обидчивый.

обидчивый; не понимающий шуток.

даҕ. Ордуос соҕус. ☉ Грубоватый, обидчивый
Мин санаабар, кини өссө ордуостуҥу. Бэрт кыраттан өһүргэниэн сөп. Далан

даҕ. Олус өһүргэс, олус түргэнник өһүргэнэр, кыраны да тулуйбат. ☉ Обидчивый. Дьэ, өһүргэмтэҕэй киһи буолуохтаах

терпеливый, выносливый; уйумтуо майгылаах у него терпеливый характер; ыарыытын уйумтуо легко переносящий болезнь; киһи тылын уйумтуо не обидчивый человек.

1) робкий, боязливый; трусливый; хоргус оҕо робкий ребёнок; кус курдук хоргус боязливый, как утка; куобах курдук хоргус труслив как заяц; 2) испытывающий чувство горечи, обиды (обычно от поведения близких или уважаемых людей); обидчивый; хоргус кыыс обидчивая девушка # хоргус быһыы малодушие.

даҕ., кэпс. Кыраттан да өһүргэнэн, кыыһыран, тымтан барар майгылаах; олус өһүргэс. ☉ Обидчивый; несдержанный, вспыльчивый, грубый
Сорох хайҕана үөрүйэх суруйааччы олус ордуос, үөхсүмтүө, үҥсүмтүө буолан барда. Амма Аччыгыйа
Кэлин ыйааһыннаан көрдөхпүнэ, ордуос тойон эбиппин. Тэппини истибэтим кыайбыта. Р. Баҕатаайыскай
Арай бэркэ ыксаатаҕына кыратык ордуос соҕус. Н. Лугинов
ср. монг. уур ‘гнев, ярость, злоба’

I
өһүргээ диэнтэн холб. туһ. Онтон өһүргэһэн дуолан охсуһуу турда. Амма Аччыгыйа
[Үс ини-биилэр] Ээхтэрин бэрсибэккэ, Эбиитин өһүргэһэн, Үс аҥыы Үрэллибиттэр. К. Туйаарыскай
II
даҕ. Ордуос, кыраттан кыыһырар, өһүргэнэр майгылаах. ☉ Обидчивый, не понимающий шуток
Өһүргэс өкөр бэргэн баар үһү (тааб.: иитиллибит айа). [Баһылай:] Эһиги өһүргэскит эрэ баар, хайа бэйэҕит оҥорбуккут, дьаһайбыккыт холоон буолуо. А. Софронов
Дьадаҥы, тулаайах эбэтэр туох эмэ тас бодоҥноох оҕо олус өһүргэс, хоргус да буолар. Амма Аччыгыйа

I 1) уст. душа (олицетворение живого начала); 2) примета, предвестник чего-л. (обычно о "вещих" снах); түһээн уоту көрөр — ыарыы сүрэ видеть пожар во сне — к болезни # сүргүн баттат = испытывать, чувствовать неловкость, стеснённость (от присутствия кого-л. более старшего, солидного); сүрүн көтүт = сильно напугать кого-л.; сүрүн тоһут = сбить спесь с кого-л.; сүрэ көппүт он лежит при смерти; сүрэ тостубут у него подавленное состояние.
II 1) страх, ужас || страшный, ужасный || страшно, ужасно; сүр кыыл страшный зверь; сүрүн да сүрүн! какой ужас!; сүрэ бэрт! это (же) ужасно! (говорят, когда находят что-л. неприличным, неудобным, из ряда вон выходящим); 2) в знач. нареч. разг. страшно, ужасно; сүр улахан страшно большой; сүр күүстээх страшно сильный; сүр өһүргэс киһи ужасно обидчивый человек.

1. даҕ.
2. Хорсуна, дьорҕоото суох, куттамсах майгылаах. ☉ Робкий, боязливый, трусливый
   Хоргуһу кытта аргыстаһыма, кутталгыттан бэйэҥ хоргус буолуоҥ (өс хоһ.). Куобах курдук хоргус (өс хоһ.). Мэлдьи дьарыйылла, таһылла сылдьар ыт хоргус буолар. И. Федосеев
   [Айдаар] бэркэ куттанар. Ол эрээри онтун доҕотторугар, хоргус курдук көстүмээри, биллэрбэт буола сатыыр. «Чолбон»
3. Туохтан эмэ кимиэхэ эмэ хомойо саныыр, өһүргэс, хоргутумтуо. ☉ Легко обижающийся на кого-что-л., обидчивый
   Хоргус кыыс. ЯРС
4. аат суолт. Хорсуна суох, куттаҕас киһи. ☉ Трус
   Эр бэртэрин уруйдуу, Хоргустартан сиргэниҥ! С. Данилов
   Тоҥ суолу эр бэрдэ солуоҕа, ким хоргус — ол онтон толлуоҕа. Эллэй
   Ээ, хоргус эбиккин дии?.. Мин эйигин харса суох эр бэрдэ буолуо дии санаабытым. Н. Якутскай
   ср. др.-тюрк. хорху ‘боязнь, страх’, уйг. коркак ‘трус, трусливый’