туохт.
1. Инники өттүгэр туруктаах, үтүө, дьоллоох олоҕу тэрий. ☉ Заложить основы стабильной благополучной счастливой жизни
Оо, доҕорум …… кэскилбин кэскиллээбит эбит. П. Ойуунускай
Үөскээбит өтөххүн кэриэстиэҥ — Кэнчээри ыччаккын кэскиллиэҥ. Айталын
Киэһээҥҥи киирэр күн саҕахха саһыыта Киэркэйэ тырымнаан, Кэлэр иннибитин кэскиллиир. С. Зверев
2. Ким, туох эрэ инникитин быһаар, төлкөлөө. ☉ Предрекать чье-л. будущее, судьбу
Александра Максимовна киниэхэ салайааччыны буолбакка, искусство үлэһитин дьылҕатын кэскиллиирэ. М. Ефимов
Орто аан дойдуну анаара оҕонньоттор табахтыы олорон Кэскиллии саныыллар аттара. В. Лебедев (тылб.)
△ Туох эмэ ис дьиҥин ыараҥнатан сыаналаа, тойонноо, быһаар. ☉ Раскрывать сущность, смысл чего-л., давать оценку чему-л.
Сэттэ килбиэн-киҥкил халлаан кинээстэрэ, Кэниэрдээх кэмириниибин Кэдирги кэскиллээмэҥ даа! Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэриҥин кэскиллээбэккэ Киһи аайы Кэскиллиир кэмэлдьи Кэмэ суох. А. Софронов
♦ Кэрчэгэй (кэдэрги, кэрэгэй) кэскиллээ — дьоло суох, быстах оҥоруулаах гына оҥор, эбэтэр төлкөлөө. ☉ Предрекать кому-л. или обрекать кого-л. на недолгую несчастливую жизнь
Кэнчээригэ тиийэ Кэдэрги кэскиллиир, Төрүөххэ тиийэ Түҥкэтэх төлкөлүүр [арыгы]. Өксөкүлээх Өлөксөй
Миигин кэрчэгэй кэскиллээн, ордоххой оҥоруулаан, түөрэккэй төлкөлөөн түһэрбиттэр. Ньургун Боотур

туохт.
1. Ким, туох эмэ инникитин өтө көрөн быһаар, төлкөтүн ый, тугу эмэ билгэлээ, дьылҕалаа. ☉ Предвидеть, предугадывать, предсказывать будущее, чью-л. судьбу, участь
Төрөөбөтөх ойуун таҥарата түспүт, сүдү ойуун үчүгэйдик уһуйдаҕына, улуу ойуун буолар киһи үөскээбит диэн сорох ойууннар төлкөлөөбүттэр. Болот Боотур
«Оҕолорбутун, этэҥҥэ олордохпутуна, аны күһүн оскуолаҕа биэртэлээн көрүөхпүт», — диэн оҕонньор кэлэр дьылы төлкөлүүр. Эрилик Эристиин
Сиэним Тоотук үчүгэй эркиннээх киһи буолсу дуу диэн төлкөлөөтүм. «Чолбон»
2. Ким эмэ олоҕун суола хайдах буолуохтааҕар сабыдыаллаа, хайысхатын уур. ☉ Оказывать какое-л. влияние, влиять каким-л. образом на чью-л. судьбу
[Арыгы] Кэнчиэрэҕэ тиийэ Кэдирги кэскиллиир, Төрүөххэ тиийэ Түҥкэтэх төлкөлүүр, Ыччакка тиийэ Ыарыһах ыйаахтыыр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыра уҥуохтаах иинэҕэс Суворовы, бэйэтэ баҕалааҕын үрдүнэн, төрөппүттэрэ байыаннай сулууспаҕа төлкөлөөбөтөхтөрө. ЛВИ БУӨ
Ким кириитикэни тиэрдэ сыаналаабат, аанньа ахтыбат, ол бэйэтин эрдэттэн эстэргэ төлкөлүүр. Л. Брежнев (тылб.)
♦ Төрүүр (төрөтөр) оҕону төлкөлөө (уйалаа) <иитэр сүөһүнү күрүөлээ> көр оҕо
Кырдьыга да, уот суоҕа буоллар, саха киһитэ эрэйдээх бу чэҥ муус дойдуга хайаан иитэр сүөһүнү күрүөлүө, төрөтөр оҕону төлкөлүө, уостубат олоҕу ууһатыа этэй? Софр. Данилов
Онон туймуулаан ыкса ыаллара үөр сүөһүнү үксэппиттэрэ, төрүүр оҕону төлкөлөөбүттэрэ. И. Данилов. Түҥнэри (төттөрү, түөрэккэй) төлкөлүүр — дьоло суох олоххо тэбэр, кэрэгэй дьылҕалыыр. ☉ Предназначать к тяжелой участи, обрекать на несчастливую судьбу
Миигин кэччэгэй кэскиллээн, ордоххой оҥоруулаан, түөрэккэй төлкөлөөн түһэрбиттэр. Ньургун Боотур
Ити таҥас-сап, мал-баай барыта албын алып, кыыс дууһатын, өйүн-санаатын төрүөҕүттэн төттөрү төлкөлөөбүт ап илимэ буоллаҕа. А. Сыромятникова