нареч. курдаттыы; он ранен пулей навылет кинини буулдьа курдаттыы коп-пут.
Русский → Якутский
навылет
Еще переводы:
көҥдөйдөт= (Якутский → Русский)
быть пробитым насквозь, навылет; эһэ көҥдөйдөтөн барда медведь ушёл, получив сквозную рану.
курдаттаа= (Якутский → Русский)
1) идти, ехать прямиком, прямо, напрямик; .2) проходить сквозь, насквозь; проходить навылет; буулдьа кыыл атаҕын курдаттаабыт пуля пронзила ногу зверя.
курдар= (Якутский → Русский)
1) проходить, пробивать насквозь, навылет; буулдьахаптаһыны курдарбыт пуля пробила доску насквозь; хайаны тыал курдарбат погов. ветер гору не продувает; 2) проходить напрямик, сокращать путь; быһа курдаран бар = ехать напрямик.
курдаттаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Быһа бар, быһа суолунан бар. ☉ Идти, ехать прямиком, прямо, напрямик
Куоракка сатыы төһө табылларынан курдаттаан киирэбит. Н. Якутскай
Тиэтэйдэххинэ, түргэнник тиийээри гыннаххына курдаттыыгын. Багдарыын Сүлбэ
2. Дьөлө көтөн аас (хол., буулдьа, ох). ☉ Проходить навылет. Куорсуннаах оноҕос сарыы сонноох уолу түөһүн тылыгар хорос гына түспүтэ, курдаттаан тордох ааныгар хараҕалаабыта. Далан
Буулдьа курдаттаабыт. Уҥуоҕун алдьаппатах, онон сотору үтүөрүөҕэ. Айталын
көҥдөйдөө (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Көҥдөй оҥор, көҥдөйдөөх гын. ☉ Делать в чем-л. пустоту, отверстие. Тоҥсоҕой куруҥ маһы көҥдөйдөөбүт
2. Тыын сирин таппакка курдары аас (буулдьа туһунан). ☉ Пробить насквозь, навылет (о пуле), нанести сквозную рану, но не смертельную
Буулдьа ойоҕоскунан иһирдьэ киирбит буолан баран, көҥдөйдөөбүт. Онон аҕыйах хонон баран туруоҥ. Эрилик Эристиин
Табаарыс, эн дьоллоох киһи эбиккин. Буулдьа эйигин аһыммыт: көҥдөйдөөбүт эрэ. Ис уоргаҥҥын быыһылаан, таарыйбакка ааспыт. С. Никифоров
көҥдөйдөт (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Тыын сиргин таптарбакка буулдьаны курдары аһар (тута өлбөт гына). ☉ Быть пробитым пулей насквозь, навылет (но не смертельно)
Буутун этин көҥдөйдөппүт. Туруга үчүгэй. С. Никифоров
Үсүһүн ытта, куобах табылынна буолан баран, көҥдөйдөтөн, бытаан соҕустук барбытын курдук бара турда. Д. Таас
Өстөөх аптамаатын буулдьата хаҥас эмиийин үөһэ өттүнэн түһэн баран, саннын лаппаакытын ортотунан дьөлө көтөн тахсыбыт. Дьолугар, сүрэҕин таарыйтарбакка көҥдөйдөппүт. «Кыым»
2. көсп. Туохха эмэ кыттыбакка хаал, көтүтүллэн хаал. ☉ Оставаться забытым, незадействованным, не участвовать в работе (когда все работают)
Лабораториятыгар хас-хас үлэһитэ тугу да оҥорбокко көннөрү көҥдөйдөтө сылдьарый? Е. Неймохов
Холкуостаах Киргиэлэй бу үлэҕэ табыллыбата. Уҥуоҕунан кыра буолан, көҥдөйдөтөн, бэрэбинэни көтөхсүбэт. «ХС»
3. көсп. Оҥорбут буруйгунааҕар чэпчэки миэрэни ыл, чэпчэкитик буруйдан. ☉ Получить за провинность более легкий нагоняй, чем положено, избежать справедливого наказания
Тэптиргээнэп дуоһунаһыттан уһуллубута, райком иккис сэкирэтээрэ Ымыыкап саҥа үлэлээн эрэринэн чэпчэтиллэн, быыгабар ылан, көҥдөйдөтөн куоппута. В. Протодьяконов
супту (Якутский → Якутский)
I
сыһ.
1. Биир өттүттэн нөҥүө өттүгэр тиийэ, тириэрдэ, курдары. ☉ Через всю толщу чего-л., насквозь (напр., проткнуть)
Булчут уол баабыры хонноҕун анныгар үҥүүнэн супту түһэн кэбиспит. Амма Аччыгыйа
— Таас-таас хайа, бэрт буолларгын, сурсур күүдээх тоҕо супту сүүрэр? Суорун Омоллоон
Тыала-кууһа киһини ханан чараас сиринэн, уолугунан супту охсон кэбиһэр. Н. Заболоцкай
△ Бараныар диэри курдары, дьөлө. ☉ Полностью, без остатка (напр., высосать)
Ыҥырыалар от амтаннаах симэһинин супту оборон илдьэн бэйэлэрин уйаларыгар мүөт мунньуналлар. Эрилик Эристиин
Күһүҥҥү ынах оҕотугар эмнэрэн, супту оборторорун абааһы көрөөччү. М. Доҕордуурап
[Носуостар] хас чаас аайы үс сүүс кубическай миэтэрэ ууну супту оборон ылан, биир сиргэ төттөрү өҕүйэн, кырата суох көлүйэ күөлү оҥорбуттар. С. Федотов
2. Хайа эмэ диэки көрбүтүнэн, көнөтүк. ☉ Прямо, напрямик
Кыыс …… супту хааман дьулуруйан кэлэн ийэтин ыксатыгар турунан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Ох супту сурулаан тиийэн оҕонньор уҥа атаҕын чааскытын үнтү көттө. Саха фольк. [Сэмэн хайыһарынан] хайаттан аллара супту түһэн испитэ. Н. Якутскай
3. Араарбакка, тонолуппакка (көр, одуулаа). ☉ Пристально, неотрывно (смотреть, всматриваться)
Яков тугу эрэ толкуйдуурдуу түннүк диэки супту көрөн олордо. М. Доҕордуурап
Күөрэгэй «Туорааҕы» көмөн баран, умайан бүтэн эрэр дьиэтигэр оргууй аҕай кэлэн супту одуулаан турда. Т. Сметанин
Кампей кулуһун маһы салаан уунаҕалыыр төлөнүн саҥата суох супту көрөн иһийэн олорбута. П. Аввакумов
4. кэпс. Куруук, мэлдьи. ☉ Постоянно, всегда, беспрерывно
Супту аһыыр даҕаны, хаһан даҕаны тот буолбат (тааб.: оһох). Суруйааччыттан ааҕааччы Супту үксү эрэйээччи. Күннүк Уурастыырап
Бу Болтоҥнорго сүктэн кэлиэҕиттэн Сомоҕоллойу дэҥ кэриэтэ көрөр, оттон сураҕын супту истэр буолбута. Болот Боотур
♦ Супту уулаа (обор) көр обор
[Тиитэп:] Аны кини биһиги хара көлөһүммүтүн супту уулуу олорбута тохтуура буолуо. А. Софронов
[Көлөһүммүн барытын] Хаппытыан Ачаарап бэдэрээтин суолугар супту уулаан ылбыта. Эрилик Эристиин
[Манчаары:] Тиийиммэт-түгэммэт хааннаах хара көлөһүнүн барытын кини супту оборор. В. Протодьяконов
ср. монг. шувт ‘насквозь; навылет’, бур. шобто, калм. шуптҕ ‘через, насквозь’
II
быһа II диэн курдук
Күнү супту туос иллэҥмин. Н. Лугинов
Тыал ити күнү супту кыскыйар. Н. Якутскай
Күнү супту үлэм айдаана. Венера