опрос граждан

туохт., эргэр. Тугу эмэ иҥэн-тоҥон билэ сатаа, туоһулас, сураҕалас. ☉ Пытаться разузнать о чём-л., осведомляться, допытываться
Төрөөбүт төрүт дайдыларбын Түгэҕиттэн төргүүбүн, Үөскээбит үтүө дойдум Өрөгөйдөөх киинин номохтуубун. Д. Говоров
Этимологическай тылдьыты оҥорон, төрөөбүт тылбыт төрдүн-ууһун төргөөн көрүөхпүтүгэр уолдьаста. БН СУ
ср. казах. терге ‘расследовать, разбирать дело’, каракалп. тергеу ‘опрос’, кирг. терге ‘производить следствие’

предлог с род. п. (посредством) =нан, көмөтүнэн (сороҕор туспа тылбаастаммат); узнать путём опроса ыйытыыта ыытан бил; решить задачу путём сложных вычислений уустук суоттааһынынан задачата таһаар.

1. ыйыт диэнтэн хай. аата. Устурууктар этэн бүтэрбитин кэннэ ыйытыы буолла. Н. Неустроев
   Куруук ыйытыынан дьарыктанааччы Иосиф аҕабыыт Собачкин этэрин быһа түһэн ыйытта. Эрилик Эристиин
   Аҕаларыттан Баһылай оҕонньортон ыйытыы буолар. Суорун Омоллоон
   Ыйытыыта суох ылыам суоҕа! — диэн Ийэлээх аҕабар Мэктиэ тыл биэрбитим. Т. Сметанин
2. суут-сок. Буруйданааччыны, кэрэһити ыйытан, буруй хайдах оҥоһуллубут түгэнин быһааран билии, чуолкайдааһын. ☉ Опрос обвиняемого, свидетеля для выяснения обстоятельств преступления, допрос
   — Дьэ, сатамматахпыт, ыйытыы, силиэстийэ буоллаҕына, арыыны миэхэ аҕалан иһэргин төрүт этимэ. Эрилик Эристиин
   Холуобунай процессуальнай сокуон биир сүрүн көрдөбүлэ — буруйу оҥорууга уорбаланар киһини ыйытыы, доппуруостааһын. М. Попов
   Онон эһиги, тыыннаах хаалыаххытын баҕарар буоллаххытына, ыйытыыга адьас туох да эрэйэ суох көнөтүнэн эппиэттээн истэххитинэ сатанар. С. Никифоров
   Ол ыйытыылар — тыл ыйытыыта буолбатахтара, барыта үлтү таһыйан туран ыйытыы: ол үрдүгэр аччыктатан өлөрө сыспыттара. «Чолбон»
   ◊ Ыйытыы бэлиэтэ тыл үөр. — ыйытары бэлиэтиир анал ойуу. ☉ Вопросительный знак
   Ыйытыы бэлиэтэ ыйытыы этии кэнниттэн туруоруллар. ЧМА СТСАКҮө
   Семён Титович тылбааһын анныгар «Ураа?!» — диэн суруйан бадьаарыппыта уонна ити тылы кытта сэргэстэһиннэрэ икки бэлиэни — ыйытыы уонна күүһүрдүү бэлиэлэрин туруортаабыта. «ХС»
   Ыйытыы этии кэнниттэн ыйытыы бэлиэтэ, күүһүрдүү этии кэнниттэн күүһүрдүү бэлиэтэ тураллар. КИИ СТ-2. Ыйытыы этии тыл үөр. — билбэтэҕи билээри, тугу эрэ быһаартараары истээччини эппиэттииргэ көҕүтэр этии. ☉ Вопросительное предложение
   Сэһэн этиилэри ыйытыы этии оҥоруҥ. ПНЕ СТ
   Ыйытыы этии ыйытар тыллаах уонна ыйытар интонациялаах. СОТТЛ
   Ыйытыы этиигэ ыйытар тылы бэлиэтээн этиллэр, онно куолас үрдүүр. ПНЕ СТ