автобус (дьону таһарга аналлаах албэх олбохтоох массыына.)

седан куорап (түөрт ааннаах, икки эбэтэр ус эрээттээх олбохтоох куорап, чэпчэки массыыналарга оҥоһуллар.)

сабыылаах куорап (авто-массыына танас бүрүөһүннээх, икки эбэтэр үс эрээттээх олорор олбохтоох, икки эбэтэр түөрт ааниаах куораба.)

туохт. Олбохтоох оҥор, олбохто бэлэмнээ, тэлгээ. ☉ Подложить подстилку
Сабырыкыны түгэх дьиэҕэ аһаран, хагдаҥ эһэ тириитэ олбохтоон, бастыҥ ороҥҥо олортулар. Күннүк Уурастыырап

аат. Өйөнөрдөөх, икки өттүнэн тоҕонох уурардаах олорорго аналлаах сымнаҕас олбохтоох дьиэ тээбиринэ. ☉ Кресло
Сымнаҕас кириэһилэ. — Үрдүк өйөнүүлээх кириэһилэҕэ моорук буолбут …… оҕонньор олорор. Суорун Омоллоон
Максим куталдьыгас сымнаҕас олбохтоох кириэһилэҕэ сэрэнэ соҕус олордо. Н. Лугинов. Киирэр ааҥҥа Кириэһилэ олоппоско …… Кэри-куру олордохпуна, Сахалыы саҥа Саамал кымыс курдук Сайа охсон киирдэ. И. Федосеев

думпер массыына (щ тохтугас (сыпучие) матырыйааллары 1-2 км. иһинэн таһар, бэйэтэ сүөкүүр массыына. Д. м. эргийбэккэ эрэ иннинэн-кэннинэн сылдьан үлэлиэн сөп. Суоппар олороругар эргииэ сылдьар олбохтоох, иннигэр-кэннигэр тус-туспа икки салайар, үлэлэтэр оноһуулаах.)

аат. Сытарга, олорорго аналлаах сымнаҕас олбохтоох дьиэ тээбиринэ. ☉ Диван
Бүөтүр сурук ааҕар, Кэтириис дьыбааҥҥа олорон иистэнэр. А. Софронов
Уҥа диэки утуйар хос аана көстөр, истиэнэҕэ - сымнаҕас дьыбаан, дьыбаан үрдүнэн - хартыына. С. Ефремов
Эбиэт кэнниттэн сымнаҕас дьыбааныгар иттэни түһэн кэбистэ. Н. Заболоцкай

өҥүрүк куйаас — сайыҥҥы улахан итиилээх куйаас. ☉ Летний палящий зной, нестерпимая жара. Өҥүрүк куйаас тыыннаах, Үүт таас олбохтоох… Үрүҥ Аар Тойон… Өксөкүлээх Өлөксөй
Төп-төгүрүк күөл кытыытыгар сайыҥҥы өҥүрүк куйааска дьон бөҕө мустубут. Эрилик Эристиин
От үрэх. Чоочо оттуур ходуһата. От үлэтин өрөгөйө. Өҥүрүк куйаас. В. Протодьяконов
Өҥүрүк куйааска күнү быһа үлэлээн тириппит-хоруппут. ГИП КДь

даҕ. Киһи-сүөһү ис сүрэҕиттэн сөбүлээн тардыһар, көнө, дэхси ньуурдаах (үксүн хонуу, алаас, хотоол сир туһунан этэргэ тут-лар). ☉ Манящий, притягательный (обычно о широком поле, аласе, долине с ровной поверхностью)
Таастаах хайа хаххалаах, Таалар хонуу олбохтоох Улуу хочом көҕөрдө, Унаар-тунаар долгуйда. П. Ойуунускай
Бу баар таалар чуумпу алааһым, Оо! Күөх отугар күөлэһийэр буоларым. Л. Попов
Маннык далбар таалар хонуу, Маннык сылам сырдык сыһыы, Маннык оһуор-ойуу кырдал, Маннык оонньуу-күлэ сылдьар Хайдах ама умнуллуоҕай? Хайдах өйтөн сотуллуоҕай? П. Тобуруокап

даҕ. Аартык тэлиллибит, аһыллыбыт; аартыгынан сылдьар (үксүгэр аартык үтүөтүн көрдөрөр арахсыбат быһаарыылаах, фольк. хоһуйар аат сороҕо буолар). ☉ Имеющий широкую дорогу, перевал, проход (обычно употр. с восхваляющими эпитетами, в фольк. часто входит в состав описательного имени персонажа)
Үүт аас олбохтоох, Өрүөллээх сүүстээх, Сөгөлөөннөөх түһэхтээх, Сүөгэй айаан аартыктаах Үрүҥ Айыы Тойон эһэтигэр Үс төгүл өрө уунан Айах тутан алҕаата. С. Зверев
Аан дойду аартыктаах, күөх далай оломноох, хара тыа ыллыктаах (өс хоһ.). Саха бүгүн — саҥа норуот, сайдыы суола киэҥ аартыктаах. Күннүк Уурастыырап
Бүгүн хас биирдиибитигэр инники кэскиллээх, киэҥ аартыктаах күн үүннэ. «Кыым»