туохт.
1. Балаҕаҥҥа эдэр кыыс утуйарыгар хаппахчыта оҥор. ☉ Снабдить спаленкой, устроить чуланчик-спальню для девушки
Хатан маһынан хаппахчылаан, Киил маһынан сыҥаһалаан, Улуу дьиэтин тула Ороннообут эбит. С. Васильев
«Эмээхсин дьиэлээх, кийиит оҕо оҥостоору хаппахчылаатаҕыҥ. Һэ-һэ...» — таһыттан киирээччи эҕэлээхтик күллэ. «Чолбон»
2. көсп. Кими, тугу эмэ бүөм сиргэ хаайан сытыар. ☉ Прятать, скрывать кого-что-л. в укромном месте, заслонив от чужих взглядов
Эн [Бүлүү эбэ] үйэлэр усталарыгар үс хос күлүүскэ хатаан хаппахчылаан сытыарбыт халыҥ баайгын, күндү хаһааскын сэбиэскэй киһиэхэ арыйан биэрдиҥ. Г. Нынныров
Сорох төрөппүттэр оҕону олох сабыдыалыттан, социальнай иитииттэн туоратан, аҥаардас дьиэҕэ эрэ хаппахчылаан иитэргэ сорунуулара ханнык да көдьүүһэ суох. МАС ТК

туохт.
1. Сыҥаһата оҥор (хол., мас ороҥҥо). ☉ Делать возвышенную закраину на чём-л. (напр., на нарах вдоль стены юрты)
Хатан маһынан хаппахчылаан, Киил маһынан сыҥаһалаан, Улуу дьиэтин тула Ороннообут эбит. С. Васильев
Дьиэ үөһээ уонна аллараа өттүлэрэ балачча бөдөҥ бэрэбинэлэринэн сытыары, сыҥаһалыы охсуллубуттар. Н. Заболоцкай
2. Туохха эмэ сыҥаһа курдук үрдэтиитэ, модьоҕото оҥор. ☉ Сделать для чего-л. отвесное возвышение, высокий порог. Оһохчут оһоҕун бэркэ сыҥаһалаан биэрбит
3. көсп. Онтон-мантан тутуһан, тардыстан хаамар буолан бар (кыра оҕону үчүгэйдик хаамыан иннинээҕи кэмигэр этиллэр, урукку олоххо оҕо орон сыҥаһатыттан тутуһан хааман саҕалыыра). ☉ Держась за что-л. и подтягиваясь, делать первые шаги, начать ходить (в старину ребёнок начинал ходить, держась за края нар (сыҥаһа), вытянутых вдоль стен юрты)
Ийэтэ муҥнаах, оҕом сыҥаһалаан эрдэҕинэ, өлөөхтөөбүтэ. Р. Кулаковскай
Бу күөн көрсүһүүгэ Сэмэнчик …… баара-суоҕа саҥа сыҥаһалаан эрэр уонна икки ыйдаах балтылардаах этэ. ФНИ ТЛТКҮө

туохт.
1. Бэйэҕэ туһаайыллыбыт көрдөһүүнү, этиини ылыммакка утар, төттөрү эт. ☉ Отказываться
[Түмэппий:] Биһиги нэһилиэккэ дьахтар суут дуоһунаһыгар сылдьан көрө илик. Аккаастаныма!.. [Өрүүскэ:] Буоллун... Туох диэн аккаастаннамый? Күндэ
Учуутал уолу суруксуттуурга эппиттэрин уоллара дьорҕооттук аккаастанан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
«Кэбиис-кэбис», — ыксаабыттыы, бу соҕуруу ыытан эрэртэн куотардыы, үрүтүрдүгэр аккаастанна [ийэм]. Далан
2. Балаһыанньаҕын уларытарга, толорор үлэҕин быраҕарга, ууратарга быһаарын. ☉ Отрекаться от прежнего положения, работы, отказаться выполнять что-л. [Хорохоот:] Ыраахтааҕы бүрүстүөлүттэн аккаастаммыт, өрөбөлүүссүйэ буолбут үһү. П. Ойуунускай
Сотору буолаат Надежда Алексеевна кылааһы салайарыттан аккаастаммыта. Софр. Данилов
Баайдар ити быһыыга сөбүлэммэт буоллахтарына, дьадаҥылар-хамначчыттар бука бары баай үлэтиттэн, иэһиттэн-күүһүттэн уопсайынан аккаастаныах кэриҥнээхтэр. Амма Аччыгыйа
△ Урут ылынар, итэҕэйэр, сүгүрүйэр суолларгын быраҕарга, олортон киэр хайыһарга быһаарын. ☉ Отрекаться от своих прежних привязанностей, предметов поклонения
Айыыттан-таҥараттан аккаастанным, Андаҕартан-айыыттан араҕыстым, Орто дойду олоҕун Оһолун-сорун ордордум, Оһолун-сорун итэҕэйдим. П. Ойуунускай
Ааспыт олоҕу алҕаабыппыттан Адьас аккаастанабын. А. Софронов
△ Туохтан эрэ дуоһуйан, түксүлээн тохтоо. ☉ Отказаться от чего-л. вполне удовлетворившись, считая, что вполне достаточно
Оҕуһа уулаан аккаастаммытын кэннэ, самыытыгар ороннуу олорон дьиэтин диэки саллырдата турда. Күндэ
△ Кимтэн эрэ киэр хайыс, билиммэт буол (хол., чугас дьоҥҥуттан, урууларгыттан). ☉ Не признавать кого-л., отрекаться (от друзей, родственников)
[Мэхээс оҕонньор:] Эйигиттэн аккаастаммаппын, эн бассабыык буолбутуҥ кэннэ, мин бассабыыктарга, оҕом дьонугар, тоҕо өстөнүөмүй, тоҕо утары туруомуй? П. Ойуунускай