побуд. от мутаа =.

и. д. от мутаа =.

совм.-взаимн. от мутаа =.

сов. и несов. что, с. х. мутаа (үүнээйи хос салаа лабааларын ылаттаан кэбис).

даҕ. Будьуруйан үүммүт, будьуруйан көстөр (хол., киһи баттаҕын, түүнү, оту этэргэ). ☉ В завитках, с кудрями, кудрявый (напр., о волосах, шерсти, траве). Бараан түүтэ будьурхай
□ [Уулаах] маадьаҕар атахтаах, кэтит сарыннаах, кылгас лыхаҕар моойдоох, атыыр оҕус сүүһүн түүтүн курдук будьурхай баттахтаах. Эрилик Эристиин
△ Будьуруйан үүммүт түүлээх. ☉ Покрытый кудрявой шерстью (напр., о морде животного)
Ньирэйдэр үүттэрин бүтэрэн бэрт минньигэстик салбаналлар, Витяҕа уонна Ираҕа кэлэн кугас будьурхай сүүстэринэн аалыналлар. Н. Заболоцкай
△ Олус көп, хойуу буолан будьуруйан көстөр (хол., түүнү, от-мас сэбирдэҕин, мутукчатын этэргэ). ☉ Имеющий очень густой, пышный вид (напр., о шерсти, деревьях)
Талахтар, үөттэр будьурхай лабаалара ала-тала саһарбыттар. Л. Попов
Бокур-токур умнастаах, Будьурхай мутуктаах Мутаар ыарҕа буоламмын, Буоһалаах мас буолуом диэн Муҥутаан үүнэн олордум. Саха нар. ыр. II
Боробуос түннүгэр элэҥниир Будьурхай бэс мастар кэриэтэ Эн санааҥ саҕаҕар мичиҥниир Эдэр саас эриэккэс кэмнэрэ. Т. Сметанин

туохт.
1. Мастаах, ыарҕалаах сири мастарын түөртэлээн ыраастаа, ыраас сирдэ таһаар. ☉ Выкорчёвывать лес (напр., под пашню)
Бу курдук сирин Маайа аҕата Бабыкый оҕонньор солообута, хас да сыл бурдук ыспыттара. Эрилик Эристиин
Кэнники икки күн Дьөгүөрдээх тыа солообуттара. М. Доҕордууарп. Тыаны солоон суолла оҥостуоҕуҥ. А. Фёдоров
2. Маһы умнаһа эрэ хаалар гына мутугун ыраастаа, мутаа. ☉ Обрубать ветви, очищать ствол от ветвей
Биир күрүө тоһоҕотун саҕа маһы быһыта охсон ылан, мутуктарын солообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Мас кэрдиитэ мутугу солуурдааҕар ыар үлэ буолан биэрдэ. «ХС»
Мөлтөһүөрдэр мутугу солообуттара. «ХС»
3. Сорох сыһыаты кытта холбоһон «туох эмэ бүтүнү хайыт, алдьат, үлтүрүт» диэн суолталанар. ☉ В сочетании с некоторыми наречиями имеет значение «рвать, ломать, разрушать что-л. цельное»
Уу тоҥ күөнүнэн быһыты тоҕо солоон ааспыта. Амма Аччыгыйа
Өрүс үрдэ, тугу барытын тоҕута солуох айылаахтык халҕаһалыы анньан, аллара диэки ахсымнык барылыы устан барда. П. Филиппов
«Умайар таас» [таас чох] саас үрэх халаана очуоһу хайа солообут дьапталҕатыттан көстүбүтэ. «ХС»
♦ Суолла солоо — туохха эмэ суолла ас, суолла тэл. ☉ Проложить, открыть дорогу к чему-л., куда-л. Кэм инни көрүнэн, эрдэттэн олоон, суолу солоон сылдьар ордук. Болот Боотур
Күн аайы суол солуур этибит Өспөт дьол айанын аартыгар. С. Данилов
Сэбиэскэй судаарыстыба …… куосумаска бастакынан суолу солообута. СГПТ. Суолун солоо — ким эмэ суолунан бар, кими эмэ батыс. ☉ Идти по чьим-л. стопам, следовать путём кого-л.
Мин Киристиэс Айыы Тойон Таҥара миэхэ ыйбыт суолун солоон баччааҥҥа диэри олох олорон кэллим. Н. Лугинов
[Эркээни — Киис Бэргэҥҥэ:] Илбиһи иҥэртэрдэххинэ аҕаҥ суолун солуоҥ, Кини курдук хаардаах от түгэҕин саҕа Хара өһүөн олбохтонуоҥ. И. Гоголев
Бии оҕонньорум эрэйдээх суолун солоон, …… үрэх баһыгар тахсан, биир тымыр сыыһын сууйа сырыттым. Онтон кыра көмүс оҕотун булан киллэрдим. Суорун Омоллоон