Якутские буквы:

Якутский → Русский

буоһатыы

и. д. от буоһат = оплодотворение, осеменение; искусственнай буоһатыы с.-х. искусственное осеменение; ср. саптарыы .

буоһат=

побуд. от буоһаа = оплодотворять (корову, кобылу).

Якутский → Якутский

буоһатыы

буоһат диэнтэн хай
аата. Пиэрмэ тутууларын комплексыгар сүөһүнү искусственнай буоһатыы, арыы собуотун уонна изолятор дьиэлэрэ киириэхтээхтэр. СГК ТҮЧ
Ынаҕы эрдэлэтэн төрөтүү буоһатыы үлэтин хайдах баһылыыртан тутулуктаах. ЧАВ ҮүҮС
Ынаҕы буоһатыы — кэлэр сыл кэскилэ. «К»
Михаил ынахтара мэлдьи эрдэ төрүүллэр. Ол ынаҕы кыһыннары буоһатыыттан буолар. «Кыым»

буоһат

буоһаа диэнтэн дьаһ
туһ. Төрөөбүт ынах уон аҕыс-сүүрбэ биир хоммутун кэннэ саптарыыга наадыйар кэмин аһарбакка буоһатыллыахтаах. ТВН ФБНь
Эккэ анаан үөскэтиллэр ынахтары, искусственнай сиэмэлээһининэн буоһатар буоллар ордук түмүктээх буолуо этэ. ПНС НьЭЫыИи
Чугас уруулуу табалары бэйэ-бэйэлэрин кытары буоһатар буоллахха, мөлтөх, кыра, өлүгэс тугут төрүүр. ПСБ ТИиПҮ

Еще переводы:

оплодотворение

оплодотворение (Русский → Якутский)

с. буоһатыы, үөскэтии.

осеменение

осеменение (Русский → Якутский)

с. сиэмэтитии, буоһатыы.

саптарыы

саптарыы (Якутский → Русский)

случка; ср. буоһатыы .

сиэмэлээһин

сиэмэлээһин (Якутский → Якутский)

аат. Искусственнайдык буоһатыы (ынах сүөһүнү). ☉ Осеменение
Сиэмэлээһин мындыр сыһыаны эрэйэр уонна табылыннаҕына ынах эрдэ төрүүрүн хааччыйар. ПАК БЫа
Билигин …… ыаллар ынахтарын сиэмэлээһин уустугурда. «ХС»
Искусственнай сиэмэлээһининэн ынах биэс уон алта бырыһыана эрэ хабыллар. «Кыым»

ууланыы

ууланыы (Якутский → Якутский)

уулан 4 диэнтэн хай
аата. Тыһаҕастар ууланыыларын учуоттааһын ырааҕынан ситэтэ суох. «Кыым»
Буоһатыы уонна төрөөһүн халандаарынай болдьохторун былаанын оҥорорго сибиинньэ ууланыытын халандаарын туһаныллар. КПЫ. Күһүн табалар ууланыылара куһаҕана суох этэ. «Саха с.»

быраактаа

быраактаа (Якутский → Якутский)

туохт. Сүөһүнү, атын тугу эмэ нуорманы хапсыбатынан, нуормаҕа сөп түбэспэтинэн (дьиэктээҕинэн) ааҕан сыый, туһаныыттан туорат. ☉ Браковать, забраковать кого-что-л.
Кырдьаҕас, үүтэ суох ынахтары сайынын ыан баран, быраактаан ынах ахсааныттан туоратан, уотан эккэ туттарыллар. АГГ СТК
Куһаҕан төрүттээх-уустаах оҕустары буоһатыыга чугаһаппакка быраактаан иһиллэр. МСО ЫКТУО
Аҕыйах үүттээх уонна ууһуур кыаҕа суох тыһы табалары хайаан да быраактыыллар. ПСБ ГБҮ

оплодотворить

оплодотворить (Русский → Якутский)

сов. кого-что буоһат, үөскэт.

осеменить

осеменить (Русский → Якутский)

сов., осеменять несов. кого сиэ-мэтит, буоһат.

үүттүй

үүттүй (Якутский → Якутский)

I
туохт. Үүттээх буол, үүттэ киллэрин (хол., ынаҕы этэргэ). ☉ Прибавлять молоко, становиться молочным (напр., о дойном скоте)
Сөрүүҥҥэ ынахтар айахтара дьэ табылынна, үүттүйдүлэр даҕаны. У. Нуолур
Саха ынахтарын үүттээх холмогуорускай боруода оҕустарынан буоһатыыттан үөскээбит булкаас хааннаах ынахтар манна үүттүйэллэрэ бэлиэтэммитэ. НАА ҮүЫаАХТ
Мэччирэҥ минньигэс күөх отун сиэбит сүөһү түргэнник тупсар, үүттүйэр. ГНИ СҮөТ
II
туохт. Үллэн, буоскатыҥы дьүһүннэн (хол., туораахтаах үүнээйи аһа буһуутугар). ☉ Становиться восковистым (напр., о зерновой культуре в период созревания)
Ас кутуута барар кэмигэр туораах бастаан үүттүйэр. КВА Б
Анаалыс көрдөрөрүнэн эбиэстэн үчүгэй хаачыстыбалаах от мээккэтэ эбиэс салааланан эрэр уонна сиэмэтэ ситэн үүттүйэн эрэр кэмигэр ылыллар. АҮөП
Эбиэс, горуох атырдьах ыйын бүтэһигэр, балаҕан ыйыгар сиэмэлэрэ үүттүйбүт кэмигэр протеиннара элбэх буолар. ААФ САХТ

буоһаттарыы

буоһаттарыы (Якутский → Якутский)

буоһаттар диэнтэн хай. аата. Буоһаттарыы хампаанньата быйыл үчүгэйдик ааста