Якутские буквы:

Якутский → Якутский

нэлэччи

сыһ. Нэлэтэн, киэҥник. Широко, открыто, настежь
Биир саллаат сүүрэн болдьоҕолдьуйан кэллэ …… олбуору нэлэччи арыйан баран, ойуутун көрөр эбит. Н. Якутскай
Аан нэлэччи аһыллан, Мэ п пии лэй Со л ту ох а п б ору огу тимис-күөрэс гына атыллаан киирбитэ. П. Аввакумов
[ Эһэ] Бэйбэрикээн кымырдаҕас уйатын өссө дириҥэтэ, тарыйа тардыбыта, ол кэннэ баппаҕайын тылынан салаамахтаат, уйа үрдүгэр нэлэччи уурбута. И. Федосеев


Еще переводы:

настежь

настежь (Русский → Якутский)

нареч. тэлэччи, нэлэччи; двери были открыты настежь ааннар тэлэччи апыл-лан тураллара.

ширь

ширь (Русский → Якутский)

ж. нэлэмэн, кыйаар; ширь полей хонуу кыйаара; # во всю ширь тэлэччи, нэлэччи.

аҥаччы

аҥаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Нэлэччи, киэҥник. Настежь, широко
Долгуннаах күөҕүнэн чэлгийэн турбут «Балыктаах» иччитэхсийбит дьиэлэрэ аһаҕас түннүгүнэн аҥаччы көрөн хаалбыттар. М. Доҕордуурап
Аҕыс аарыма бухатыыр киһи Аччаччы тэбинэн туран, Аҥаччы тардан, Арыйа баттаан кыайан киирбэтэх Аалыктаах алтан даадар халҕаннаах эбит. Күннүк Уурастыырап

кибиэт

кибиэт (Якутский → Якутский)

аат., итэҕ., эргэр. Таҥара мөссүөнүн ууран туруорарга анаммыт, икки аана нэлэччи аһыллар кыра ыскаап. Киот
Биир кибиэттээх үс көмүс таҥара иннигэр чүмэчи уматта. Суорун Омоллоон
Муннукка улахан таҥара кибиэтин иннигэр лампаада умайан турара. Г. Николаева (тылб.)

көннөртөө

көннөртөө (Якутский → Якутский)

көннөр диэнтэн төхт
көрүҥ. Быыбар тигиллибит дьыалаларын көннөртүү имэрийтэлээн баран, иннибэр нэлэччи ууран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Хардаҕастары көннөртөөтө. М. Доҕордуурап
Оҕонньор аа-дьуотук Атыллыыр, көрөттүүр. Оҕурсу үүнүүтүн Бэрийэр, көннөртүүр. С. Тимофеев

кэҥкэс гын

кэҥкэс гын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Эмискэ кэҥээн, нэлэччи тэнийэн көһүн. Предстать перед глазами широко распахнутым, распахнуться. Дьоро сото ньондос, тааҕылаах убаһа тарас, кэриэн ымыйа кэҥкэс, ыаҕастаах ымыйа быччас гына түспүттэр үһү (тааб.: анньыы, сүүрт, ойбон)

ньаамыкта

ньаамыкта (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Эдэр иинэҕэс талах. Молодой тонкий тальник
[Үрүҥ Уолан] титирик маһы өрүтэ туппахтаан, ньаамыкта талаҕынан хардары-таары баайан баран, оһоҕун нэлэччи-хоточчу туруоран кэбиспит. ПЭК ОНЛЯ II
ср. эвенк. нялликта ‘багульник’

суйдан

суйдан (Якутский → Якутский)

суйдаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Күөл мууһа суйданыа, көҕөн кус түһүөҕэ, Үрэхпит уутугар күстэхпит оонньуоҕа. П. Тобуруокап
Тимэҕэ суйданан Тэрэйбит сонунуун, Нэлэччи аһыллан Килэйбит уолуктуун. Р. Баҕатаайыскай
Тыа көмнөҕө суйданан, ыраахха диэри эҥэлдьийэн көстөр. А. Фёдоров

нэлэт

нэлэт (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ киэҥник, нэлэччи ас. Широко распахнуть, раскрыть что-л. Мэхээс кылгас араҕас тирии сонноох, онтун нэлэтэр, эрэһиинэ саппыкытын оһун мушкетёрдар курдук саллатар. Н. Габышев
Вася уолугун нэлэтэн тыалы утары өрүс устун хаама түһүөн баҕарда. ИИА КК
Илиигин киэҥник, нэлэччи тут. Развести руки ладонями кверху
Оҕонньор …… оронуттан өндөйөн түннүгүнэн өҥөйөн көрдө, икки ытыһын нэлэтэн, икки илиитин аргыый киэҥник быластыы оҕуста …… мин диэки дьиибэлээхтик имнэнэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Ий э и к к и и лиитин нэлэтэн, уола кэлэрин күүтэн турда. М. Попов

дэгэччи

дэгэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Санныгын нэлэччи, көхсүгүн кэдэччи туттан (тур, олор). Разведя плечи, слегка выгнув спину (стоять, сидеть)
Хара Баттах наарта бүүрүгэр дэгэччи соҕус туттунан олорунан кэбистэ. С. Тумат
Сидор Саввич култаҕар үрүүмкэни дэгэччи тутан туран сүүһүн уонна уоһун тулатынааҕы сурааһыннара сымнаан кэлбиттэр. П. Аввакумов
«Оттон Владимир Ильич миэхэ Каприга сырыытыгар», - диэн Максим Горькай быдан өрдөөҕүнү ахтан барбыта, дэгэччи тутан туран күөгүлүүрэ. ВС К