равн.-кратн. от оппой=; табах тардан оппоҥноо = раскуривать трубку (букв. табак), при каждой затяжке выпячивая губы, надувая щёки.

оппой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Өлөксөй уол хороҥ оту уматан табах тардан оппоҥнуур. Амма Аччыгыйа
Тууттан сүөкэммит эмис собо курдук оппоҥнуурун билиҥҥэ диэри өйдүүбүн. И. Гоголев

сыһ. Уос оппойорун курдук. ☉ Сложив губы в трубочку
Сахаар уоһун оппоччу үрдэ. Амма Аччыгыйа
Соболор тууттан соторутааҕыта ылыллыбыт буоланнар, өссө да тыыннаахтар, айахтарын оппоччу атан ылаллар, кутуруктарын куймаҥнаталлар. В. Протодьяконов

дьүһ. туохт. Уһулу ойон (хол., иһэн), томтойон таҕыс; томтоҕор быһыылаах буол. ☉ Вздуваться, становиться выпуклым; иметь выпуклый вид, выступать бугорком
Лаврентий Николаевич уҥуох илиитинэн лоппойбут кытаанах тымныы сүүһүн имэриннэ. Н. Габышев
Сүһүөхтээх мунна лоппойон, сирэйэ уһаан, кубарыйан оппойон хаалбыт курдук буолла. В. Яковлев
Саҥаһым Наталья …… уостара лоппойо иһэн хаалбытын хаста да көрбүтүм. М. Горькай (тылб.). Тэҥн. лөппөй
ср. монг. томбойх ‘становиться выпуклым, выпячиваться’

даҕ. Улахан истээх, суон, ынайбыт (үксүгэр киһини этэргэ). ☉ С большим животом, толстобрюхий, толстый (о ком-л.)
«Бай, бу хантан кэлбит уолчааный?» — ыадаҕар истээх, бөдөҥсадаҥ киһи соһуйбут омунугар уостара оппойон хааллылар. Н. Заболоцкай
Били ыадаҕар оҕонньорго түһүлгэ киһитэ барыта сүгүрүйэр. Н. Абыйчанин
Сотору хайаҕастан көп түүлээх, ыадаҕар тойон ыҥырыа тахсан кэлбитэ. В. Бианки (тылб.)

даҕ.
1. Иһэ улахан, киһи хараҕар быраҕыллар (киһи, сүөһү, кыыл). ☉ Пузатый
Нары-нанаҕар ынайбыт истээх …… абааһы кыыһыгар боһуоннаах дьахтар дуомата кууһа түстэ... П. Ойуунускай
Тэйгэгэр истээх күрүҥ ынахтарын Лэглээриннэр бургунастара сиэлийэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Ыадаҕар истээх, бөдөҥ-садаҥ киһи, соһуйбут омунугар, уостара оппойон хааллылар. Н. Заболоцкай
2. Иһигэр элбэҕи киллэрэр (хол., иһит). ☉ Вместительный (напр., сосуд, резервуар)
Үүт омуһаҕа хастар, хатыҥынан хаһыы мааччах оҥостор, биирдии буут истээх үс улахан туос ыаҕаһы тиктэрэр. Н. Неустроев
Киһи аайы үстүү көрүҥ араас истээх үрүүмкэлэри, фужердары туруордулар. Н. Лугинов
Дьэ аны истээх бэрэмэдэйигэр уолчааны уга илигинэ эргиллибэт гына кытаанах санааланан, иннин диэки түһүнэн кэбистэ. В. Гаврильева
△ Киэҥ киэлилээх. ☉ Объемистый, широкий
Уонча дьиэ, лааппы, биир «чайнай» Олорчу батар истээх. Дьуон Дьаҥылы
3. Киһи кэтэр таҥаһын иһинэн хос тигэн оҥоһуллар (туох эмэ). ☉ Подшитый с изнанки, подбитый (напр., мехом - об одежде)
Чурумчуку бэйэтэ Чубуку бэргэһэлэннэ, Тугут истээх соннонно. Эллэй
Иккиэн быстыспакка туох баар таҥастарын таҥнан баран, Шейдман атыыһыт саарба истээх тулуубун сөрүү туттан, оргууй нолурдаһан тахсар этилэр. Эрилик Эристиин
Куобах истээх сарыы үтүлүктэрэ кытта толору хаар буолан, ирэн, кытыылара чопчулаһа тоҥон бардылар. Н. Заболоцкай
Семенов буобура саҕалаах саһыл истээх сонун нэлэкэйдээбит. М. Доҕордуурап
△ Тымныы киирбэт гына оҥоһуллубут, ичигэс. ☉ Утепленный, на теплой подкладке
Үрдүк остоох истээх бачыыҥкатын хобулугар тирэнэн, уҥа-хаҥас эргичийбэхтээн ылла. Софр. Данилов
Өссө да истээх сон кэтэбит. Күннүк Уурастыырап
Истээх кээнчэ ип-итиинэн, сып-сылааһынан ыга тутта. Н. Заболоцкай
Сөтүөлүүр бэйэм истээх сонноох Тымныы тыал утары турдум. Дьуон Дьаҥылы
♦ Истээх сон истиҥ эҥээрэ буоллаҕа түөлбэ., үгэрг. - улахан баҕайы буоллаҕай, холоону да харыстаһаҕын (туһата суоҕу бүөбэйдэһэри этэллэр). ☉ Было бы с чем так носиться (букв. точно передняя внутренняя пола меховой шубы - говорят с иронией, когда кто-л. слишком бережно относится к чему-л. незначительному)
Иһэ истээх көр ис IV. Таһыттан көрдөххө талбыт курдук буолан баран, иһэ истээх ээ, бадаҕа. А. Софронов
Ити эрээри, билигин өйдөөтөххө, иһэ истээх кэпсэтии тахсыбыта. Н. Лугинов
Кэккэлэһэн олорон кэпсэтэллэрэ баата суох, оттон илииттэн тутуһарга тиийбит буоллахтарына, иһэ истээх дьыала буолуохтаах. Д. Таас