Якутские буквы:

Якутский → Русский

ньуолдьаҕай

см. ньулдьаҕай .

Якутский → Якутский

ньуолдьаҕай

  1. даҕ.
  2. Өссө да ситэ-хото илик, эт-сиин өттүнэн сайда илик. ☉ Молодой, ещё не достигший полной физической зрелости (о человеке)
    Ыйдаҥалыы ымманыйа Ахта сылдьабын эйиигин, Ньуолдьаҕай сааһым ырата — Мин күөх Сиинэм — Мин биһигим. С. Данилов
    Холкуос эр дьонноро бааллара буоллар, кини, ньуолдьаҕай кыысчаан, от тиэйэ сылдьыа этэ дуо?! В. Протодьяконов
    Оччотооҕу оҕо дьон сэрии алдьархайын эт хааннарынан билбиттэрэ, ыар үлэ-хамнас кинилэр ньуолдьаҕай сарыннарыгар сүгэһэр буолбута. «ХС»
  3. көсп. Бүтэһиктээх кээмэйигэр тиийэ илик; сиппэтэх (уус-уран айымньы туһунан). ☉ Несовершенный, незрелый (о литературном произведении)
    Мин аахтым долгуйа, аймана, Былыргы ньуолдьаҕай хоһооммун. С. Данилов
    Ити хотугу дойдуну, туундара айылҕатын, муустаах байҕалы, онно олорор, үлэлиир дьону хоһуйар …… сиппэтэх, ньуолдьаҕай хоһооннор этэ. В. Миронов
  4. аат суолт. Сааһын ситэ илик оҕо. ☉ Маленький ребёнок
    [Манчаары Маайаҕа:] Икки мөһөөх харчы баар, онон иринньэххин иит, ньуолдьаҕайгын улаатыннар. Эрилик Эристиин. Тэҥн. ньулдьаҕай

Еще переводы:

дьодьоҕон

дьодьоҕон (Якутский → Якутский)

даҕ. Ортону аннынан, мөлтөх, иинэҕэс, ньуолдьаҕай. ☉ Меньше среднего, мелкий, слабый, хилый, чахлый
[Омоҕой] Бүлүүгэ тохтоон дьодьоҕон дьонун онно хаалларан, олохтоон, бэйэтэ үтүө дьонунуун, Бүлүү өрүһүн төрдүгэр кэлэн, Өлүөнэҕэ киирэр. Саха сэһ. II
Ол ыраах-ыраах баар, куруутун мууһу бүрүнэн турар эҥсилгэннээх байҕал эҥэр кыракый дьодьоҕон мастаах-оттоох киэҥ туундараны санатара. А. Сыромятникова
Ыраатта сааһым. Аны кырдьа барыллыа. Ырааттылар биир саастаахтарым. Бу санаан көрдөххө, кыралар, Дьодьоҕон да эбиттэр ырыаларым. Д. Васильева

ньулдьаҕай

ньулдьаҕай (Якутский → Якутский)

даҕ. Өссө да ситэхото, этэ-сиинэ кытаата илик. ☉ Незрелый, физически неокрепший
Олох аһыытын-ньулуунун билбэккэ улааппыт оҕоттон атаах, ньулдьаҕай …… киһи тахсар. Тумарча
Оҕолор барахсаттар ньулдьаҕай санныларын тулаайахсыйыы ыар таһаҕаһа ыга баттаабытын иһин, кинилэр үрүө-тараа барбатахтара. Г. Борисов
[Дыгын] биир күүстээх буолуо диэн уорбалыыр уолум ньулдьаҕайа бэрт, арай аҕыс-сэттэ сылынан мөккүһүөр сөп. Эрилик Эристиин
Сэриигэ барбыттары солбуйан, оҕолор холкуос үлэтин өссө да ньулдьаҕай санныларыгар сүкпүттэрэ. «ХС»
◊ Уу ньулдьаҕай — 1) мөлтөх, эт-хаан өттүнэн өссө ситэ илик. ☉ Слабенький, ещё не достигший физической зрелости (о человеке)
Кини [Бакамда] бу өс-саас анысханнаах аартыга аһыллыбыт сиригэр бүдүгүрэ кырдьыбыт оҕонньор уу ньулдьаҕай оҕолуун кыайан олорботторун билэрэ. Далан
Көрөргүт курдук, …… уу ньулдьаҕай эдэр оҕолор киирэн биһиэхэ кыайан тулуйан үлэлээбэттэр. «ХС»; 2) көсп. Уус-уран өттүнэн мөлтөх, сыппах. ☉ Слабый в художественном отношении, невыразительный, неинтересный
Хас суруйааччы литератураҕа тус-туһунаннык киирэр. Сорох уу ньулдьаҕай суруйуулартан саҕалаан, бэрт өр эрэйдэнэн баран, сыыйа суолун булунар. Софр. Данилов
Уҥуох тутан ситэ илик Уу ньулдьаҕай тылым абын Кыл кырыымпалыы симиктик Кылыһахтаан таһаарабын. С. Тимофеев. Тэҥн. ньуолдьаҕай
ср. бур. зулзага, монг. йулйуҕа ‘детёныш’

таралый

таралый (Якутский → Якутский)

тарай диэнтэн хамс
көстүү. Сиидэркэ суруксут …… устуулугар кэннинэн чинэрийдэ. Устуул, хаачыгыраат, хампарыйан хаалла, Сиидэркэ муостаҕа тас уорҕатынан таралыйда. И. Гоголев
Артем сыгынньахтанан баран, утуйар кукуулун үрдүгэр тиэрэ таралыйан сытар. Тумарча
Маччааһай ойоҕо Мэтээх Матырыас дьиэтигэр соҕотоҕун таралыйа сытар буолан биэрдэ дуу? В. Протодьяконов
♦ <Бэлэм> аска-таҥаска (бэлэмҥэ) таралый — туохха да кыһаллан көрбөккө эрэ, атын киһи бэлэмигэр олор. ☉ Не заботясь ни о чём, жить на всём готовом
Боростуой үлэһит дьахтар оҕото эрээри, кыратыттан ыла алыс дэлэгэй аска-таҥаска таралыйан, ыаммыт балык курдук, ньуолдьаҕай, ньыкаа көрүҥнээх уол. Тумарча
Тоҕо сорох дьон кыһыл илиилэринэн үлэлээбэт эрээри бэлэм аска-таҥаска таралыйалларый? «ХС»
Эһиги бэлэм аска-таҥаска таралыйан олороҕут. «ХС». Талбытынан (таптаабытынан) таралый — туохха да хааччаҕа, кыпчыйтарыыта суох олоххо олор. ☉ Жить, ни в чём себя не ограничивая, вольготно
Байдар, хамначчыттанан эҥин талбытынан таралыйыа этэ буоллаҕа дии. Софр. Данилов
Үрүмэччи кэргэн тахсыбыта Үлэһит ыҥырыаҕа. Олорон эрэн харчы муспута, Ол кэннэ сыаҕа, арыыга Тараччы уойан таспайбыта, Талбытынан таралыйбыта. М. Ефимов
Дьөгүөссэ кэллэр эрэ, кинилэргэ күтүөт киһи уолларын курдук тутуллан, таптаабытынан таралыйара. «ХС»