сов. и несов. 1. хайысхаҕын бул, ыйдар, сирдэт; ориентироваться по звёздам сулустарынан ыйдар; ориентироваться в темноте хараҥаҕа сирдэт; 2. перен. (разбираться в чём-л.) бил, үөрэн; ориентироваться в новой обстановке саҥа быһыыны--майгыны бил; 3. на кого-что, перен. (направлять деятельность) анаа, туһааннаа; ориентироваться на массового читателя маассабай ааҕааччыга анаа.
Русский → Якутский
ориентироваться
Еще переводы:
удумаҕалаа= (Якутский → Русский)
1) походить на кого-что-л., иметь сходство с кем-чем-л.; аҕаҕар удумаҕалаа = походить на отца; 2) ориентироваться в чём-л.; узнавать, понимать кого-что-л.; оҕо ийэтин удумаҕалыыр буолла ребёнок стал узнавать мать.
сирдьиттэн (Якутский → Якутский)
туохт. Кими-тугу эмэ сирдьит оҥоһун. ☉ Передвигаться с проводником; ориентироваться по чему-л.
Кини Өксүүнньэ кыыһын сирдьиттэнэн чугас эргин ыалларга сылдьан кэлэр. Амма Аччыгыйа
Мин ыраах хайаҕа баар эспэдииссийэҕэ маннааҕы оскуола остуораһа оҕонньор сирдьиттэнэн баран испитим. И. Егоров
Кини биһикки …… ый сырдыгын сирдьиттэнэн бара турдубут. «ХС»
сыаллаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Ытан, быраҕан, о. д. а. табар туһугар ол диэки көнөтүк туһаай. ☉ Целиться, прицеливаться
[Тогойкин] ойон туран, хайыһарын төттөрү тардан ылан баран, санныттан быатын сүөрүннэ уонна аллара диэки сыаллыы тутан, анньан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Саабар эрэ иитиим баар. Биирдэ эрэ ытан хаалыыһыбын. [Чучунааны] тордоххо киирэн истэҕинэ сыаллыыһыбын. Н. Абыйчанин
Салайааччы Кешабыт Тэргэн саатын иитинээт, Мүлүр-халыр кыҥаата Мүччүхаччы сыаллаата. Т. Сметанин
2. Туохха эмэ олоҕуран сабаҕалаа, сылыктаа. ☉ Ориентироваться по чему-л.; судить, полагаясь на что-л. Кини халлаанынан, сир кырсынан сыаллаан хайаан да ыалы булар. А. Софронов
Тыастарыттан сыаллаатахха, үс дуу, түөрт дуу оруудьуйалаах батарыайа ытыалыыр быһыылаах. Н. Якутскай
Ытарыттан сыаллаатахха, биһигини соҕотох ньиэмэс бултаһара. И. Сосин
хабаатын (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Туох эмэ хайа эмэ өттүн тутус, онно дьулус. ☉ Взять какое-л. направление, ориентироваться на что-л., придерживаться чего-л.
Уолуйбут табалар мастаах сиргэ хорҕойон быыһанаары, хайалар диэки хабааттыбыттар. И. Данилов
Билигин үрэх куула өттүгэр туораан, тыа устун хаҥас диэки хабааттан барыаххыт. «ХС»
2. көсп. Кимиэхэ, туохха эмэ тардыс, санааҕынан хайа эмэ диэки оҕут. ☉ Тяготеть, иметь тяготение к кому-чему-л.
Кинилэр икки нэдиэлэ тыаҕа биир кыһылларга хабааттар дьадаҥы бааһынайга олорбуттара. Амма Аччыгыйа
Коля Трынкин быһыыта-майгыта үчүгэй өттүгэр хабааттан эрэрэ. С. Дадаскинов
Мин өссө былырыын кыһын кини санаата ханна хабааттарын бэлиэтии көрбүтүм. ПП Дь