туохт. Кимиэхэ эмэ эппэкиин буол. ☉ Быть чьим-л. опекуном, опекать кого-л.
Дэлиһиэй баай эппэкииннээбитэ аатыран, огдообо Балбаара уонна кини кыыһын баайдарын апчарыйар. Д. Васильева

туохт. Кими эмэ эпиэкэҕэ ыл. ☉ Осуществлять опеку над кем-л., опекать
Биллэн турар, оҕо ыарырҕатар күнэ үгүс буолар. Итиниэхэ учуутал сатабыллаах көмөтө, оҕону эпиэкэлээбэккэ эрэ, таба суолунан салгыы хардыылыырыгар олук ууруох кэриҥнээх. «Кыым»
Министиэристибэлэр уонна биэдэмэстибэлэр өттүлэриттэн предприятиелары ымпыктаан-чымпыктаан эпиэкэлиир быраактыканы ууратарга уолдьаста. ССКП ХХVII
Таня, кырдьык, Люсяны сөбүлээбэт гынан баран, дьон эпиэкэлиирин абааһы көрөр. К. Симонов (тылб.)

I несов. 1. за кем-чем (взглядом) кэтээ, көрөн тур; следить за полётом птицы көтөр көтүүтүн кэтээ; 2. за чем кэтээ, билсэн ис; следить за успехами науки наука ситиһиилэрин кэтээ; 3. за кем-чем и с союзом "чтобы" (заботиться, опекать) көр, көр-харай; 4. за кем-чем (наблюдать с целью уличить) кэтээ, кэтээн сырыт; 5. кого, охот, (выслеживать) суоллаа, суоллаан бул; # следить за собой бэйэҕин көрүн.

туохт.
1. Кими-тугу эмэ сөбүлээмэ, кимиэхэ-туохха эмэ сөбүлээбэттик сыһыаннас. ☉ Относиться неприязненно, недружелюбно к кому-чему-л.
Күнүм сирин көйгөлөөбүт, айыым сирин атаарҕаабыт адьарай кэллэҕиҥ! ВВН ОНЛЯ. Туох да көрүүтэ-харайыыта суох, туора сиртэн кэлбит дьону атааргыыр дьон ортотугар Ибрагим соҕотоҕун хаалбыта. Эрилик Эристиин
2. эргэр. Көмүскэс, араҥаччылаа, үтүөнү санаа, аһын. ☉ Защищать, поддерживать, опекать, жалеть кого-л.
Сир ийэ хатын Айыы дьонун атаарҕаан, Күн дьонун көмүскээн, икки төгүл иҥиэттэн, Үс төгүл түллэн, Мөхсөн мөҥүөннэнэн уотунан уһуутаата. Өксөкүлээх Өлөксөй

туохт.
1. Оҕону көр-иһит, бүөбэйдээ. ☉ Нянчиться с ребёнком
Улахан кыыһа Клара биир ыалга быйыл саас устата оҕолорун ньээҥкэлээбитигэр үс арсыын сиидэһи биэрбиттэрэ. Н. Якутскай
Куобах [оҕо аата] ыарыһах ийэттэн төрөөн, мөлтөх, иринньэх, олус ыарыһах этэ. Үүтү да кыайан испэт, аһы да аһаабат кэмнэрдээҕэ. Оччоҕо уолларын илиилэригэр ньээҥкэлииллэрэ. А. Бродников
△ Ньээҥкэнэн үлэлээ, саньытаардаа. ☉ Работать нянькой, санитаркой
Сэниэтэ суохтук налыҥнаабыт бу эмээхсин кэпсэтинньэҥэ суох. Дьон этэллэринэн, балыыһаҕа ньээҥкэлээбитэ ырааппыт. ЧКС АК
2. көсп. Кими эмэ олус бүөбэйдэс, көрө-харайа сатаа. ☉ Нянчиться, возиться с кем-л., чрезмерно опекать кого-л.
Сорох дьон оҕолоро үөрэҕи бүтэрбитин кэннэ, эмсэҕинэн эрэ аһаппаттар. Наһаа ньээҥкэлиир олох сыыһа. М. Доҕордуурап
Кыргыттар кинини ньээҥкэлииллэрэ, дьиэлэригэр ыалдьыттаталлара, бэйэлэрэ киниэхэ кэлэ сылдьаллара. «ХС»

I
туохт.
1. Тыала чуумпуран, бүтэйдии итийэн, салгына суох наскыйан хаал (күнү-дьылы этэргэ). ☉ Затихать, замирать, становиться душным (о погоде)
Эбэлэрэ кинилэр [Манчаарылаах] дьоллоругар харааннаан, чуумпуран сытар. Онон этэҥҥэ туораатылар. И. Гоголев
Наһаа харааннаата. Ардах кэлээри гынна дуу, хайа үөдэн! — Уҥуох-тирии буолуммат. Р. Кулаковскай
Сарсыарда эрдэттэн харааннаан, бырдаҕа эбии сэтэрбитэ. Н. Заболоцкай
«Халлаан харааннаата, ол иһин хойдор», — Маарыйа биһиги, кыргыттар, кэпсэтиибитигэр кыттар. С. Маисов
2. Олус элбээ, үксээ, хойун (ахсаан өттүнэн). ☉ Увеличиваться, умножаться, возрастать (в количестве)
[Бырдах] сотору хараанныа. — Ол «хараанныыр» диэн тугуй? — Наһаа үксүөҕэ. Ону «хараанныыр» диэн ааттыыллар. Н. Босиков
Кус үөрэ харааннаан сааһыт аттыгар Сай былыттыы саба халыйар. М. Ефимов
Көмүскэ көнөөрү, эмискэ байаары Бу манна [Алдаҥҥа] эҥин дьон харааннаан мустара. ОТ ХД
II
туохт.
1. Кими эмэ көр-иһит, бүөбэйдээ. ☉ Заботиться о ком-л., уделять внимание кому-л., опекать кого-л.
Кэргэнин таптыыра-хараанныыра, эҥин-эгэлгэни кэһиилэнэн кэлэрэ. Наар кыыс оҕону ыралыыра. Н. Лугинов
Киниэхэ [Мэник Мэнигийээҥҥэ] баара уйан, Аһынар, хараанныыр баҕа. Баал Хабырыыс
2. Кими-тугу эмэ харыстаа, көмүскээ, араҥаччылаа. ☉ Оберегать, защищать, охранять кого-что-л.
Олоҥхоҕо Айыы Умсуур удаҕан сэттэ салаалаах кымньыыта айыы дьонун хараанныыр, үтүө кымньыы бар дьону көмүскүүр аналлаах. Күн Дьирибинэ
Сардаана үөрэнэ сылдьан, Дьөгүөссэ тапталын кистэлэҥҥэ саһыарбыта Хаһыҥы тулуйбат сибэккилии харыһыйан харааннаабыта. В. Протодьяконов
Лена сүнньүгэр дэриэбинэлэргэ кыра-кыра этэрээтинэн олорон тэлэгирээп лииньийэтин маныахтааҕа уонна борохуоттарга наадалаах маһы соҕотуопкалыыр дьону хараанньыахтааҕа. «ХС»