Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьааһыйыы

и. д. от дьааһый =.

дьааһый=

1) зевать; уута кэлэн дьааһыйар он зевает; ему хочется спать; 2) грохотать, греметь (о громе); этиҥ дьааһыйда грянул гром; 3) перен. неодобр .сказываться, влиять; ити оҥоһуккут тугунан эрэ дьааһыйыаҕа эта ваша затея повлечёт за собой какую-либо неприятность.

Якутский → Якутский

дьааһыйыы

I
дьааһый диэнтэн хай
аата. Архитектура - бу барыта кэрэ муусука буолбатах, сорҕото дьааһыйыы, саҥа аллайыы, өмүрүү уонна көннөрү мунньараҥнааһын. Н. Лугинов
Дьыалата суох тыыллаҥныы, Дьаабыта суох дьааһыйыы, Сылайбакка сыҥааҕырдыы Манна [Күөх-көппөлөр сирдэригэр] эбит! П. Тобуруокап
Эмискэ санаан ылаат, оргууй «мүчүк» гынар. Дьааһыйыыны үргүтэ, Күлсэн ньиргиһэллэр. А. Твардовскай (тылб.)
II
дьааһый диэнтэн хай
аата. Арай мин өлбүт эбиппин. Туохтан, тоҕо буолтун билбэппин: Баҕар, этиҥ дьааһыйыытын кэнниттэн, Баҕар, ханнык эрэ ис дьаҥыттан. Таллан Бүрэ

дьааһый

I
туохт. Айаҕы киэҥник атан, салгыны уһуннук эҕирийэн баран тута төлө биэрэн таһаар (утуктаан, сылайан, сүрэҕэлдьээн). ☉ Открытым ртом непроизвольно глубоко вдыхать и сразу резко выдыхать воздух (при желании спать, с усталости и т. п.), зевать
Дьааһыйыма, дьалаҕай буолуоҥ (өс ном.). Оҕото уута кэлбит быһыылааҕа: дьааһыйан оҥоҥнуу-оҥоҥнуу, туой субу-субу уокка турар күөс диэки кылап гына көрөр этэ. Суорун Омоллоон
Хаста даҕаны дьааһыйда. Сылаата дьэ киирдэ быһыылаах. Н. Лугинов
Онтон куолутунан сүрэҕэлдьээбиччэ дьааһыйан баран, атырдьаҕар тайанан турбута. Н. Заболоцкай
II
туохт.
1. Туохха эмэ саалын, охсулун (этиҥи этэргэ). ☉ Низвергаться, обрушиваться (о громе)
Чугас соҕус ханна эрэ этиҥ дьааһыйан, киһини дөйүтэр улахан тыас бачыгырыы түстэ. Д. Таас
Өстөөх халлаанын хара былыт сапта, уордаах этиҥ тоҕута дьааһыйда. Т. Сметанин
Көҥүл норуот дохсун уордайыыта Этиҥ буолан Өстөөх үрдүгэр дьааһыйда. А. Абаҕыыныскай
2. Куһаҕаннык дьай, туох эмэ охсуута оҥор. ☉ Сказаться отрицательно, обернуться неприятностью
Өһүөннээх өстөөҕү утары хааннаах хапсыһыы, дуолан охсуһуу ханна-ханна тиэрдэрэ, тугунантугунан дьааһыйара биллибэт! И. Сысолятин
Өкүүчэ эдэр ньуура өлбөөдүйбүтүн Үрүҥ күн күлүмэ да чаҕылыппатах, Дьааттаах кутурҕан дьааһыйбытын Дьааҥы да тыала дьарҕарпатах. С. Васильев
Бу айдаан тугунан дьааһыйан тахсыаҕын кини үчүгэйдик өйдүүрэ. «ХС»
ср. др.-тюрк. йашы 'сверкать, блестеть' (йашын йашнады 'сверкнула молния')

Якутский → Английский

дьааһый=

v. to yawn; дьааһыт= v. to make yawn

Еще переводы:

зевок

зевок (Русский → Якутский)

м. дьааһыйыы, дьааһыйан ылыы.

зевота

зевота (Русский → Якутский)

ж. дьааһыйыы, дьааһыйар мээри буолуу.

хобурҕаччы

хобурҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Хобурҕас тыастаахтык, хобурҕаан, хобурҕатан. ☉ Нареч. от хобурҕаа. Ат хобурҕаччы хаамар
□ [Орбой удаҕан] Үс төгүл кулан Дьааһыйыыны дьааһыйда, Үс төгүл ытыһын хобурҕаччы оҕуста. А-ИМН ОЫЭБЫ

аа

аа (Якутский → Якутский)

I
аат. Уһатыылаах а дорҕоон сурукка бэлиэтэниитэ. ☉ Обозначение на письме долгого гласного а.
II
сыһыан т.
1. Кыйаханыыны, кыһыйыыны көрдөрөр (үксүгэр муннунан этиллэр ээ дорҕ. маарынныырдыы иһиллэр). ☉ Выражает чувство раздражения, досады (в произношении часто имеет носовой призвук)
Аа, аҕаккайбыт эрэйдээх Аны аныаха дылы, Киһи саатыах, Киһиргиирэ кэм даа бараммат?!! П. Ойуунускай
2. Эмискэ өйдөөн кэлиини, билэн ылыыны көрдөрөр (үксүгэр соһуйуу, дьиибэргээһин дэгэттээх). ☉ Выражает внезапное узнавание, припоминание (часто с оттенком удивления, изумления)
Аа, бу дайды дьоно хатыҥ мас сыҥаһалаах буолуохтара диэбитим Хаан-Харахаан тойон уола сыҥаһалаахтар эбит дуу! Саха ост. I
Аа, Сева эбиккин дуу? Киир, киир! Сыгынньахтан. Софр. Данилов
«Аа, табаарыс Кочубеев кэллиҥ дуу, үчүгэй. Баһаалыста, аас. Олорон кэбис», — диир байыаннай. П. Аввакумов
III
саҥа алл.
1. Соһуйа куттаныыны, уолуйууну көрдөрөр (үксүгэр атын саҥа алл. кытта холбуу). ☉ Выражает чувство изумления, растерянности и ужаса (часто в сочет. с др. межд.)
Суола биллибэт соҕуруу уолаттара суодаҥнаһар дьулааннара туһаайда... Аааа арай аҕай нии! А. Софронов
2. Ойуун кутуруутун саҕаланыыта (субуруччу уһуннук тардан эбэтэр кылгастык быһыта баттаан, эҥсэн этэр). ☉ Протяжные или прерывистые звукоиспускания при начале шаманского камлания
Аа-аа-аа... Күүс күлэр дьааһыйыытын дьааһыйдым — Аа-аа-аа... Аллараа амнахтаах хара аартыктаах Тайахтаах Дьаабыҥхай хотун, Аан дьааһыйыытын дьааһыйдым. П. Ойуунускай
Аа, алгыстаах силиктээх, Аа, аар хатыҥ тутуурдаах Аа, улуу чэчир сэргэҕит ханна баарый? Аа, Хаахай ойуон! С. Зверев

дьаабы

дьаабы (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Олус түктэри быһыы, киһи сүөлүргүүр суола, дьыалата. ☉ Скверный, дурной, ужасный поступок; безобразие
    Манна дьиэҕэ буолбут дьаабыны биһигиттэн бэйэбититтэн атын ким да билбэт. Күннүк Уурастыырап
    Дьон үксэ ынырык дьаабыттан [бандьыыттар дьону сэймэктээбиттэриттэн] хараастан дьиэлэригэр тарҕастылар. Амма Аччыгыйа
    Чугаспытыгар сэнэрээттэр түһэн дэлбэритэ тэптилэр. Киһи төбөтүн өндөппөт дьаабыта буолла. И. Сосин
  3. Туох эмэ ис дьиҥэ, бэрээдэгэ (үксүгэр мэлдьэх суолталаах этиилэргэ сөбүлээбэт дэгэттээх тут-лар). ☉ Состояние, ход чего-л. (преим. употр. в контексте отриц. с оттенком недовольства, осуждения)
    Ээ, суох доҕор, мин бэйэм даҕаны дьаабытын билбэккэ сылдьабын. Амма Аччыгыйа
    Мунньахтара буоллаҕына бэрээдэгэ алдьанан, мунньах дьаабыта суох буолан хаалла. Эрилик Эристиин
  4. даҕ. суолт. Куһаҕан, түктэри; мөлтөх, мөкү. ☉ Плохой, безобразный; скверный, дурной
    Таҥас-сап өттүнэн дьаабы киһи буолбут. Күннүк Уурастыырап
    Дьаабы таҥастаах, дьүдьэх дьүһүннээх Боруукай балта …… саккыраан киирдэ. Болот Боотур
    Эйиэхэ бэрт элбэх дьон сылдьарын көрөбүн, ол гынан баран итириктээһин уонна дьаабы быһыылар тахсыбаттар. М. Горькай (тылб.)
    ♦ Дьаабытыттан ааспыт - куһаҕан быһыыламмыт, уруккутуттан түктэри өттүгэр уларыйбыт. ☉ Измениться в худшую сторону; потерять человеческий облик
    Өрүүскэ дьаабытыттан ааһан сылдьар: ол-бу дьону барыларын кытта орооһор. Күндэ
    ср. тюрк. йабыҕ, ябык 'плохой; худой, тощий'
  5. сыһ. суолт. Сиэрэ суох, киһи сүөлүргүөх. ☉ Очень, слишком, чересчур, чрезмерно
    Дьаабыта суох кыра. Боруллуо тойон баартын кэннэ, Чаркый [чөркөй] диэн ааттаах, дьаабыта суох аччыгый кус, Боруллуо хотунугар иннигэр-кэннигэр түһүтэлээтэ. Саха фольк. Дьыалата суох тыыллаҥныы, Дьаабыта суох дьааһыйыы - Манна эбит! П. Тобуруокап
ньаспаҥнаа

ньаспаҥнаа (Якутский → Якутский)

ньаспай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Дьааһыйан аллаҥныыр, хараҕа ньаспаҥныыр. «Чолбон»

зевает

зевает (Русский → Якутский)

гл
дьааһыйар

сүпсүгүнэт

сүпсүгүнэт (Якутский → Якутский)

сүпсүгүнэй диэнтэн дьаһ
туһ. Давид Романович, дьааһыйа-дьааһыйа, төлөпүөҥҥэ ыҥыран сүпсүгүнэппиттэрин сөбүлээбэт быһыынан төлөпүөнүн ылла. В. Протодьяконов

зевнуть

зевнуть (Русский → Якутский)

сов., однокр. дьааһыйан ыл.

зевать

зевать (Русский → Якутский)

несов. 1. дьааһый; зевать во весь рот айаҕыҥ муҥунан дьааһый; 2. разг. (глазеть) көрөн аралдьый, алаадый; зевать по сторонам тула корен аралдьый; 3. разг. (быть невнимательным) куоттаран кэбис, аһаран кэбис; не зевай! куоттарыма!