и. д. от буоһат = оплодотворение, осеменение; искусственнай буоһатыы с.-х. искусственное осеменение; ср. саптарыы .

и. д. от ууһат = 1) размножение; выращивание; боруода сүөһүнү ууһатыы выращивание породистого скота; 2) оплодотворение, осеменение; искусственнай ууһатыы искусственное осеменение.

аат. Искусственнайдык буоһатыы (ынах сүөһүнү). ☉ Осеменение
Сиэмэлээһин мындыр сыһыаны эрэйэр уонна табылыннаҕына ынах эрдэ төрүүрүн хааччыйар. ПАК БЫа
Билигин …… ыаллар ынахтарын сиэмэлээһин уустугурда. «ХС»
Искусственнай сиэмэлээһининэн ынах биэс уон алта бырыһыана эрэ хабыллар. «Кыым»

туохт.
1. Сиэмэҕин түһэр, ыс (үүнээйини этэргэ). ☉ Дать семена, обсеменить
От сиэмэлээтэ, уһаата, хойунна. Н. Босиков
Ханнык баҕарар үүнээйи ситтэҕинэ, сиэмэлээтэҕинэ, этэргэ дылы, …… эбиллэн-сытайан үүнэр буолуоҕа дии. Н. Босиков
2. Саптаран буолбакка, искусственнайдык буоһат (ынах сүөһүнү). ☉ Произвести осеменение, осеменить
Отделение техник-осеменатордара пиэрмэнэн үллэстэн үлэлээбэккэ, бииргэ сылдьан, түбэһиэх сиэмэлииллэр. «Кыым»
Ынаҕы сиэмэлээбит кэннэ мааткатыттан хаан кэллэҕинэ, ыанньыксыттар ынах торбостообут диэн быһаараллар. ВНФ ИБПҮ