Якутские буквы:

Якутский → Русский

мүһэ

1) каждая из восьми частей разрубленной туши; 2) мюсэ (первый приз победителям по национальным видам спорта, обычно в виде бедренной кости животного с мясом в верхней части).

Якутский → Якутский

мүһэ

аат. Сүөһү, кыыл сүһүөхтэринэн араартаан быһыллыбыта (сүөһү аҕыс мүһэлээх). Одна из частей расчленённых конечностей скота или зверя (всего их восемь)
Киэһэтигэр хас эмэ байта һыны өлөрөн, мүһэ-мүһэ быһаттаабыттар. Эрилик Эристиин. Үгүс географическай тиэрминнэри бары норуоттар ки һисүөһү мүһэ тинэн, ис уорганнарын ааттарынан ааттыыллар эбит. Багда рыын Сүлбэ
Национальнай оонньууларга кыайбыттарга бириис быһыытынан туттарыллар бүтүннүү буспут силиилээх, эт тээх окумал эбэтэр уллук уҥуоҕа. Приз за победу в национальных видах спорта в виде варёной бедренной кости животного с мясом в верхней части
«Сөрүүн түспүччэ, д ьэ с ы р сан э л эг эл дь и т и ҥ э р э. К и м үс бастаан кэлбиттэр ити мүһэлэри ы л ы а х т а р а », — диэтэ кинээс. М. Доҕордуурап
Кылыйан кыыралдьыттылар, куобахтаан түһүөлээтилэр, буурдаан ыстаннылар. Кыайбыттарга мүһэ туттардылар. В. Протодьяконов
Кини кылыйан, буурдаан уонна мас тардыһан тэҥнээҕин булбатаҕа. Кыайыылаахтар мүһэ туппуттара. «Чолбон»
Мүһэлээҕи бүдүрүт фольк. — улахан кыылы эбэтэр анаан уотуллубут сүөһүн ү өлөр (сииргэ анаан). Завалить зверя или забить крупный рогатый скот
Түөстээҕи түҥнэрбиттэр, бытталааҕы бысталаабыттар, хаһалааҕы хайыталаабыттар, мүһэлээҕи бүдүрүтэлээбиттэр. Саха сэһ. I
ср. монг. мөч, бур. мүсэ ‘конечность’, кирг. мүчө ‘часть тела’, тув. дөрт мөчү ‘конечности’, ног. муъше ‘кусок мяса, который относят родственникам или близким соседям после того, как забьют овцу или лошадь’


Еще переводы:

окорок

окорок (Русский → Якутский)

м. мүһэ, буут, сарын (сибиинньэ, бараан этигэр); копчёный окорок ыыһаммыт мүһэ.

быһаттаа

быһаттаа (Якутский → Якутский)

быс диэнтэн төхт
көрүҥ. Быргый хатыҥ хахыйаҕы быһан аҕалла, онтон дулҕалары быһаттаан, хорууга быһыт оҥорон, быыһын ардын бүөлээн туутун укта. Күндэ
Тиэтэйбит Боотур буруйун билинэн көрдөспүт киэһэтигэр хас эмэ байтаһыны өлөрөн, мүһэ-мүһэ быһаттаабыттар. Эрилик Эристиин

сүгүллэҥнэһии

сүгүллэҥнэһии (Якутский → Якутский)

сүгүллэҥнэс диэнтэн хай
аата. Икки киһи биир мүһэни былдьаһан тиниктэһэллэр. Айдаан, ыһыы-хаһыы, өрүтэ сүгүллэҥнэһии. А. Сыромятникова

аһан

аһан (Якутский → Якутский)

аһаа диэнтэн атын
туһ. Манна үтүө ас аһаммакка турар. Амма Аччыгыйа
Хас бээдэрэ арыгы, туох ас Аһаммытын ахтыам суоҕа, Миигин баҕарпат мүһэ, быыһас, Тоторор нарком паега. Дьуон Дьаҥылы

кыһанан-мүһэнэн

кыһанан-мүһэнэн (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус кичэллээхтик, туох баар күүскүн, санааҕын ууран. Очень старательно, изо всех сил, прилежно
Хаппытыан кыптыый була оҕуста. Иккиэн кыһананмүһэнэн кырыйан бардылар. А. Сыромятникова
[Суор оҕото] санаата көнньүөрдэҕинэ, Моойторугу түүтүн арыйаарыйа, бэркэ кыһанан-мүһэнэн түбүгүрэр. И. Федосеев
Миигин наһаа кыһанан-мүһэнэн эмтээбиттэрэ, хантан эрэ консултаассыйаҕа биллиилээх профессоры кытта ыҥыра сылдьыбыттара. Г. Угаров

баҕарт

баҕарт (Якутский → Якутский)

баҕар I диэнтэн дьаһ
туһ. Дьахтар омукка баҕардан, Дьабаҕан дьыалаҕа дьайыҥныыгын. Өксөкүлээх Өлөксөй
Хас биэдэрэ арыгы, туох ас Аһаммытын ахтыам суоҕа, Миигин баҕардыбат мүһэ, быыһас. Дьуон Дьаҥылы
Ол мин туохпунан үчүгэй буоламмын эйигин баҕардыахпыный. С. Ефремов

болҕомтолоохтук

болҕомтолоохтук (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус кыһанан-мүһэнэн; сыныйан. Очень внимательно; заботливо; подробно. Болҕомтолоохтук одуулас. Болҕомтолоохтук сыһыаннас
Өлөксөй кинилэри кытта үөрэ-көтө, болҕомтолоохтук кэпсэтэр. В. Протодьяконов
Эн миэхэ олус да болҕомтолоохтук сыһыаннаһаҕын. Н. Лугинов. Тэҥн. сыныйан

буһартар

буһартар (Якутский → Якутский)

буһар диэнтэн дьаһ
туһ. Киэһэ оҕонньор анаан икки улахан куһуок эти уонна мүһэ буһартарда. В. Яковлев. Бандьыыттар халаан аҕалбыт эмис эттэрин буһартарбыттара күөстүүн оһоххо, оттон кыстарбыт эмис чыырдара остуолга олорон хаалбыттар. И. Бочкарев

дьаралыйыы

дьаралыйыы (Якутский → Якутский)

дьаралый диэнтэн хай
аата. Саха норуодунай медицинатыгар гвоздика кыынньарыллыбыт уутун күөмэй бааһырыытыгар, уҥуох дьаралыйыытыгар тутталлар. МАА ССЭҮү
Кыһыҥҥы тыал кыскыйыыта, Кырдьаҕас мүһэм дьаралыйыыта Оһох үрдүгэр саныыбын: Ханна бардыҥ, күүскүдэх? Н. Некрасов (тылб.)

ынчыктаа-бөтүөхтээ

ынчыктаа-бөтүөхтээ (Якутский → Якутский)

туохт. Аҕылыырыҥ-мэҕилиириҥ быыһыгар дириҥник ыҥыргыыр саҥата таһаар. Стонать, прерывисто, тяжело дыша
Бу тыаһы-ууһу [мас талкы тыаһын] бэйэтин түөрт мүһэтин дьүккүөрдээх сыратынан оҥорон таһаарбыт Кыаһай оҕонньор ынчыктаан-бөтүөхтээн, кыараҕас балаҕан иһэ өрө сүпсүллэн хаалла. Эрилик Эристиин