туохт.
1. Күлүктэ түһэр, күн уотун көрдөрүмэ. ☉ Затенить, покрыть тенью, затемнить
Күһүн. Болоорхой сарсыарда. Ким эрэ, Аҕылаан тыынан, Түннүкпүн күлүгүрпүт. Л. Попов
Арассааданы биир-икки күн сабан күлүгүрдэллэр. КММ ОК
2. көсп. Кими эмэ холуннар, куһаҕан өттүнэн сырдат. ☉ Наговаривать, клеветать, бросить тень на кого-л., очернить кого-л.. Өлбүт эрэ диэҥҥин эн кинини күлүгүрдүмэ

туохт. Кими эмэ баһааҕырт, киртит. ☉ Наговаривать, клеветать на кого-л., порочить, чернить кого-л.
Куһаҕан киһи биир сүрүн бэлиэтэ — бэйэтин аргыстарын, кыттыгастарын холуннара, намтата сатыы сылдьаахтыыр үгэстээх. Амма Аччыгыйа
Билбэт эрээри таайан, киһини сымыйанан холуннарар сатаммат. Н. Якутскай
Сорох дьахталлар эрдэрин холуннаран, түһэрэн саҥардахтарына бэркиһиирэ, итэҕэйиэх санаата кэлбэтэ. В. Титов

туохт. Туох эмэ буолбутун сабаҕалаа; буолуон сөптөөх дии санаа, кими эмэ туохха эмэ уорбалаа. ☉ Подозревать кого-л. в чем-л.; приписывать кому-л. что-л. дурное, наговаривать на кого-л.
Онон, быһата, манна биир буулдьалаах саалаах арай Дьуур баар. Дьэ, онон, манна диэн эттэххэ, бар дьон киниэхэ күтүрүүллэр эбит. Суорун Омоллоон
Ким эрэ оһолтон, дьаҥтан өллөҕүнэ, тута абааһыга күтүрүүллэр. И. Гоголев
«Чэ, Лена, таҕыстыбыт. Аны оҕолорбут, атын дьыаланан дьарыктана сылдьаллар диэн күтүрүөхтэрэ», — Миша күлэр. «ХС»

1. хараар диэнтэн дьаһ. туһ. Самаан сайын барахсан …… Тымныыны тыһытытан, Хаары хараардан, Күөх унаар урсуннанан …… [кэлэр]. Өксөкүлээх Өлөксөй
   «Эйиэхэ, Байбаал, буору хараардыахха айылаах биэс-алта оҕус баар этэ буолбат дуо?» — диэн унаарыйда Даарыйа эмээхсин. Амма Аччыгыйа
   [Ира] күн уота хараарпыт эрчимнээх атахтарын бокуччу туттубут. Л. Попов
2. көсп. Кими, тугу эмэ киртит, хоруотаа, холуннар. ☉ Наговаривать на кого-что-л., очернять, порочить когочто-л.
   Көнө, чиэһинэй үлэһиттэри сымыйанан хараардан, киһи киһинэн талаһаланан былааска тахсара оччотооҕу кэмҥэ баар суол этэ. Эрчимэн
   [Инбэлиит буойун] ол да буоллар саха аатын хараардыбатах, охсуһууга сааттаахтык чугуйбатах. КНЗ ТС
   Талбаана бииртэн мунаарара: кинилэр тоҕо бэйэтигэр көнөтүнэн эппэккэ, дириэктэр нөҥүө кинини хараарда сатаатылар? Күрүлгэн
   ♦ Быаргын хараарт — быарын харалыыр диэн курдук (көр быар)
   «Доҕор, быарбытын хараардыах», — дэһистилэр иккиэн. Сылаас быары [сыалыһар быарын] сиэн ньэлбэнэн кэбистилэр. В. Миронов