туманнаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Били киһибит ону-маны саҥаран, мунньараҥнаан-ханньараҥнаан, оҕолору күллэртээн, нууччалыы-сахалыы туманнаталаан барда. К. Уткин

даҕ. Баҕата тута туоларыгар үөрэнэн хаалбыт, ол туолбатаҕына кыҥкыйдыыр майгылаах. ☉ Капризный, изнеженный, избалованный
Атаах оҕо остуолга олорон аанньа аһаабакка, ис буолбакка мунньараҥныыр. Софр. Данилов
Ийэ оҕото атаах Олоо уол күн ортотугар диэри утуйар. Т. Сметанин
Саргы кыра эрдэҕиттэн иринньэҕирэн уонна ийэтэ эрдэ өлөн, элбэхтик эрэйдээбит оҕо. Онон да наһаа атаах буолла быһыылаах. Н. Лугинов

сыһ. Тараанньык курдук элбэх салаа, дьураа буолан. ☉ Расходясь на множество разветвлений, линий, извилин
Халлаан илин сиксигинэн тараанньыктыы сырдаан тахсан эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
Киэлимэ таһаатыгар буордаах уу тараанньыктыы кутулунна, онон-манан үөн курдук мунньараҥнаата. А. Фёдоров
Суругун аахтаҕын аайы, этин сааһынан тымныы сүүрээннэр тараанньыктыы сырсыбыттара. М. Доҕордуурап

I
дьааһый диэнтэн хай
аата. Архитектура - бу барыта кэрэ муусука буолбатах, сорҕото дьааһыйыы, саҥа аллайыы, өмүрүү уонна көннөрү мунньараҥнааһын. Н. Лугинов
Дьыалата суох тыыллаҥныы, Дьаабыта суох дьааһыйыы, Сылайбакка сыҥааҕырдыы Манна [Күөх-көппөлөр сирдэригэр] эбит! П. Тобуруокап
Эмискэ санаан ылаат, оргууй «мүчүк» гынар. Дьааһыйыыны үргүтэ, Күлсэн ньиргиһэллэр. А. Твардовскай (тылб.)
II
дьааһый диэнтэн хай
аата. Арай мин өлбүт эбиппин. Туохтан, тоҕо буолтун билбэппин: Баҕар, этиҥ дьааһыйыытын кэнниттэн, Баҕар, ханнык эрэ ис дьаҥыттан. Таллан Бүрэ

хоролҕон суол (ыллык) — элбэхтэ тэпсиллэн чиҥээбит айан суола. ☉ Утоптанная, уплотнённая проезжая дорога
Сатыы дьон, ыҥыыр аттаахтар сылдьар хоролҕон суоллара үрдүк дулҕалаах үрэх сөкүтүн быыһынан да мунньараҥныыр. Амма Аччыгыйа
Биһиги ити үрэҕи өрө тутаммыт, сатыы киһи сылдьар балайда хоролҕон ыллыгынан баран истибит. Р. Кулаковскай
Тыа муҥур-тэҥир омоон суолунан тэнтик-мунтук айаннаан бараҥҥын киэҥ хоролҕон айан суолугар кэлэриҥ — оо, олус да үчүгэй, күүс, эрчим угуулаах буолар! «ХС»