раздробленный, измельчённый, раскрошенный, разбитый на мелкие части || мелкий осколок, обломок; үлтүркэй таас мелко раздробленный камень; саахар үлтүркэйэ мелкие кусочки сахара (колотого).

1. отрезок; обломок; отрывок || отрывочный; быстах таҥас кусок ткани; отрез; быстах мас обломок дерева; быстах былыт маленькое облачко (букв. лоскут облака); быстах кэпсээн отрывочный рассказ; быстах хоһоон отрывок из стихотворения; 2. 1) временный, преходящий || временно, преходяще; быстах былаас временная власть; быстах ардах кратковременный дождь; 2) неожиданный, случайный; быстах өлүү (или симиэрт ) случайная смерть.

1) превращать в обломки; крушить, громить; үлтү кумалаа = превратить что-л. в обломки; 2) мять (напр. одежду).

1. даҕ. Үрдүк, сүһүөхтээх (мурун туһунан). ☉ С горбинкой (о носе)
   [Киһи] ортотунан тостугас улахан муруннаах. Н. Босиков
2. аат суолт. Туох эмэ (мутук, мас) тостубута. ☉ Обломок (сучка, дерева)
   Чугас эргиннээҕи мас, мутук тостугастарын хомуйан кыра уот отто сатыыбын. В. Гаврильева

аат., кэпс. Туох эмэ бытархайа, эмтэркэйэ. ☉ Крошка, осколок, мелкий обломок чего-л.
Хара сэнэрээт кырыахалара Хаарыан бэйэлээх каштаннары Хабырыта тэптилэр. С. Васильев
Хортуоппуйдаах мииним уонна килиэбим кырыахата улахан аһыылаах ас буоллулар. С. Тока (тылб.)
Сындыыс сыҥаһа сыырдарын Ый кырыахатын, кырыытын курдук Ыйыстан-сөҥүөрэн сыталлар. Улуро Адо (тылб.)

груда обломков, развалины; хаотическое нагромождение чего-л.; күөрэ-лаҥкы быраҕыллыбыт сыгынахтар наваленные друг на друга пни.

1. аат. Туох эмэ алдьаммыт, хампарыйбыт өлүүскэтэ. ☉ Осколок, обломок чего-л.
   Сэнэрээт үлтүркэйдэрэ чугаспар түбүгүрэһэ түһүтэлииллэр. Амма Аччыгыйа
   Чыычаах ол олорон таас биир үлтүркэйин айаҕар укта. Күндэ
   Хаһыы кэмигэр буор күөс үлтүркэйдэрэ, күөс охсор бөкүнүк таас уонна биир хаптаҕай тимир көстүбүттэр. БИГ ӨҮөС
2. даҕ. суолт. Бытархай өлүүлэргэ арахсар, бытархай. ☉ Раздробленный, расколоченный, измельчённый, битый. Үлтүркэй таас
   □ Хоптолорго үлтүркэй тааһынан олбох оҥордулар, уунан ибиирдилэр, ол үрдүнэн ыһыы ыстылар. М. Доҕордуурап
   Сөҥүү боруодалар үөскүүр төрүттэрэ — үлтүркэй боруодалар, ону тэҥэ органическай уонна химическэй боруодалар. МНА ФГ

страд. от кумалаа = 1) превращаться, быть превращенным в обломки, быть разбитым; 2) быть мятым, измятым; кумаламмыт орон измятая постель.

1. аат. Туох эмэ кыра гына бысталаммыта, кырбаммыта. ☉ Что-л. мелко нарезанное, нарубленное; кусок, комок, осколок, обломок чего-л.
   Эт кырбанньыга.  Сутуйбат сыыска буор үлтүркэйдэрэ, таастар, кумах, умнас кырбанньыктара, хахтар киирэллэр. СОТ
2. даҕ. суолт. Дьиримнэс эрэһэ долгуннаах, үөмэхтэс долгуннаах (уу туһунан). ☉ Покрывшийся рябью, волнующийся (о водной глади)
   Кырбанньык баалга кыбыллан Кый ыраах ырыам бардар дуу. А. Бродников
   △ Төлөннүрэ умайар, кытыастар (уот туһунан). ☉ Полыхающий, раскидывающий искры (об огне)
   Кырбанньык уотунан кыыһа тыгар Кырыктаах кыргыһыы кыһатыгар. П. Дмитриев
   ср. тюрк. кырбан ‘мелко нарубленное, накрошенное мясо’

аат., эргэр. Бэс субатын эбэтэр унньуула силиргэҕин хатаран баран мэлиллибитэ. ☉ Мелкотолчёная и просеянная сосновая заболонь, мука из сосновой заболони или сусака
Дабархайа суох, аллараа өттө хара, үөһээҥҥитэ араҕас өҥнөөх чараас хатырыктаах бэһи охтороллоро. Итинник бэс оодул бэс диэн аатырара. И. Данилов
Бу иккигэ оодулу, ынах аһын, бурдугу булкуйан, тотунан ааҕыналлар. УАЯ А
♦ Оодул курдук ойутта — олус түргэнник эрчимнээхтик ойутта. ☉ Очень быстро и энергично передвигаться
Оодул курдук ойуттулар, Көөдүл курдук көтүттүлэр, Чэгиэн сиртэн тэйиттилэр, Ыраас буортан ыстаннардылар. Күннүк Уурастыырап
[Сайсары:] Кинилэргэ дуо — кинилэргэ — Ууннаран, оҕустаран, Оодул курдук ойутан, Көөдүл курдук көтүтэн Бу киэһэ тиийиэҕиҥ. Суорун Омоллоон
ср. алт. оодык ‘крошка, обломок, черепок’, оодыл ‘разбиваться, ломаться, разрушаться’