не торопиться, не спешить; наҕылыйан чэй истилэр они не спеша пили чай; олус наҕылыйыма , хойутуоҥ не слишком медли, а то опоздаешь.

спокойный, неторопливый, тихий; наҕыл киһи спокойный человек; наҕыл ырыа тихая песня; наҕыл ат неторопливая лошадь.

a. calm, relaxed, leisurely; наҕылый= v. to relax, become leisurely; наҕылыт= v. to make relax, make leisurely

1. даҕ.
2. Тиэтэйбэт, биир кэм холку майгылаах, холку. ☉ Спокойный, неторопливый (о человеке)
   Наҕыл киһи.  Кини аҕыйах саҥалаах, наҕыл, көрсүө, ол курдук иһиттэн ис киирбэх киһи этэ. Н. Заболоцкай
   Наҕыл дьон, кыыһырдахтарына тугу да билбэт буола кыыһыраллар. Г. Угаров
3. Тиэтэлэ суох холкутук буолар, оҥоһуллар, бытаан. ☉ Медленный, неспешный, происходящий длительно, спокойный (напр., о течении реки)
   Иккиэн туох эрэ наадалааҕы кэпсэтэ-кэпсэтэ, наҕыл баҕайытык табахтаатылар. А. Софронов
   Дьэ бу мин иннибэр наҕыл сүүрүктээх уһун синньигэс Ытык күөл, …… аа-дьуо килбэһийэ сыттаҕа. А. Бэрияк
   Наҕыл, итии ардах түһэн бырылатар. М. Доҕордуурап
4. Симиктик, намыыннык иһиллэр (куолас, тыас туһунан). ☉ Тихий, нежный, слабо звучащий (о голосе, звуке)
   Кэтириис эмээхсин кэрэ, наҕыл куолаһынан лыҥкынатан кэбистэ. Амма Ач чыгыйа. Наҕыл хомус тыаһын курдук Нуурал киэһэ наскыйда. И. Гоголев
   Мыычаар оҕонньор да олоҕун туһунан кэпсээнэ онно сөп түбэһиннэрбиттии наҕыл, хайдах эрэ сибигинэйэ быластаан иһиллэргэ дылы гынар. Н. Тобуруокап
5. Нус бааччы, нуурал. ☉ Безмятежный, спокойный, тихий (вечер, день)
   Бу наҕыл чуумпу киэһэ дьикти ырыа кэрэкий тыл ларыныы миигин кууспут. Далан
   Иван уус хоһоон таһааран сайыҥҥы наҕыл киэһэ чуумпу салгынын сатарытан барда. М. Доҕордуурап
   Муус устар ый ичигэс наҕыл күннэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
6. аат суолт. Холку, нус-хас быһыы, тиэтэйбэт буолуу. ☉ Состояние покоя, спокойствия, неторопливости
   Мин бүгүн бу манна тураммын Наҕылы олус да суохтаатым. С. Данилов
   Миитэрэй аны олус наҕылыгар түстэ. Н. Заболоцкай
   Мин наҕылбыттан кини хайдах эрэ бөҕөхсүйэр, к э п с э эм м и н и с т и э ҕэ д и э н эрэнэр быһыылаах. М. Доҕордуурап
   Киһи ити үлүгэргэ ыксыах да курдуга, оттон кини наҕыла киирбитэ сүрдээх. П. Филиппов

туохт.
1. Тиэтэйимэ, хол кугар түс, нус-хас буол. ☉ Не торопиться, не спешить
Эһиги наҕылыйан чэй дээҥ, кэпсэтиҥ. Амма Аччыгыйа
Дьэ мин бардым. Эһиги, наҕылыйар буоллаххытына, хаалыҥ. С. Ефремов
Ки ни [Маайа] бытааннык, барытын наҕылыйан, кичэйэн үлэлиэн баҕарар. А. Сыромятникова. Утар. тиэтэй
2. нор. поэз. Тыала-кууһа суох нус бааччы буол, чуумпур. ☉ Стихать, затихать, становиться спокойным (о природе)
Сир-дойду …… наҕылыйбыт, налыйбыт. Амма Аччыгыйа
Наҕылыйда сир-дойду. Эккэ-хааҥҥа иҥэр гына Сөрүүнүнэн салгыйда. Чэчир-72