нависать без дождя (о туче); былыт өлүксүйдэ туча нависла.

1) греть, согревать, нагревать; излучать тепло, жар; оһох суоһуур пёчка пышет жаром; 2) перен. нависать (об опасности, бедствии и т. п.); куттал суоһаата нависла опасность.

I 1) превосходить кого-л. в чём-л.; кини күүһүнэн миигин сабырыйар он силой превосходит меня; 2) быть больше (по количеству); сүүһүнэн сабырыйар на сотню больше; икки бүк сабырыйар в два раза больше.
II нависать; сыыр хааһа сабырыйбыт навис крутой берег; сабырыйбыт хаастаах с нависшими бровями.

дьүһ. туохт. Саба сабырыйан көһүн, саба сабырыйбыт улахан көстүүлээх буол (хол., киһи хааһа, хотой кыната). ☉ Нависать, свешиваться складками
Килэйээҥки сонноох, сабырыттыбыт хойуу хаастаах саар тэгил киһи курбачыйан киирдэ. А. Фёдоров
Африка сулуоннарын ол сабырыттыбыт олус улахан кулгаахтара куйааска ибигирэһэ хамсыыллар. ГКН МҮАа
[Хотой] Бадьырыттан атах да атах, Хомпоруттан тумус да тумус, Чаҕылыттан харах да харах, Сабырыттан кынат да кынат. «ХС»

туохт. Сабыччы түс (хол., халтаһаны этэргэ). ☉ Тяжело нависать, придавая нахмуренный, насупленный вид (напр., о веках)
[Тутуллубут киһи] хара баттахтаах, хаһырыттыбыт хойуу хаастардаах, суптугур көнө муруннаах, кэтит сэҥийэлээх. Н. Якутскай
[Киһи] хаһан эмэ хараҕын астаҕына, халтаһалара хаһырыттан хааннааҕынан хойуоруччу көрөллөр. П. Филиппов
[Дьахтар] икки көмүскэтэ уолан, харахтарын уҥуохтара хаһырыттан, күн сырдыгын көрбөтөҕө быданнаабыт эрэйдээх быһыылаах. Айталын

несов. I. (быть подвешенным) ыйанан тур; лампа висит над столом лаампа остуол үрдүнэн ыйанан турар; 2. (быть прикреплённым) ыйан, сыһыарылын, саалын; на стене висит объявление эркиҥҥэ биллэрии ыйаммыт; 3. над кем-чем (нависать) сабырый, сабырыйан тур; 4. над кем-чем, перен. (угрожать) суоһаа; над нами висит опасность биһиги үрдүбүтүгэр куттал суоһаата; 5. (об одежде) намылый, санньылый; # висеть в воздухе 1) (находиться в неопределённом положении) сир-халлаан ыккардыгар буол; 2) (быть необоснованным) салгыҥҥа ыйана сырыт (туох эмэ олоҕо, чахчыта суоҕу).

дьүһ. туохт. Иҥнэйэн, куоҕайан тур (мас туһунан этэргэ); төҥкөччү, нүксүччү тутун. ☉ Наклоняться, накреняться, будучи очень высоким (о дереве); сутулиться (о старом худощавом человеке высокого роста)
Мыраан үрдүгэр хоҥкугур төбөлөөх, куурбут лабаалардаах, хоҥнорхой хатырыктаах, хоппоҕор силистээх хохудал мас өрүскэ түһээри өҥкөйөн турар. Н. Якутскай
Ойуур саҕатыгар улахан тиит өҥкөйөр. Тиит чыпчаалыгар кэрэх ыйыыр куочай ыйаммыт. И. Гоголев
Аҕыс уон сааспын аҥаарыйа туоламмын, Үрүт уҥуоҕум өҥкөйөн, Күрэҥсийэ дьүдьэйэн, Үөдэним үүтүн өҥөйөн, Өлөр күнүм бүрүүкээн, олордоҕум үһү, оҕолоор. С. Зверев
ср. кирг. өҥкөй ‘наклоняться вперёд, нависать (напр., о скале)’

туохт.
1. Суоскунан билин, хаарый, улаханнык итит (уоту, туох эмэ итиини этэргэ). ☉ Обдавать теплом, жаром, греть, обогревать, жечь (о чём-л. горячем)
Ити күл угуту Таҕайар кэриэтэ, Көхсүбэр күн уотун Сылама суоһаата. Баал Хабырыыс
Кустуров итиинэн суоһуур билиитэ оһох диэки хаамта. Н. Габышев
Күн халлаан оройуттан кутаа уотунан суоһуур. Тумарча
2. Буолаары гын, тирээ, чугаһаа (туох эмэ кутталлааҕы этэргэ). ☉ Угрожать, надвигаться, нависать (о предстоящей опасности)
Кыһынын тоҥуулаан ол дойду кэмчи маһын бараабыттара. Хоргуйан өлүү суоһаабыта. Далан
Өстөөх биһиги ытык сирдэрбитигэр киирдэр киирэн иһэрэ, Москваҕа суоһаабыта. Н. Кондаков
Ырбыт, күүһэ-уоҕа эстибит кыыл куттал суоһаатаҕына ханна куотаахтыай?! И. Федосеев
ср. алт. сууза, ДТС сувса, кирг. сууса ‘хотеть пить, испытывать жажду’

дьүһ. туохт.
1. Олус киэҥ, халыйа сылдьар курдук буол (хол., ыстааны этэргэ). ☉ Быть очень широким, просторным, висеть (напр., о штанах)
[Өҥөй Өлөксөөн] халҕайбыт киэҥ бэйбириэт ыстааннаах. В. Протодьяконов
«Ньукуус», — диэтэ халҕайбыт киэҥ ыстааннаах …… ыстаап начаалынньыга Жарников-Киэҥ ыстаан намыын, албын куолаһынан. «ХС»
2. Олус кэтит, улахан. ☉ Чрезмерно широкий, большой
Сэрии саҕанааҕы быстар дьадаҥы ыал дьиэтин ис бараана, ортотугар халҕайбыт нуучча оһоҕо. Е. Неймохов
Сыһыары намыһах, халҕайбыт собуоһуна үрдүгэр сүрдээх улахан киһи курдук бэрийэн турар эбит. В. Чиряев
Халҕайбыт матаҕа кини санныгар эбии ыйааһын буолбутунуу туттубута. Айысхаана
ср. туркм. галгамак ‘реять, развеваться’, кирг. калхай ‘нависать в виде щита, прикрытия’, бур. халхээ ‘развеваться (о платье)’

туохт.
1. сөбүлээб. Айгыстан, дархаһыйан кэл, түбүлээ (күүтүллүбэтэх эбэтэр түбүгү сүпсүгүрүүнү таһаарар «ыар ыалдьыттар» тустарынан). ☉ Приходить, приезжать, прибывать с большим шумом, помпой (обычно о незваных гостях или гостях, пребывание к-рых сопряжено с большими хлопотами, неприятностями для хозяев)
Биирдэ Силтэһин Махсыыҥҥа Сэбиэт сэкирэтээрэ киирдэ. Атыыһыт Сүөдэр, «таарыччаҕа» Адаҕыйан тиийдэ. С. Васильев
Сибэтиэй бөҕө сэлэлээтэ, Аанньал бөҕө арыаллаата. Аккыырай аймаҕа адаҕыйда, Оппуостал бииһэ уолдьаста. С. Зверев
Аҕабыыттаах лөчүөк аҥаардастыы адаҕайдылар. «ХС»
2. көсп., үрд. Өһөөбүт курдук соруйан куһаҕанынан бул, кыһалҕалаах, эрэйдээх өттүнэн күөнтээ. ☉ Неотступно преследовать; грянуть, нависать (о беде, несчастии, явлениях, влекущих за собой большие неприятности)
[Ньукулай:] Атаҕастабыл аччыан кэриэтэ адаҕыйан иһэр, баттабыл бараныан кэриэтэ бастаан иһэр, хаһан да уурайара биллибэт. А. Софронов
Ахса-аана биллибэт Алдьархай адаҕыйдаҕа буолуо, Үксэдьүүлэ биллибэт Үлүгэр бөҕө үтүрүйдэҕэ буолуо. П. Ойуунускай
Дьэ, доҕоттоор, Саха сиригэр өтөрүнэн түспэтэх уот кураан таҥнары сатыылаан, быйыл улуу сут адаҕыйда. И. Гоголев