нареч. обстоятельно, основательно; подробно.

прил. 1. (обширный) киэҥ, дэлэгэй, нэлэмэн; 2. (подробный, обстоятельный) олус уһун, олус сиһилии; пространное письмо олус уһун сурук.

нареч. 1. (подробно) сиһилии, толорутук; обстоятельно рассказать сиһилии кэпсээ; 2. (надёжно) олохтоохтук, ситэ-хото; обстоятельно сделать олохтоохтук оҥор.

1) имеющий место; 2) имеющий место для спанья (кровать, нары и т. п.); 3) основательный, обстоятельный; резонный; эн этииҥ оруннаах твоё предложение резонно; онно суоҕунан үөх = ругать кого-л. без (всякого) повода, основания; онно суох тыл недостоверный слух.

1. даҕ. Букатыннаахтык эбэтэр уһуннук арахсыах иннинээҕи, бүтэһик, тиһэх (хол., аһылык, сырыы). ☉ Последний, прощальный, и потому более обстоятельный, полный или щедрый (напр., об угощении). Сайбарыын сырыы. Сайбарыын аһылык
   □ Ыалдьытымсах аймахтар, чугастааҕы ыалларын ыҥыран үөрэн-көтөн, булка атаарыы диэн ааттаан, сайбарыын аһылык тартылар. Н. Борисов
   Бу мантан барар, аар хара тыалыын арахсар, эһиилгэ диэри бырастыылаһар малааһыннара, сайбарыын аһылыктара буоллаҕа. В. Миронов
   Кырыйдым, буорайдым, бука, сайбарыын сырыым буолара чахчы. И. Федосеев
   2
   көр сайбарыыннаах. Сайбарыын сааспыт салаллан кэллэ. Эллэй
2. аат. суолт. Арахсар бэлиэтигэр өлгөм аһылык, арахсар аһылык. ☉ Прощальное угощение
   [Сымала:] Хаайыллаҕын. Хата ол иннинэ сайбарыыммытын бу киэһэ иһиэх. Суорун Омоллоон
   △ Өлгөм астаах-үөллээх туох эмэ үөрүү-көтүү; чалбараҥ. ☉ Праздник по какому-л. случаю с обильным угощением; обильное угощение
   Баай ыал байтаһыннарын охторор Сайбарыыннара буолла, Кулуба ыал курдарын охторор Күннэрэ тосхойдо. Саха нар. ыр. I

I 1. возраст; оҕо саас детский возраст; эдэр саас молодость, молодые годы; кырдьар саас старческий возраст; саас ортолоох киһи человек средних лет; сааһым отутум мне тридцать лет; сааһа хаһый ? сколько ему лет?; уйэлээх саас прожитая жизнь; прожитые годы; манныгы үйэлээх сааспар көрбөтөҕүм я такого в жизни никогда не видел; сааһым тухары всю свою жизнь; саллар сааһым тухары за всю свою долгую жизнь; 2. разг. в ф. сааһыгар абсолютно, совершенно; сааһыгар этиэ суоҕа никогда в жизни он (этого) не скажет # саас баттаа = иметь преимущество в чём-л. перед, кем-л. как старший по возрасту; саас баттаһан = успеть что-л. до старости (напр. выполнить значительную работу, совершить дальнее путешествие и т. п.); (сокуоннай ) сааһын сиппит зрелый (о юноше или девушке, достигших 18-ти лет); сүүс сааһын быһа сиэбит одряхлевший.
II весна || весной; сандал саас поэт. лучезарная весна; саас хоту кустуохпут весной мы будем охотиться на уток на севере (в северных районах).
III слой; мас сааһа слой древесины; эт сааһа волокна мяса # саас-сааһынан кэпсээ = рассказывать обстоятельно, по порядку.