Якутские буквы:

Русский → Якутский

метизы, металлические изделия

металл оноһуктар (анал ылыныллыбыт кээмэйинэн оноһуллубут а. э. стандартаах металл оҥоһуктар. Араарыллаллар: промыщленнай М. о. (тимир боробулуоха, торуос, тоһоҕо, буолта о. д. а.), киэҥ аналлаах М. а (быһахтар, эрбиилэр о. д. а.))

Категория: Сельское хозяйство

опилки

сущ
(ед. ч. нет)
мас, тимир көөбүлэ, кыырпаҕа

опилки

только мн. күүдээн, эрбии күүдээнэ, аалыы; древесные опилки мас күүдээнэ; железные опилки тимир аалыыта. опирать(ся) несов. см. оперёть(ся). описание с. суруйуу, ойуулааһын, ойуулаан суруйуу, кэпсээн; это не поддаётся описанию бу суругунан сатаан ойууламмат; описание примет бэлиэлэрин ойуулааһы-на; описание путешествия айан кэпсээнэ.

опилки металлические

металл көөбүлэ, аалыыта (метали аалыыга, чочуйууга үөскүүр тобох (отходы).)

Категория: Машиностроение

металлический

прил. 1. металл, тимир (из металла); металлыы, металл (свойственный металлу); металлическая проволока тимир боробулуоха; металлический блеск металл килбэгирэ; 2. перен. (о голосе, смехе) хатан, кытаанах.

Еще переводы:

көөбүл

көөбүл (Якутский → Русский)

опилки; труха; мас (или эрбии ) көөбүлэ древесные опилки; тимир көөбүлэ металлические опилки; от көөбүлэ сенная труха.

аалыы

аалыы (Якутский → Русский)

I. и. д. от аал = трение; 2. опилки (металлические); тимир аалыыта железные опилки.

игии

игии (Якутский → Русский)

напильник; игии тоҥуута насечки напильника; көмүс игиитэ ювелирный напильник; мас игиитэ напильник для дерева, терпуг; игиинэн аал = пилить напильником # игии аалыыта металлические опилки.

кээбил

кээбил (Якутский → Русский)

1) труха; 2) опилки; эрбии кээбилэ опилки.

көөбүллээ=

көөбүллээ= (Якутский → Русский)

превращать что-л. в опилки, в труху.

күүркэнньик

күүркэнньик (Якутский → Русский)

разг. 1) древесная труха; 2) опилки.

металлическай

металлическай (Якутский → Русский)

металлический; металлическай оҥоһуктар металлические изделия.

көөбүллэн=

көөбүллэн= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от көөбүллээ = превращаться, быть превращенным в опилки, в труху.

игии

игии (Якутский → Якутский)

аат. Сытыылыырга, ааларга аналлаах, ыстаалтан оҥоһуллубут, тоҥуулаах туттар сэп. ☉ Напильник
Игии быһаҕаһынан Эрбии тииһин аалан Ирэхоро олорор. С. Васильев
Игии, хатат тыаһа харылаан, күөх хотуурдар күлүмнэстилэр. Дьуон Дьаҥылы
Тоҥуута бараммыт игиитинэн Өр да өр сухатын сытыылыыра... Н. Босиков
◊ Игии аалыыта - игии аалыытыттан үөскүүр тимир кыырпахтара. ☉ Металлические опилки (появляющиеся при обработке железа напильником). Игии тоҥуута - сытыылыырга, ааларга үчүгэй буоллун диэн игиигэ оҥоһуллубут кэрдиис, хатыы. ☉ Насечки напильника
Игии тоҥуутун курдук быдьыгынаан, көҕөрөн турбут муус сарсыардаттан ыла улам туртайан барбыта. П. Филиппов. Мас игиитэ - туттар сэби уктуурга, остуол атаҕын эҥин оҥорорго мас модороонун көннөрөргө, араас быһыылаах гынарга туттуллар бөлтөҕөр тиистэрдээх уһун синньигэс тимир. ☉ Стальной напильник для обработки дерева, терпуг. Мас игиитэ уларыста
ср. тюрк. игев, игеу, иге 'точить напильником'

аалыы

аалыы (Якутский → Якутский)

    1. аал диэнтэн хай. аата. Сүгэм аалыыта мөлтөх. Сүрэхбыар аалыыта буол
      □ Хотуурдара хоппото — Хоргуйаннар буолбатах: оҥоһуута, аалыыта Олох суоҕа буоратта. Т. Сметанин
      Күн-дьыл көстүбэт аалыыта эргэрдэн эрэр хаартыската баар. БИ УЛАа
      Күнү болдьоспут Петров учуутал эмиэ умнубут [көрсүһүүнү]. Арай Костя сүрэх аалыыта оҥосторо. Н. Габышев. Эргэ эрэ эргийбэтин, Эстэн бүтэн симэлийдин, Ааспыт күммүт ааҥнаабатын, Аалыы буола сылдьыбатын. Н.Босиков
  2. Тимири ааллахха тахсар кыырпахтар, тимир көөбүлэ. ☉ Металлические опилки
    Киэһэ үлэ кэнниттэн оҕунуох, тимир аалыыта иҥмит модороон чэрдээх илиилэр ыалдьыттаан ааһаллар. Софр. Данилов
    Күҥҥэ кыһарыйа көрдөххө, көмүрүө хаар, көмүс аалыытын курдук, кылапачыйа-кылапачыйа, көтөрө да, бэйэтэ устара да биллибэккэ, мээнэ долгун курдук устан эрэр эбит. А. Софронов
    Аламай уу хараҕыттан, Алтан тиэрбэс аалыытын курдук, Таммах уулар Таҥнары түһэллэр. С. Зверев
  3. даҕ. суолт. Тимир кыырпахтарын курдук килбэҥнэс, чаҕылыҥнас сырдык (өҥ). ☉ Блестящий, сверкающий металлическим блеском
    Аалыы көмүс хоруона Ала нуоҕай куорсуна Арбай-сарбай хамсанна. Эллэй
    Дьөһөгөй тойон анаан айбыт ат сылгыта алта күннүк сиртэн күлүмүрдээн көстөр аалыы көмүс сиэлэ арыллан айаннаан хабылыннаран иһэр. Амма Аччыгыйа
    Киирэн эрэр күн хагдарыйбыт хатыҥ алтан аалыы сэбирдэҕэр иҥмит, мутукча көмүс көмнөҕөр көспүт. С. Федотов
    Сытыы кылыс хотуурум, Сыппаабакка сырылат! Аалыы тимир атаһым, Ахсаабакка аралыт! И. Чаҕылҕан