прил. (целый, невредимый) хараллыбыт, бүтүн.

сыһ. Туох да куһаҕаҥҥа түбэспэккэ үчүгэйдик, үтүө туруктаахтык (сырыт, олор). ☉ Благополучно, хорошо (жить)
[Баай Байбал:] Билиҥҥитэ, таҥара көмөтүнэн, этэҥҥэ олоробун. П. Ойуунускай
Оҕом барахсан, этэҥҥэ сылдьар ини. Далан
Эрэйи эҥээринэн тэлбит, Эрэлин хаһан да эспэтэх Саха киһитэ быһа эппэт: «Этэҥҥэ», — эрэ диир үгэстээх. Урсун
ср. перс. асан, др.-тюрк. есэн ‘здоровый, невредимый’, алт. эзен ‘здоровье; здоровый’

прил. 1. бүтүн; целое яблоко бүтүн яблоко; целый ящик гвоздей бүтүн биир дьааһык тоһоҕо; целый день бүтүн күн; мы ехали за город целыми семьями бүтүн дьиэнэн куорат таһыгар тахса сылдьарбыт; целое число мат. бүтүн чыыһыла; 2. разг. (настоящий) бүтүн, дьиҥнээх; это было целым событием для нас бу биһиэхэ бүтүн событие буолбута; 3. (единый, цельный) биир кэлим; 4. в знач. сущ. целое с. (нечто единое) биир, биир кэлим; 5. (неповреждённый) бүтүн; чашка цела чааскы бүтүн; # целый и невредимый или цел и невредим муус өлүөр, ту ох да буолбатах (киһи).

1) целый, весь; бүтүн сыл целый год; бүтүн күн весь день; бүтүн аан дойду весь мир; бүтүн кинигэни аах = прочесть всю книгу; бүтүн киһи буолбут шутл. целым человеком стал (т. е. подрос — о ребёнке); 2) неповреждённый; целый; бүтүн орт = остаться целым, невредимым.