сов. 1. (упасть за что-л.) түс, түһэн хаал; 2. разг. (обрушиться) суулун, суулан түс; 3. разг. (лечь, улечься) баран туе, сыт; завалиться спать утуйаары ороҥҥор баран түс; 4. перен. разг. (потерпеть неудачу) түҥнэһин (экзамеҥҥа).

дьүһ. туохт.
1. Суураллан сиҥин. ☉ Обрушиться под действием течения воды
Буор булгунньахтар өрүскэ кимириттэн түһэн эрэллэр. ГКН МҮАа
2. көсп. Ньиргиэрдээх хатан тыастан. ☉ Издавать громкий, гулкий, трескучий звук
[Саалара] кимириттэн, тыастара кимиэлэ бэрт. В. Яковлев

туохт. Үөһэттэн быстан тохтон түс. ☉ Обрушиться, падать сверху с шумом
Куустуспутунан кур гына түстүлэр, Кулан дьэллик майгыланан Кумахтаспытынан бардылар. П. Ойуунускай
Овсяников долгууса сыарҕалыын, кэннигэр олорор уоллуун, атыныын хаспахха кур гынан хаалбыта. И. Тургенев (тылб.)

сов. 1. (упасть) түс, оҕут; провалиться в яму дьаамаҕа түс; 2. (обрушиться) сиҥин, суулун, тимирэн хаал; крыша провалилась кырыыса сиҥиннэ; 3. перен. разг. (потерпеть неудачу) таҥнаһын, тоҕун; 4. перен. разг. (пропасть) сүтэн хаал, мэлий; 5. перен. (на экзамене) түҥнэһин, куһаҕаны ыл; # как сквозь землю провалился сирдээн тимирдэ, мэлийдэ; готов сквозь землю провалиться сиргэ тимириэхпин сир кытаанах.

сов. 1. (летя опуститься) көтөн кэлэн түс, көтөн кэлэн олор; 2. перен. (обрушиться) көтөн түс, түс, ааҥнаа; 3. (улететь) көтөн бар, көтөн хаал; 4. перен. (исчезнуть) көтөн хаал; сон мигом слетел с меня уум эмискэ көтөн хаалла; 5. разг. (упасть, сорваться) эһиллэн хаал, аллара көт; # это слово нечаянно слетело с языка ити тыл алҕаска төлө ыстанан таҕыста.

тыаһы үт. туохт. Эмискэ бүтэҥитик тыаһаан суулун, тоҕун, ыһылын эбэтэр мүччү үктээн түс (туох эмэ ыараханы этэргэ). ☉ С шумом рассыпаться, сорваться, рухнуть, обрушиться (о чем-л. тяжелом)
Өрүс биэрэгин буора сууллан күр гынар.  Күөллэргэ андаатар уйата, балыксыттар алларбыт ойбонноро чөҥөрүһэ сытааччылар. Итинник ойбоннорго өйдөөбөккө иһэҥҥин, биирдэ «күр» гынан хаалыаххын сөп. «Кыым»

туохт.
1. Сохсону иит, сохсонон бултаа. ☉ Ставить ловушку, пасть на зверя
Кини хойут, улааттаҕына, оҕуһун миинэ сылдьан, аҕам курдук, куобахха сохсолуо буоллаҕа дии. Күннүк Уурастыырап
Сүгэлээх буолан баран сохсолообут киһи. Амма Аччыгыйа
2. көсп., кэпс. Туох эмэ (хол., хаарбах, эргэ тутуу, дьиэ) сууллан кими, тугу эмэ ыга баттаа. ☉ Рухнуть, обрушиться так, чтобы раздавить кого-л. (о старой, ветхой постройке)
Дьиэлэрэ сууллан бүтүннүүлэрин сохсолуон да сөп диэн сурах-садьык иһиллэр. И. Тургенев (тылб.)

I подр. звуку, возникающему при осыпании, обрушивании твёрдых частиц; кур гын = с шумом обрушиться; сыыр хааһа сууллан кур гына түстэ край обрыва вдруг с шумом обвалился.
II пояс; ремень; кушак; солко кур шёлковый пояс; саллаат кура солдатский ремень.
III 1) старый, залежалый; кур уҥуох старая, высохшая кость; кур табаар залежалый товар; 2) прошлогодний, припасённый впрок; кур от прошлогоднее сено; кур оҕус бык, откормленный за год или за несколько лет (для убоя); кур бэйэтэ кубулуйбатах погов. его прошлогодний вид не изменился (т. е. он с годами не меняется).

с. 1. охсуу; ударение падает на последний слог охсуу бүтэһик сүһүөххэ түһэр; поставить ударение над "а" "а"үрдүгэр охсуута туруор; 2. перен. тоһоҕолоон этии. ударить сов. 1. кого-что во что, по чему оҕус, сырбат, табый, саалын; ударить в грудь түөскэ оҕус; ударить по столу остуолу сырбат; 2. что, во что (подать сигнал) оҕус; ударить тревогу түрүбүөгэтэ оҕус; ударить в барабан барабаанна оҕус; 3. (напасть, обрушиться) оҕус, охсуута оҥор; 4. по кому, по чему, перен. разг. охсон биэр; ударить по лентяям күөх көппөлөрү охсон биэр;5. (оявлениях природы) түс, буол; ударили морозы тымныы түстэ; # вино ударило в голову арыгы төбөбөр таҕыста; ударить по карману хармааҥҥа оҕус, ороскуотурт.

туохт.
1. Эмискэ ньимиччи, батары киир (туох эмэ уһуктааҕы этэргэ). ☉ Мгновенно вонзиться во что-л. (о чём-л. остром)
Ньуукка кылгас уктаах батыйатынан [кыылы] көхсүгэ сырбатта, сытыы батыйа ньимис гынан хаалла, кыыл кэдэрийбэхтээн ылбахтаата. Л. Попов
2. Эмискэ көстүбэт буол, сүтэн хаал (хол., ууга, хаарга). ☉ Потеряться из виду, провалиться во что-л., исчезнуть в чём-л. (напр., в воде, в снегу)
Табалар хомурах хаарга батары түһүтэлииллэр, арҕастара өрө хоройо-хоройо таҥнары ньимис гынар, арыт муостара эрэ адаарыҥныыр. Болот Боотур
Кыра муустар сорохторо аллара диэки [ууга] ньимис гынан хааллылар. П. Филиппов
Куттаммыт кус оҕолоро күөл атаҕын диэки чырылаһан тахсан от быыһыгар ньимис гынан хаалаллар. Н. Заболоцкай
3. Туох эмэ иһигэр, анныгар киир (хол., хараҥа сиргэ). ☉ Проникать, влезать куда-л. Балай эмэ үрдүк олбуорга өрө хатаастан эмиэ иһирдьэ ньимис гыннылар. Болот Боотур
Орон анныгар ньимис гынан хаалла. Күндэ
[Кутуйах] суолун устун мөлбөһүйэн иһэн, хороонугар ньимис гынна. Н. Габышев
4. Эмискэччи сиҥнэн, сууллан түс (үллэгэр, хороҕор тугу эмэ этэргэ). ☉ Внезапно обрушиться, провалиться, рухнуть (о чём-л. высоком)
Бөлкөй от били мааҕыҥҥытын курдук оргууй буолбакка, эмискэччи ньимис гынна. Т. Сметанин
Аҕыйах хонуктааҕыта үллэйэ сыппыт хаар эмискэ сири кытта тэбис тэҥ буола ньимис гынан хаалбыт. В. Иванов
Дьиэлэрэ сууллан ньимис гына түспүт. П. Тулааһынап
5. көсп. Сүтэн хаал, суох буол (хол., киһи санаатын этэргэ). ☉ Исчезнуть, потеряться (напр., о мысли)
Ынырык аат айаҕар кини дууһата ньимис гынна. А. Сыромятникова
Кини били туохха да уолуйуо суох көрүҥэ ханна эрэ дууһатын түгэҕэр ньимис гынна. М. Попов