Якутские буквы:

Якутский → Русский

ньалҕархай

1) расплавленный; растопленный; ньалҕархай көмүс расплавленное серебро; 2) блестящий, глянцевитый, лоснящийся; ньалҕархай солко блестящий шёлк.

Якутский → Якутский

ньалҕархай

даҕ.
1. Туттахха сыстаҥнас биитэр халтарыйа сылдьар. Липкий или скользкий на ощупь
Манна [санаторийга], арыы курдук ньалҕархай бадарааны күөл түгэҕиттэн ороон таһааран, араас дьарҕалааҕы, бааһырбыты угуттаан эмтииллэр. Амма Аччыгыйа
Кус уонна хаас ууга уһуннук сылдьар буолан, куорсуннара өрүү ньалҕархай буолара наада, ол иһин кутуруктарын үрдүнээҕи быччархайдара элбэх сыалаах буолар. Н. Лугинов
Көстөкүүн харыта суп-суон, мөп-мөчөкө буола иһэн тахсыбыт уонна мааһынан оҕунуохтаабыт курдук ньап-ньалҕархай. В. Протодьяконов
2. Килбэчигэс, килэркэй (хол., лаахтаах курдук). Гладкий, блестящий, лоснящийся (словно лакированный)
Хап-хара ньалҕархай хойуу баттаҕын кэтэҕэр тарааммыт …… эдэр киһи кинини уун-утары көрөн олордо. В. Протодьяконов
Клычёв саас ортолоох, нуучча киһитигэр хара бараан ньалҕархай төгүрүк сирэйдээх, бэрт сымнаҕас сэбэрэлээх сонос киһи. В. Яковлев
Манна [ходуһаҕа] үксэ хойуу ньалҕархай киистэ төбөлөөх кулун кутуруга от үүнэр. Н. Заболоцкай. Тэҥн. ньалҕаархай


Еще переводы:

ньалҕалдьыгас

ньалҕалдьыгас (Якутский → Русский)

1) расплывшийся; растаявший; ньалҕалдьыгас арыы растопившееся масло; 2) см. ньалҕархай 2; ньалҕалдьыгас таҥас глянцевитая ткань.

мазь

мазь (Русский → Якутский)

ж. 1. маас; цинковая мазь цинковай маас; 2. (для смазки) оҕунуох; колёсная мазь көлөһэ оҕунуоҕа; # дело на мази разг. дьыала арыытааҕар ньалҕархай, дьыала үчүгэй.

гудрон

гудрон (Якутский → Якутский)

аат. Сойдоҕуна таас курдук кытаатан хаалар ньиэп сүүрдүүтүн тобоҕуттан оҥоһуллар сымалатыҥы маасса. Гудрон
Массыына Ленин проспегын ньалҕархай гудронунан тыаһа суох халтарыйа сүүрдэ. Л. Попов
Гудронунан кутуллубут уулусса килэгир көхсүн устун хаамсан, кулууп таһыгар кэллилэр. Тумарча

сылбырҕатый

сылбырҕатый (Якутский → Якутский)

туохт. Түргэн уонна сымса хамсаныылаах, таба туттарыгаһа суох буол. Стать ловким, проворным. Уол туттара-хаптара сылбырҕатыйбыт
Игнатий Кириилин урукку ньалҕархайа суох буолбут, түргэтээбит, сылбырҕатыйбыт
А. Сыромятников. Хаҥас илиитэ босхолонор, туттара-хаптара сылбырҕатыйар. «ХС»

дьурулас

дьурулас (Якутский → Якутский)

I
дьурулаа диэнтэн холб. туһ. Босхо былыт тахсан дохсуннук ардаан ааспыт. Сүүрээннэр дьурулаһар тыастара иһиллэр
II
дьурулаа диэнтэн холб. туһ. Оҥочону иннинэн күөйэ, үрэх ньалҕархай иэнигэр муннуктуу охсуллан буулдьалар суоллара дьуруластылар. Амма Аччыгыйа
Быйыл кус төһө элбэх буолууһугун, оҕолоро төһө улаатан эрэллэрин бэрэбиэркэлиибит: көтө дайар буолбуттар дуу эбэтэр ууну үрдүнэн сырсан дьурулаһаллар эрэ дуу. М. Пришвин (тылб.)

килэрий

килэрий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Ньалҕархай килэгир ньуурданан көһүн. Блестеть, лосниться, иметь глянцевую поверхность
Академик килэрийэн турар таас ааҥҥа киирэн иһэн эргиллэ биэрбитэ. В. Яковлев
Тетя Феня …… үөһээ өттө хараара килэрийбит улахан оруос килиэбин сыттыгын анныгар кистээбитэ. М. Алексеев. Килэрийбит миэбэлгэ илиим суола хаалыа. ФВН ТС
Килэрийэр киинэ — килэйэр киинэ диэн курдук
[Москуба] аан дойду тэбэр сүрэҕэ, килэрийэр киинэ. Софр. Данилов

ньалҕаархай

ньалҕаархай (Якутский → Якутский)

даҕ. Килэрийэн көстөр биир дэхси ньуурдаах. Лоснящийся, поблёскивающий ровной гладью
Даана күлбүтүгэр ньалҕаархай хара бараан сирэйин ып-ыраас тэбис-тэҥ тиистэрэ сырдаппыттара. В. Яковлев
Өлүөнэ өрүс ньалҕаархай ньуурун күдэрик туман бүрүйбүтэ. А. Фёдоров
Өскө барабыайдар түүлэрэ ньалҕаархай буоллаҕына, ол аата ичигэс. «ББ». Тэҥн. ньалҕархай

ньылбырыччы

ньылбырыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Илийэн, сымнаан ньалҕархай, халтархай буоларын курдук. Так, чтобы стало скользко (раскиснуть); так, чтобы стекало (намокнуть)
Эльвира олорор дьиэтин тэлгэһэтин ардах ньылбырыччы илитэн кэбистэ. Л. Попов
Уол тириитин көрбүтэ ньылбырыччы сиигирбит. «Чолбон»
Парник таһыгар бэлэмнэммит сылгы ноһуома муус устар үһүс дэкээдэтигэр ньылбырыччы ирэр. ФНС ХҮүС

таарбайыы

таарбайыы (Якутский → Якутский)

таарбай диэнтэн хай
аата. Ити билигин биһиги [эргэрэн, олох хаамыытыттан хаалбыт] сылаас ойбонтон күлэрбит курдук, эһиги бу билиҥҥи биһиги таарбайыыбытыттан [пиэрмэлэри механизациялаабыппытыттан] күлэр буолуоххут. В. Яковлев
[Ат] чараас, …… ньалҕархай тириитигэр тиириллибит тымырдарын таарбайыыларын анныттан чуолкайдык үтэн тахсыбыт быччыҥнара уҥуох курдук кытаанахха дылы этилэр. Л. Толстой (тылб.)

кыппаайка

кыппаайка (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Сыпсырдык, көнө ньалҕархай ньуурдаах (саҥа түспүт кырпай хаар курдук). Светлый, яркий, ровный, гладкий (как первый мелкий снег)
Сытыы кылыһы Өрүтэ туппут курдук Ытылла турар Таас кыппаайка хонуулаах эбит. Д. Говоров
Кыппаайка маҥан кырдалым Кырыыланар дьирбиитигэр Аан ийэ дойду барахсан Аар баҕаҕа буолан анньыллыбыт Аҕыс салаалаах Аал Кудук мас …… Айылланүөскээн турар эбит. П. Ядрихинскай
Сонно күп-күөх оттор таас кыппаайка хонууттан бытыгыраан таҕыстылар. Д. Апросимов