1. аат. Туох эмэ түүрэ сууламмыта, эрийиллибитэ, биитэр бааллыбыта. ☉ Связка, небольшая охапка чего-л., свёрток, тюк
   Оҕонньор …… уһун гына тыырталаабыт мастарын түрбэтин муннукка илдьэн уурбута. Далан
   Сиидэркэ сотору буолаат, сибэкки ойуулаах сиидэс чараас түрбэтин кыбынан таҕыста. И. Гоголев
   Биэрэр сулуулара түөрт уоннуу гына-гына баайыллыбыт: үс түрбэ саарба, уон икки саһыл, сэттэ быыдара тириитэ. В. Санги (тылб.)
2. даҕ. суолт. Түүрэ сууламмыт, эрийиллибит биитэр бааллыбыт. ☉ Смотанный или связанный
   Түрбэ туоһу уматан баран, ох төбөтүгэр хатаан, кураахтаах саанан ыппыта. Саха сэһ. I
   Түрбэ быа, өйүөлээх матаҕа, таҥас, быа-туһах, уулаах иһит тиэнэллэр. ХКК
   Дьааһыгы аспыппытыгар, түрбэ обуойдар сыталлар этэ. ТВ ОСКОСС
   ср. др.-тюрк. түркэк, уйг. түртэк ‘узел, свёрток’, тув. дүргек ‘моток’

1. аат. Туох эмэ (хол., от, бурдук) көтөҕөргө анаан түүрэ тутуллубута, баайыллыбыта. ☉ Сноп, охапка соломы
   Лэглээриннэр ыалларыттан түүтэх отунан көрдөһөллөр. Амма Аччыгыйа
   Бандьыыттар түүтэх отторун кыбыммытынан иирэ иһигэр киирэн олохторун оҥостон сырдырҕаһаллар. Н. Якутскай
   Түүтэх оту кыбыммыт ийэм боруогу оргууй аҕай атыллаан киирбитэ. П. Аввакумов
2. даҕ. суолт. Төлүтэ биэрэн хойуутук, өлгөмнүк өрөһөлөнөн тахсан ыһыллар (хол., уот кыыма). ☉ Густой, обильный, резко вырывающийся снопом из чего-л. (напр., об искрах огня)
   Буор сыбахтаах, муус түннүктээх, улахан саха балаҕанын үөлэһэ түүтэх кыымынан өрүкүйэ турар. Амма Аччыгыйа
   Баҕардым: бэйэм күөт буоламмын, Түүтэх уоту төлүтэ ыһыахпын, Уус киһи умсулҕанын ылыахпын. Р. Баҕатаайыскай
   ср. монг. түүдэг ‘клубок (волос или шерсти, из которых вьют верёвку)’, уйг. түртэк ‘свёрток, свиток; пачка, тюк, рулон’, каракалп. түйдек ‘моток’

I
аат. Тэҥник чиҥ буола ыга эриллибит сап, быа. ☉ Катушка, моток
[Гудини] …… болҕомтолоохтук кэтээн көрө турбут киһи сонун иһиттэн мотуок быаны таһаарбыта уонна бөҕүөрбүт тарбахтарынан быа уһугун муоста эрэһээҥкитигэр баайа сатаабыта. ДьДьДь
Бэрт эрэйинэн мотуок төлөпүөн боруобатын булбуттара. «ХС»
Чаас кэриҥэ буолбата, уол …… бирээдьинэ мотуогун аҕалла. Н. Тарабукин (тылб.)
◊ Мотуок солко мутукча поэз. — тиит мас сайын үгэнигэр мутукчата ситэн, чэлгийэ көҕөрөн турарын мотуоктаммыт солко сапка холоон этии. ☉ Поэтическое сравнение лиственницы (в период её пышного расцвета) с мотком шёлковой нити
Мотуок солко мутукчалаах Тумул тыабыт Долгуйбахтаан нусхалкүөгэл нуоҕалдьыйда. Күннүк Уурастыырап
Булгунньах хоту кырыытынан хойуу мутукчалаах, суон лабаалардаах со ҕотох аар тиит …… мотуок солко мутукчатын салгын хоту далбаатана хамсыы турар. А. Бэрияк
Кэҕэ тоҕус тө гүл этэн чоргуйар, — эн иннигэр эмискэччи күөх ойуур суугунуу түһэргэ, мотуок солко мутукча нуоҕайа-долгуйа турарга дылы. «ХС»
II
аат. Сири-дойдуну киэҥ ник хабан ылар улахан халаан уута (үксүгэр үрэх, өрүс хаатыттан тахсара). ☉ Па во до к
Ол д ьы л б и һ иг и ү р э х п итигэр сир-халлаан сиҥнэр мотуога б у о лта. Н. Апросимов
Бу дойду улуу мотуокка ылларан, урукку Сата сэлиэнньэтиттэн Ынахсыкка диэри …… Уйбаан тыынан эрдэн тахсыбыттаах. «Кыым»
Мотуок …… сири-дойдуну бүтүннүү тимирдэн, илин мыраантан арҕаа мырааҥҥа дылы билгиһийэр уу. «ХС»
русск. поток, потоп