и.,д. от ньимий = смыкание, сжимание (губ); молчание.

ньимий диэнтэн хай
аата. Ол аата саҥарбакка сылдьыы буолбатах, саҥаны биллэрбэккэ кыһаллыы — ньимийии эрэ буолбатах дуо? Р. Баҕатаайыскай

дьүһ. туохт.
1. Уоскун иһирдьэ хомунан, сыһыары тут. ☉ Смыкать, плотно сжимать губы
Аанчык тэтэркэй толуу уостарын хам ньимийэн биллэр-биллибэттик мичээрдээтэ. Амма Аччыгыйа
Айаҕын ньимийэн, хараҕын быһа симэн, таалан ылла. И. Данилов. Огдооччуйа төрүт да ньимийэ сылдьар уостарын эбии быһа ытыран, хара бараан сирэйэ тугу эрэ толкуйдаабыттыы, дьэбин уоһуйбут этэ. Н. Заболоцкай
2. кэпс. Саҥата суох сырыт, саҥарбат буолан хаал. ☉ Замолчать, стать молчаливым, ходить молча, словно в рот воды набрал
Харытыана аны уруккута буолбатах, төһө да саҥата суох ньимийэн сырыттар, син ону-маны өйдүүр буолбута. П. Ойуунускай
Маппый урут үгүөрүтүк бултуйдаҕына тылга тииһэр бэйэтэ, ууну омурдубуттуу ньимийбитэ. П. Аввакумов
Баччааҥҥа диэри саҥата суох өһөхтөөҕүнэн түҥнэри көрөн ньимийэн олорбут, кыырыктыйбыт баттахтаах, толуу көрүҥнээх киһи хойуу куолаһынан көөҕүнээтэ. П. Филиппов
△ Иһийэн ах бар, чуумпур (хол., айылҕаны этэргэ). ☉ Затихать, стихать, замирать (о природе)
Сис Күөлэ тугу эрэ кистээн ньимийбит, долгуннурбат. А. Софронов. Үүйэлээх Симоны ньимийэн турар түҥ тыаны ортотунан оонньуу-күлэ устар Күндэли үрэх күүтэр. Л. Попов
Суох, туох да иһиллибэт, бары барыта ах барда, ньимийдэ. А. Сыромятникова
3. көсп. Бүк, сас (киһи туһунан). ☉ Укрываться, прятаться (о человеке)
Уоһукчаан кэлин, сэрии ааспытын кэннэ холкуоска киирэр уонна онно саһан, ньимийэн сылдьан куорҕаллыыр үлэни ыытар. Күннүк Уурастыырап
ср. монг. жимийх ‘сжимать, поджимать губы’, казах. жымыю ‘сжиматься’, жымы ‘притихнуть, умолкнуть’, алт. тымы ‘хранить полное молчание, молчать; притихнуть, успокоиться, затихать’