строить, наводить мост.

1. прич. от наводить; 2. прил. өйдөтөр, көмөлөһөр; наводящий вопрос ко-мелоһөр боппуруос.

наводить порядок где-л., в чём-л., приводить в порядок что-л.

туохт., кэпс. Тугу эмэ быһааран оҥор, дьаһай. ☉ Устраивать что-л., наводить порядок в чем-л.. Дьонум бүгүҥҥү үлэлэрин боччуйуом

түөлбэ. Сааһылаа. ☉ Расставлять кого-что-л. по порядку, наводить порядок в чём-л. [Уулаах] быһыта үлүйэн этэ ууллан тохтубут атаҕын кэлгиэтин сааһымныы олордо. Эрилик Эристиин
Киһи биир көмөлөһөөччүтэ, буочукаҕа ыттан, тириилэри сааһымныыр. С. Курилов (тылб.)

туохт.
1. Ала, эриэн гына оҥор. ☉ Сделать пестрым, наводить, выводить пестроту. Бүгүн сиэрдийэ маһын алалаатыбыт [хатырыгын хастырыта охсон эриэн гынныбыт]
2. көсп. Бэлиэтээн, атыттартан чорбот, туспа тут. ☉ Выделять особо (от всех остальных, однородных предметов)
Аарык оҕонньор кымньыылаан Аллаах аттарын хаамтарар, Арай биир «соноҕоһу» алалаан Сотору-сотору солбуйар. С. Васильев
3. көсп. Онон-манан бус, сит (отон туһунан). ☉ Поспевать местами, островками (о ягоде).

туохт. Туохха эмэ бэрээдэги олохтоо, киллэр, тугу эмэ сааһыламмыт, оннун булбут турукка тиэрт. ☉ Упорядочить, наводить порядок, приводить в порядок что-л. Ньукууһа Сыҕаайап Луха Бэһиэлэйэптиин мунньаҕы бэрээдэктии сатыылларыгар күөмэйдэрэ бүттэ. Амма Аччыгыйа
Анна Андреевна, бу хоспутун арыый бэрээдэктээтэхпитинэ хайдах буолуой? С. Данилов
[Иван Иванович:] Суох, Маня, билигин кыайан барбаккын. Тэрилтэ дьыалатын барытын үчүгэйдик бэрээдэктээн туттарыахпыт. С. Ефремов
[Бруснев] сынньана таарыйа, хомуйбут коллекцияларын бэрээдэктээтэ, көтөрдөрүн, кыылларын көрдө-иһиттэ. П. Филиппов

туохт.
1.
ырдырҕаа диэнтэн дьаһ. туһ. [Бу ыт] сүрдээх сымнаҕас эрэйдээх. Бу кыыс бэйэтэ ырдырҕаппыта буолуо. Амма Аччыгыйа
2. кэпс. Туохтан эмэ куттана, сэрэнэ санаа, дьиксин; кими эмэ куттаа, дьиксиннэр. ☉ Испытывать опасение, беспокойство, бояться, остерегаться; приводить в беспокойство, пугать кого-л., наводить страх на кого-л. «Кэлиэ буоллар кэлбэккэ, киһи сүрэҕин ырдырҕаппытыгар үчүгэй аҕайдык мөҕүллүө», — диэн Маайа сааммыта. П. Аввакумов
Хайдах эрэ ырдырҕатан бардым. …… Саҥа суол-иис суоҕа дьиксиннэрбитэ өр буолла. С. Дадаскинов

туохт.
1. Ким, туох эмэ көстүүтүн тупсаҕай, үчүгэй, кэрэ оҥор, киэргэт. ☉ Придавать кому-чему-л. красивый вид, наводить красоту, украшать
[Харыйаны] араас өҥнөөх, дьиримнэһэ турар уоттарынан симээбиттэрэ түүҥҥү болуоссаты олус тупсарар. Н. Лугинов
2. Саҥатыгар, чөлүгэр түһэр, чочуй. ☉ Совершенствовать, улучшать, обновлять что-л. Эргэ мотуору төһө да тупсарбыт иһин, саҥа кыаҕар тиийбэтэ чахчы. «ХС»
3. Ханнык эмэ үүнээйинэн аһы минньит, тумалаа, үчүгэй амтаннаах оҥор. ☉ Приправить, облагородить каким-л. пряным растением еду, пищу
Васко де Гама мотуруостарыгар биэрэккэ тахсан аһы тупсарар үүнээйилэри атыылаһарга бирикээстээбитэ. АЕВ ОҮИ

туохт.
1. Тугу эмэ сааһын, бэйэ-бэйэтин кытта табыгастаах оннун буллар. ☉ Расставлять когочто-л. по порядку, наводить порядок в чём-л.. Малы сааһылаа. Кинигэлэри сааһылаа
□ [Эмээхсин] Эльвира таҥаһынсабын, өлүү иһитин-хомуоһун сааһылаата, имигэстик суулаталаата. Л. Попов
Даарыйа уолунаан саһарбыт саптаах муҥхаларын биэһилэттэн уһулан, аа-дьуо оҥочо кутуругар сааһылаатылар. Н. Габышев
Кэнтэй бэрэссэдээтэл бэлэмнээн аҕалбыт сыарҕаларыгар хаайыылаахтары сааһылаан олордуталаата. Эрилик Эристиин
2. Өйгөр санааҕын хайдах табыгастаахтык, ордук өйдөнөр гына этэргин сыымайдаа, бэрээдэктээ. ☉ Приводить мысли в порядок
Борокуруор …… бэйэтин санаатын сааһылаан этэн испитэ. М. Попов
Тула өттүн одуулаһар, хас биирдии маһын-отун ааҕа көрөр, өйүгэр хоһоон тылын сааһылыыр. В. Тарабукин
Остуол уһугуттан чанчыктара кыырыктыйан эрэр баттахтаах киһи оргууй туран кэллэ итиэннэ, хас биирдии этэр тылын бэркэ сааһылаан, наҕыллык саҥаран барда. «Кыым»
3. Тугу эмэ сүрүн бэлиэлэринэн бөлөхтөтөлөөн систиэмэлэргэ араартаа. ☉ Группировать, систематизировать, классифицировать что-л. по каким-л. признакам
Төрөөбүт тыл уруоктарыгар үөрэнээччи тыл көстүүлэрин болҕойон көрөр, ырытар, сааһылыыр …… дьоҕурдарын сайыннарыллыахтаах. КИИ ИКТТҮө