Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ньаргыһыы

ньаргый диэнтэн хай
аата. Ыт ньаргыһыыта уонна биһиги ыттарбытын тохтото сатыыр ыксаабыт ыһыыбыт-хаһыыбыт көс сиртэн иһиллэр аймааһыны тарта. Н. Заболоцкай

ньаргыс

ньаргый диэнтэн холб. туһ. Ол курдук өрө ньаргыспытынан, маһы-оту үлтү барчалаабытынан, тоҕой диэки киирдэр киирэн бардылар. Н. Заболоцкай
Биһигини эҕэрдэлээбит курдук, эмискэ сэлиэнньэ ыта бары үрэн ньаргыһа түстүлэр. Н. Габышев


Еще переводы:

араллааннас

араллааннас (Якутский → Якутский)

араллааннаа диэнтэн холб. туһ. Сотору сыарҕалар үүннэр-үүнэн, эргичийэн-кулахачыһан, кэнники ыт буолан араллааннаһан, үрэр маргыар саҥалара ньаргыспытынан кэлэр. Н. Заболоцкай
Хас уонунан сылларга кини [таас билиитэ] устун хаайыылаахтар хааман араллааннаспыттарай, башмактарынан сурдурҕаабыттарай! Ю. Чернов (тылб.)
[Киһи санаата] Тимир дьиэрэҥкэй үөрбэ буолан Аллараа дойдуга супту суйулаан киирэн Амырыын абааһылары кытта араллааннаһар. И. Гоголев

көтөл

көтөл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Сэтиигэ иһэр ындыылаах ат (үксүгэр элбэх аты сэтиилэнэллэрэ). Вьючные лошади, привязанные за повод и идущие цугом за всадником
Көтөл ат. Көтөл таба. — Айан эрэйин тыырдаҕына кини [Лэкиэ] эрэ тыырыа диэн, Верхоянскай куоратыттан уонча көтөлүнэн Баатаҕай Алыытыгар таһаҕас тартараллара. «ХС»
Билигин кини Өймөкөөҥҥө үс көтөл акка бурдук, арыы ындыыланан иһэр. «ХС»
2. Таһаҕастаах сыарҕаҕа көлүллүбүт табалар, ыттар (ону үксүгэр биир киһи салайар). Олени, собаки, запряженные в сани с поклажей (их обычно ведет один человек)
Маҕаһыынтан аһы-үөлү уйарынан хас эмэ көтөл табанан тиэйэн барар. Н. Босиков
Биэс көтөл сыарҕалаах алта уонча ыт утуу-субуу түсүһэн, мааҕын оскуола дьиэтин иннинэн быһа ньаргыһан ааспыттарын бэйэм көрбүтүм. Н. Заболоцкай
3. Ат ындыыта. Конский вьюк, побочень. Кэлиҥҥи ат көтөлгө иһэр
4. харыс. т. Эһэ суола. Медвежий след
Булка мээмигэ, тыатааҕы, бөппөкө эҥин диэччилэр, оттон арҕаҕын алаһата, суолун көтөлө диэн ааттааччылар. Далан
ср. чагат. көтэл, күтөл ‘лошадь, ведомая под уздцы’

хабыалас

хабыалас (Якутский → Якутский)

I
1.
хабыалаа диэнтэн холб. туһ. Үөр ыттар үрэн моргуһа, ньаргыһа, хабыалаһа түстүлэр. И. Семёнов
Ыттар өрө мөхсөллөр, сорохтор хабыалаһан да көрөллөр. И. Бочкарёв
2. көсп. Кими эмэ кытта улаханнык кыыһырсан саҥарыс, этис. Отчаянно поругаться, сцепиться друг с другом
Хобороос ити икки дьон хабыалаһалларын бэркиһээбит курдук көрүтэлээн кээһэр. А. Сыромятникова
Хонтуора ааныгар кимнээх эрэ этиһэр саҥалара өссө хабыалаһа түһээт, им-дьим барда. А. Фёдоров
Эһиги куһаҕан майгылаах дьон эбиккит буоллар, күн тура-тура этиһэн хабыалаһыа этигит. Н. Чернышевскай (тылб.)
II
даҕ. Уотунан хаарыйар, бытарҕан (тымныыны этэргэ). Жгучий (о стуже)
Хабыалас омуннаах хабараан тымныы, намырыахча буола-буола күүһүрэн, бэргээн испитэ. В. Яковлев
Тымныы дьыбара мүлүрүйэн көрбөт, син биир хабыалас. И. Сысолятин
Бобута тутар хабыалас тымныы сымнаабыт. П. Аввакумов