нынешний, текущий год; быйылгы дьыл нынешний год; быйылгы оҕус бычок отёла нынешнего года.

нынешний, теперешний, настоящий; билиҥҥи киһи современный человек; билиҥҥи бириэмэ теперешние времена # билиҥҥи бириэмэ грам. настоящее время.

1) нынешний, теперешний; аныгы бириэмэ нынешнее время; былыргы киһи ынаҕынан , аныгы киһи үөрэҕинэн посл. прежний (т. е. прежде) человек — количеством скота (славился), нынешний (т. е. сейчас) человек— образованием (славится); 2) будущий, следующий; аныгы дьылга в будущем году; аныгы сырыыга в следующий раз.

даҕ. Бүгүҥҥү күннээҕи, сибилиҥҥи. ☉ Сегодняшний, нынешний
Сүбүгүҥҥү күнтэн ыла Нагорнай маҕаһыыныгар быыстала суох кэтэбили олохтуурга. Софр. Данилов
Сүбүгүҥҥүттэн ол сир аны үс нэдиэлэ иһигэр солонон, ыраастанан бэлэм буолуохтаах. Күндэ

аат., түөлбэ. Эһэ быйылгы оҕото. ☉ Медвежонок (нынешний приплод)
Эһэ… былырыыҥҥы оҕолорун үүртэлиир. Саҥа төрөппүт наргычаларын илдьэ хаалар. Болот Боотур. Кэнн ики к эмҥ э с орохтор эһ эҕэ б ө р ө хапкаанын иитэн моһуоктуур буоллулар. Онно үксүгэр эһэ наргычалара түбэстэхтэринэ тута өлөллөр. А. Пахомов

сплавлять в плотах (лес); быйыл сайын элбэх маһы болуоттаатыбыт нынешним лётом мы сплавили много леса.

даҕ. Буола турар, ааһан эрэр (үксүгэр дьыл кэмнэрин туһунан). ☉ Нынешний, текущий (обычно о годе и его временах)
Быйылгы кыһыны ынаҕыттан туттубакка, хайдах да кыайан сыл тахсыа суох: иһэр чэйэ, тардар табаҕа, сиир бурдуга, өссө тардыытын харчыта, иэс төлөбүрэ. А. Софронов
«Быйылгы сылга кыайан төлөөбөтөх иэһим эһиилги баччаҕа сүүс бырыһыан үүнүөҕэ», — диигин эн манна. Амма Аччыгыйа
Икки моонньоҕон кэлэн түспүттэрин ытан ылан: «Хор, быйылгы көтөртөн амсайар киһи буоллум», — дии саныы-саныы, табахтыы олорбутум. Суорун Омоллоон

1. даҕ.
2. Бу буола турар кэмҥэ сыһыаннаах. ☉ Теперешний, нынешний, настоящий
   Билиҥҥи кэмҥэ алгыс, кырыыс сүтэн иһэллэр. Саха фольк. Бу Дыгын билиҥҥи Дьокуускай куорат оннугар Сайсары күөл таһыгар олоҕурбут. Эрилик Эристиин
3. Бүгүҥҥү олох ирдэбилигэр эппиэттиир, сайдыылаах. ☉ Отвечающий требованиям времени, современный
   Оччотооҕу олоҕу билиҥҥи ыччат өйдүүрүгэр, кырдьык, күчүмэҕэй. Софр. Данилов
   Куоракка биир үчүгэй, билиҥҥи көрдөбүлгэ эппиэттиир маҕаһыын аһылынна. «Кыым»
4. аат суолт. Бу буола турар кэм. ☉ Современность, настоящее время
   Урукку, билиҥҥи, инники — Дьиҥэр олохпут үс ситимнээх. Баал Хабырыыс
   Ааспыты ахтыһыам, Билиҥҥини кэпсэтиэм. А. Софронов

1. даҕ.
2. Билиҥҥи кэмҥэ сыһыаннаах, билиҥҥи. ☉ Относящийся к настоящему моменту, нынешний
   Аныгы бириэмэ сокуона, былаас былдьаһыытын сокуона биллэххэ да оннук, көрдөххө да оннук. П. Ойуунускай
   Дьэ бу аныгы үйэни көрөн кээс, оҕонньоор. С. Ефремов
3. Туох эмэ кэнниттэн быһаччы кэлэр, буолар. ☉ Следующий, наступающий после чего-л., будущий
   «Тарбыт көҕүрээн хаалбыт, аныгы мээрэйгэ тойон кыайара буолуо», — диэн дьахтар Болокко сибигинэйдэ. Н. Заболоцкай
   «Балыыҥкалаама, гражданин! Эбэтэр билиэттэ ыл, эбэтэр аныгы тохтобулга таҕыс!» — кондуктор кыыс куолаһа үрдээн барда. Амма Аччыгыйа
   Аныгы кэлиибэр разведка туһунан хайаан да тугу эмэ билэр буолуохтаахпын. Т. Сметанин
4. Үрдүк сайдыылаах, бэйэтин үйэтин таһымыгар турар. ☉ Стоящий на уровне своего времени, неотсталый, современный
   Сыралҕан куйааһынан сырылаччы тыына, сайаҕас сайын саарыгырарын кытта, аныгы Лоҥкуудаҕа айар, тутар үлэ өрө күүрдэ. М. Доҕордуурап
5. аат суолт. Сибилигин туох буола турара, дьиҥ билиҥҥи кэм. ☉ Современность
   Кини [Өрүүнэ] биһикки таптаһан сэһэргэһэбит, иккиэн кыратык да иллэҥ эрэ буолларбыт былыргыны, аныгыны түөһэн тахсабыт. А. Бэрияк
   Оттон Чүөчээски наар аныгыны, оскуоланы, оонньууну, колхуоһу, пионердары кэпсиир. Суорун Омоллоон
   Бу киһи ыатардаххын аата Былыт саппыт былыргытын? Наар ааспыты ахтыы туох аатай. Ким ыллыай аныгыбытын?! Баал Хабырыыс

1. нареч. ныне, теперь; манна кус аны түспэт здесь утки теперь не садятся; аны хойутаабат буол впредь не опаздывай; аны саас кэлиэм я приеду нынешней весной; аны түүн наступающей ночью; 2. в знач. модального сл. выражает опасение, предположение чего доброго; а может, вдруг; авось; ещё и..., а ещё...; аны мунуом чего доброго, заблужусь; аны сымыйалыырыҥ буолаарай ? а может ты неправду говоришь?; аны манна кэлиэ вдруг он сюда придёт; аны уоллаахтар эбит дуу ? а с ними, оказывается, ещё и мальчик? # аны аныаха диэри и до сих пор; аны даҕаны а) и ныне; б) и впредь; аны кэлэн модальное словосочет. всё равно; теперь-то всё (кончено); аны кэлэн , хаһан ситээри ! всё равно не догонишь!; аны санаатахха модальное словосочет. как я теперь понял; если сейчас вспомнить; аны туран модальное словосочет. и вот ещё; и вот вдруг; оҕонньордоро аны туран , аатын умнан кээспит и вот вдруг старик позабыл своё собственное имя.