Якутские буквы:

Якутский → Якутский

мундуйдааһын

аат. Туохтан эмэ сылтаан хаппырыыстааһын, төттөрүлэһии. ☉ Каприз; несогласие с чем-л., про тивление чему-л.
Ыалдьыттарын кэп сэтиилэрэ улам кыыһырыынан, мундуйдааһынынан түмүктэниэх курдугун көрөн, биригэдьиир Өлүөскэ көмөҕө кэлбитэ. Далан
Өскөтүн бэйэҥ итинник саныыр буоллаххына, ону искэр тут. Мундуйдааһын уонна саарбаҕалааһын биһиги ортобутугар суох буолуохтаах. Болот Боотур
Звеноҕа үксүн улахан дьон бэйэлэрин оҕолорун илдьэ сылдьаллара, онон ханнык да мундуйдааһын, сүрэҕэлдьээһин диэн суоҕа. «ХС»

мундуйдаа

туохт. Туохтан эмэ сылтаан хаппырыыстаа, төттөрүлэс. ☉ Кап ризничать; противиться чему-л. [Кос тюшко] тэмпэрэтиирэтэ үрдээн, утуйбакка сытар, ньиэрбинэйдиир
Кыыһыран, мундуйдаан тугу эрэ ботугуруур. Болот Боотур
Костя, бүтүн кылаастан соҕотоҕун эрэ үөрэҕэр ситиспэтэх киһи, биэчэргэ барымаары мундуйдаан көрө сырытта. И. Сысолятин
Машам, ааттаһа сатаабытым үрдүнэн балыыһаҕа барымаары мундуйдаан, адьас чугаһаан эрэ баран атынан илдьэр бэр сөбүлэммитэ. «ХС»

Еще переводы:

мундуйдас

мундуйдас (Якутский → Якутский)

мундуйдаа диэнтэн холб. туһ. Бүрээттэр православнай итэ ҕэли ылыммакка мундуйдаспыттар. Эрилик Эристиин
Үлэлиирбитинээҕэр оон ньуурбутун ордорорбут, ол иһин үгүс түк сүрэҕэлдьээн мундуйдаһарбыт. Далан

мундуйдан

мундуйдан (Якутский → Якутский)

көр мундуйдаа
Гриша, бу курдук мундуйданар буоллаххына дьиэҕэр төттөрү утаарыахпыт, истэҕин дуо? С Ю Р Х. Сорохпут куораты сөбүлээбэккэ дойдуларын ахтаннар, төннүөх курдук мундуйданан барбыттара. «ХС»

бурунньахтаа

бурунньахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эрэ ылыммакка, туохха эрэ сөпсөспөккө аккаастан, мундуйдаа. ☉ Отказываться выполнять, делать что-л., капризничать, артачиться
Мунньах кэнниттэн [инструктор] хас да хонукка көҥүл күн ылыам диэн үлэһэ сылдьар. Ону баҕас бэриллиэ. Биэрбэтэххэ, хойут аны суруйумаары бурунньахтаан туруо. Софр. Данилов

мундуй

мундуй (Якутский → Якутский)

даҕ. Хаппырыыс, бөппүрүөктэһэрин, мундуйдуурун сөбүлүүр. ☉ Кап ризный, своевольный, привередливый
Ыаллар эҥин араас атаах, мааны, мундуй, өһөс эҥин оҕолорун уруок устатыгар биир кэлэктиипкэ холбооһун …… учууталга эрэ барытыгар кыайтарбатах суол. «ХС»
Кини нус бааччы сылдьыбат, мундуй киһи этэ. А. Гайдар (тылб.)

туллаҥалаа

туллаҥалаа (Якутский → Якутский)

туллай I диэнтэн б
тэҥ көстүү. Эмээхсин аттаах киһини утары сүүрбүтэ буолан туллаҥалаата. И. Гоголев
«Газикпыт» …… намыһах сыыры бэрт чэпчэкитик дабайан туллаҥалаан таҕыста. Г. Васильев
Тиҥэһэтэ эрэйдээх кыратык да мундуйдаабакка, өһөспөккө, …… бэрт улгумнук хааман туллаҥалаан иһээхтиирэ. И. Сысолятин

атаҕырҕаа

атаҕырҕаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Урукку итэҕэл үгэһинэн, ыарыһаҕы, оҕону этэргэ: туора киһи кэлэрин биттэнэн ыарытый эбэтэр бэргээ. ☉ По старым якутским верованиям — испытывать тревогу, беспокойство, ухудшение самочувствия, предчувствуя приезд постороннего лица (о больных людях или детях)
[Маайака] соруйан ыарыйда быһыылаах, киэһэтин тииһигирэр, киһини атаҕыргыыр. Бэҕэһээ Ньолоох уола кэлэригэр бэргээн буорайа сыспыта. А. Софронов
Ол кэмҥэ дьону атаҕырҕаан дуу, эбэтэр аҕата куһаҕан буолбутуттан эбитэ дуу, оҕото быһа мундуйдаан-кыҥкыйдаан тахсыбытын Мотуоһа аахайбатаҕа. Болот Боотур
Сахалар үгэстэринэн, киһи улаханнык ыарыйдаҕына, дьону атаҕыргыаҕа диэн быаны [ааҥҥа] тардан кэбиһэллэр. И. Федосеев

сүөһүлээ

сүөһүлээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сүөһүнү көриһит, аһат-сиэт. ☉ Ухаживать за скотом
Дьукаахтара Аанька Курбатова эргэ барбытын кэннэ, киһи көстүөр диэри, кини ынахтарын Аана сүөһүлээбитэ. М. Доҕордуурап
Оҕолоро дьиэлэрин дьиэлээн, соҕотох ынахтарын сүөһүлээн, кыстыыр отун оттоон, бэйэлэрин бэйэлэрэ көрүнэн олороллоро. М. Ефимов
Кэлэр сайынтан ыла наар тыһы борооскуну ылан кыһыннарысайыннары эргиччи көрөн, ынах буолан төрүөхтэригэр диэри сүөһүлээн биэрдэрбин диэн баҕалаахпын. С. Тумат
2. Кими эмэ сүөһүнэн хааччый, кимиэхэ эмэ сүөһү өлүүлээ. ☉ Наделять, обеспечивать кого-л. скотом
Быйыл балтым ааҕы сүөһүлээтим — биир уулаах тыһаҕаһы биэрдим. «ХС»
3. кэпс. Кими, тугу эмэ кытта бодьуустас, көр-иһит. ☉ Приглядывать, ухаживать за кем-чем-л. [Кыра оҕо] үчүгэй, эмиийиттэн бүгүн араҕыста
Мундуйдаан эрдэҕэ буолуо. Эбэтэ сүөһүлүүр. Бэйэ-бэйэлэригэр олус убаннылар. Н. Апросимов
Бэҕэһээ Иван массыынатын күлүүһүн убайыгар туттарбыта. «Бэйэҥ сүөһүлээ. Мин иллэҥэ суох буолан, наар матасыыкылбынан сылдьабын», — диэтэ. Н. Лугинов
Эйи, ынахпын ыабакка кинини сүөһүлүү олорууһукпун дии! «ХС»