сущ
(м. р., мн. ч. нет)
1) нэчимиэн
2) кэлтэһэ

туохт. Абаансата биэр, абаансаны тарҕат. ☉ Выдавать аванс (авансы), авансировать
Бүгүн холкуостарга дууһаҕа алталыы киилэ сылгы этин, адьас быстыынньаларга үстүү киилэ арыыны, киһи аайы биэстии киилэ нэчимиэни абаансалыырга быһаарынным. Айталын
Эһиил ый аайы абаансалыыр кыахтаныыһы. Н. Апросимов

аҕал диэнтэн атын. туһ. Элбэх мас аҕалылынна
□ Ити Иркутскай уобаластан аҕалыллыбыт нэчимиэн бу эрдэ хаһыҥныыр сиргэ тулуйар дуу, суох дуу. П. Егоров
Манна аҕалыллар сыыппаралары бэриллибит боппуруоска эппиэттээбит оҕолор уопсай ахсааннарыттан суоттаан бырыһыанынан биэрэбит. ОАП ИиЭУО

көр нэчимиэн
Оччотооҕуга саха ыаллара ньэһимиэн бурдугу саҥа саһарчы буһаатын кытта …… сиэрпэнэн быһан, кэлиигэ сынньан, …… суорунаҕа мэлийэ охсон, …… хобордооххо лэппиэскэлииллэрэ. Софр. Данилов
Үстүү сүүскэ үс буут ньэһимиэни туттарбыта бэлиэтэммит. Амма Аччыгыйа
Хааһылаан сииригэр [аҕата Күөрэгэйгэ] ньэһимиэн уотурбатын хаалларда. Т. Сметанин

аат. Нэчимиэн бурдук (үлтүрүтүллэн) хатарыллыбыт туораахтарынан көөнньөрүллэр кыра кыраадыстаах (алкоголлаах) утах. ☉ Пиво. Уксууһу уурумматах, Пиибэҕэ билсиспэтэх, Арыгыга алдьамматах… Өксөкүлээх Өлөксөй
Атыыһыт Акыым Хабылдьыйа Харытыаналыын бэйэлэрэ кэпсэтэ-кэпсэтэ пиибэлэрин иһэ олороллор. Күндэ
Иккитэ-үстэ кэҕитэн пиибэ иһэн «аһамньытын» көтөхтөрөр. М. Доҕордуурап

көр нэчимиэн
Суолтан чугас, үс мас күрүө саҕа үрдүк ньэчимиэн бурдук үүнэн араҕастыйан турар. Суорун Омоллоон
Ача күөхпүт арыллыа, Тунаар быйаҥ туругуруо, Эниэлэрдээх алааспар ньэчимиэммит тэнийэн Тэтэрээхтии долгуйуо. С. Зверев. Уйбааскы балтараа ый оҕус сиэттэҕинэ, Даадардаах буут ньэчимиэни биэриэх буолбуттара. Болот Боотур
русск. ячмень

аат., эргэр. Туораах бурдугу кутан мэкиинэтин көтүтэр хоруудатыҥы нэлэгэр мас иһит. ☉ Сельница
— Оҥочо дуо ити, хампы сытыйбыт сиэлиҥсэ буолбатах дуо?! Амма Аччыгыйа
Кэлиитин иилиммит, Соҕоҕун кымньыыламмыт, …… Сиэлиҥсэтин сиэппит, Хоруудатын холбоммут. Күннүк Уурастыырап
Оччотооҕуга саха ыаллара нэчимиэн бурдугу …… сиэрпэнэн быһан, кэлиигэ сынньан, сиэлиҥсэҕэ көтүтэн ыраастыы, күн уотугар куурда, суорунаҕа мэлитэ охсон …… лэппиэскэлииллэр. «ХС»

туохт. Тугу эмэ күүскэ өрө күөрэтэн бырах, тамнаа. ☉ Легко подкидывать, подбрасывать что-л. высоко вверх
Сүүрүк болуоту олус түргэнник элээритэрэ. М. Доҕордуурап
Эһэтэ чабычахха нэчимиэн сиэмэтин кутара, сиэмэтин ыһаары бакыйан туран күн диэки хайыһара, кириэстэнэрэ, уоһун иһигэр таҥараттан үүнүүнү көрдөһөн ботугуруура уонна дьэ сиэмэни, ытыһан ылан, элээритэн барара. «ХС»

туохт.
1. Маҥхайа сатаан баран саһар (хол., баттах туһунан). ☉ Седеть до желтизны (о волосах)
Ийэтэ Дьэбдьэкиэйэ эмээхсин үөрэн араҕастыйан эрэр маҥан баттаҕын миччэччи имэриммитэ. М. Доҕордуурап. Араҕастыйан эрэр, уруккута муус маҥан, хоп-хойуу түүлээх, налбыгыр кулгаахтаах, сүдү улахан төбөлөөх аарыма ыт, бу. Я. Семенов
2. Саһаран көһүн. ☉ Стать желтым, пожелтеть (о чем-л. желтом)
Маҥнай сылгылар хаарга биллэ-биллибэттик араҕастыйан эрэ көстөллөр эбит. Амма Аччыгыйа
Суолтан чугас, үс мас күрүө саҕа үрдүк нэчимиэн бурдук араҕастыйан турар. Суорун Омоллоон
Буһан эрэр бурдуктаах бааһыналар араҕастыйаллар. Д. Таас

I
туохт., кэпс. Олус атаахтат, көҥүл ыыт. ☉ Сильно избаловать, распустить
Мэниги таратыма, мэйиигэр тахсыа (өс хоһ.). Дьахтары тараппыттан ордук куһаҕан туох баар буолуой. Дьахтар син биир оҕо кэриэтэ: тарайдаҕына буортутуйар. Далан. [Сиэним кыыс] Албыннаһан, күлэн амайар, Адьас билбэт кыыһырар диэни. Таптыыбыт иэйэ, ымманыйа, Таратабыт бу кыра киһини. И. Фёдоров
II
тараа диэнтэн дьаһ
туһ. Атын киһиэхэ аһын таратта, Туспа киһиэхэ суһуоҕун тупсаттарда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Роман оҕонньор сибэниэтин солооһунун тыраахтарынан икки суолунан культивациялатан, таратан баран нэчимиэни эмиэ кириэстии ыстарда. М. Доҕордуурап
Бааһынаны иккиһин уон аҕыс-сүүрбэ сэнтимиэтир дириҥник хоруталлар, ол кэнниттэн тараталлар, хотуоктууллар. СГС ОАКЭ