмыта. ☉ Куча всякого мусора
   Кини иннигэр көппөх курдук кумааҕы харчы кыстанан сытара. И. Гоголев
   Лаабыстан уонча хаамыылаах сиргэ уга суох тимир күрдьэх, эрэһиинэ саппыкы аҥаарын уонна түүрүллүбүт боробулуоханы биир сиргэ ууран баран көппөҕүнэн саба тарыйан кэбиспит этэ. Я. Семенов. Ып-ыраастык туттан олороллоро хайы-үйэҕэ сураҕа да иһиллибэт буолбут. Бөх-сыыс, күөдэл, көппөх бөҕө буолбут. Эрилик Эристиин
5. көсп. Мөлтөх, сылбаахы, туһата суох киһи. ☉ Слабый, немощный, бесполезный человек
   [Арыгы] Күрүлүүр күүстээҕи Көппөх оҥорор Ыраас хааннааҕы Ыдьырхай сырайдыыр. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Күөх өҥ Күүһэ-уоҕа эстибити Көппөх буола көлбөҕүрбүтү Көһүннэрэргэ дылы. С. Руфов
   Алкоголик көппөх киһиэхэ кубулуйар. ПАК ЧОС
6. даҕ. суолт. Көппөйбүт, халыҥ; сымнаҕас. ☉ Надутый, толстый; мягкий
   Бырыы сыттык, Көппөх суорҕан Туона баай, Тойон оҕонньор, Тоҕус уон Чороох туубар Лоһуор собо барахсаны Толору уган кулу даа. Саха нар. ыр. II
   Оҥхойго куһу кыстаан иһэҕин. Кус үрдүгэр …… мууһу кутуллар уонна үрүҥ көппөх муоҕунан сабыллар. Далан
   ◊ Көппөх отоно түөлбэ. — моруоска. ☉ Морошка. Быйыл көппөх отоно үчүгэйдик үүммүт. Көппөх тоҥор ыйа түөлбэ. — балаҕан ыйа. ☉ Сентябрь. Кини көппөх тоҥор ыйыгар учууталлыы кэлбитэ. Көппөх үөнэ түөлбэ. — күлгэри. ☉ Ящерица. Оҕолор көппөх үөнүн булбуттар