Якутские буквы:

Якутский → Русский

оһуо

оһуо-оһуо оһуохай традиционный запев-импровизация в танце осохай (см. оһуохай ).

ос

голенище; саппыкы оһо голенища сапог.

ос=

1) заживать (о ране); 2) зарастать, порастать (травой — о яме, тропинке, трещинах в скале); ыллык оспут тропинка заросла # оспут харахтар заплывшие глаза.

Якутский → Английский

ос

. boot top

ос=

v. to heal

Якутский → Якутский

ос

I
туохт.
1. Үтүөр, тириинэн бүрүлүн (баас туһунан этэргэ). ☉ Заживать, зажить, затянуться, гранулироваться (о ране)
Кыранаата оскуолкалара көхсүн тырыта сүүрбүтэ чэрдийэ оспуттара ала бэлиэтик килэрийэн көһүннэ. М. Доҕордуурап
Тимиртэн баас ылыаҥ — Түргэнник оһуоҕа, Оттон тылтан бааһырыаҥ — Үйэҥ тухары сордуоҕа. «ХС»
2. көсп. Отунан-маһынан саба үүнэн, соччо биллибэт буол (суол, ыллык о. д. а. тустарынан). ☉ Зарастать, порастать чем-л. (травой — напр., о яме, тропинке, трещинках в скале)
Икки ыҥыыр аттаах киһи былыр үйэҕэ оспут ыллык суол омоонунан өтөххө хаамтаран дьалкытан киирдилэр. Л. Попов
Оһон хаалбыт суол омоонун сыыһа-халты үктээн, эрэй бөҕөнү көрдө. Г. Колесов
♦ Оспот баас көр баас II
Ол сыл элбэх оспот бааһы хаалларбыт сүрэх аайы. И. Гоголев
ср. телеут. ос ‘увянуть’
II
аат.
1. Этэрбэс, саппыкы, хаатыҥка сотото. ☉ Голенище
Ити улахан ытыҥ, көр, этэрбэһим оһун тобулу ыстаан кэбиспит эбит ээ. Күннүк Уурастыырап
Оҕонньор этэрбэһин оһуттан хамсатын хостообута, табах ууруммута. И. Федосеев
2. түөлбэ. Этэрбэс сототун иннинэн үс-түөрт тарбах кэриҥэ кэтиттээх киэргэл киллэһик. ☉ Украшение-вкладыш шириной в три-четыре пальца в передней части голенища. Хоруоҥкалаах ос
□ Тоһоҕос дьэһэ иҥэһэтигэр Ойуулардаах билэлээх Остоох саарылаах Уллуҥахтаах сототун Олуйа тэбэн тирэммит. С. Зверев
ср. алт. коч, туркм. гонч ‘голенище’

сүт-ос

туохт., кэпс. Сыыйа сүтэн, суох буолан ис (хол., көрүү-харайыы суоҕуттан). ☉ Постепенно исчезать, становясь невостребованным (или из-за отсутствия надлежащего присмотра)
Кэлэр өттүгэр уонунан ааҕыллар операларбыт, балеттарбыт, ораторияларбыт, онтон да атын музыкальнай айымньыларбыт сүппэккэ-оспокко хараллалларын ситиһиэххэ. «Кыым»
Бириэмэ ааһан истэҕин аайы бэчээккэ тахсыбыт ыстатыйалар, араас корреспонденциялар аҕыйаан, сүтэн-оһон иһэллэр. СГК ТҮЧ

Еще переводы:

эһиэкэй

эһиэкэй (Якутский → Якутский)

оһуохай диэн курдук
Паарка ыллаан эрдэҕэ Маннык намыын киэһэҕэ, Эдэр ыччат биэрэккэ Эһиэкэйин эттэҕэ. С. Данилов
Сахалар мустаннар Эһиэкэй этэллэр. Ол ырыа долгуннаах Куолаһа эҥээттэр. Күннүк Уурастыырап
[Элиэнэ өрүс] Эн хочоҥ, кытылыҥ, таас дьааҥыҥ Чэлгийэр кэмигэр тиийэрбит, Оччоҕо күөх кырыс кырдалгар Эһиэкэй этээри түмсэрбит. Эллэй
◊ Эһиэ-эһиэ эһиэкэй — оһуохайдьыт оһуохай тылларын саҕалыырыгар туттуллар үгэс буолбут олук тыл. ☉ Традиционный формульный зачин хорового пения, сопровождающего якутский национальный круговой танец осуохай (оһуохай)
[Сайсары ыллыыр. Дьон үтүктэллэр:] Оһуо-оһуо оһуохай! Эһиэ-эһиэ эһиэкэй! Суорун Омоллоон
[Хабырыыс тэмтэрийэ-тэмтэрийэ үҥкүүлүүр:] Эһиэ-эһиэ эһиэкэй! Күндэ

оноо

оноо (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Былыргы сахалар соннорун курданарыттан аллараа өттүгэр кэннинэн эбэтэр ойоҕосторунан тыраҕастара. ☉ Разрез от подола сзади или по бокам кафтана, шубы у якутов
Сэмэнчик тугу да өйдөөбөтөх курдук ах баран турдаҕына, синиэлин оноотуттан ким эрэ туора тардарга дылы гынар. Н. Якутскай
Оноо — эр киһи сонун кэлин тыраҕаһа. СЛ-8
2. Сон кэннин курданарыттан аллараа өттүгэр туруору киллэһик, бүк тутан тигии, иҥээһин. ☉ Широкая вставка в складке на спине
Аан маҥнай ол ыһыаҕы тэрийэр дьиэлээх тойон, бэйэтэ алгыыр буоллаҕына, олус киэргэнэр, былыргы оноолоох, дьогдьуурдаах сукуна сону кэтэр, харах биитэр туорум көмүс куру тардынар. Саха сэһ. 1977
♦ Оноотуттан тут — тугунан эмэ (хол., оонньуунан, оһуохайынан) утумнаахтык, олохтоохтук дьарыктан, үлүһүй. ☉ Увлекаться чем-л. (напр., играми, танцами)
Оһуохайдыыр оонньууну Оноотуттан тутуоҕуҥ! Оһуо-оһуооһуохай, Оһуохайдыыр оһуохай! Күннүк Уурастыырап
Халымалыын ханыылаһан, Эдьигээнниин эҥээрдэһэн, Оһуохайдыыр оонньууну Оноотуттан тутуоҕуҥ. С. Васильев
ср. монг. оноо ‘разрез подола (пальто), прорезь’

бааһыр

бааһыр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туохтан эмэ дьиэгир, баастан (тыынар тыыннаах этин туһунан). ☉ Получить рану, небольшое повреждение, пораниться (о теле живых существ)
Сергей төһө эмэ өр буулдьаҕа таарыттарбакка сылдьан баран, бу күннэргэ аан бастаан бааһырбыта. Софр. Данилов
Чугаһынан биир биэлсэр эмчиттээх бүтэҥи сиргэ фашист диверсаннарын тутарга кыһыл хамандыыр ыараханнык бааһырар. Амма Аччыгыйа
Эһэ бааһыран баран өлөр эрэ буоллаҕына ойуурга куотааччы. Т. Сметанин
2. көсп. Кыратык дьукку бар, алдьан (хол., үүнэн турар мас тас өттө). ☉ Быть немного поврежденным, испорченным (напр., о коре деревьев)
Массыынаҕа тиэллибит дьиэ тэрилэ бачча уһун айаҥҥа ханан да бааһыран көрбөтөх. — Хорулаҕа суолу оҥостуу олус күчүмэҕэй: сир кыратык бааһырда даҕаны сиҥнибитинэн барар. «Кыым»
3. көсп. Санаа баттыгаһа оҥостон эрэйдэн (хол., дьон тылыттан). ☉ Внутренне переживать, страдать (напр., от злого языка людей)
Тимиртэн баас ылыаҥ – Түргэнник ол оһуоҕа, Оттон тылтан бааһырыаҥ – Үйэҥ тухары сордуоҕа. БИ СТ
Бу алдьархайдаах сэриигэ төһөлөөх маннык бэйэлээхтэр эчэйэн төнүннүлэр, төһөлөөх элбэх киһи дууһата бааһырда. Н. Заболоцкай
♦ Буор бааһырдардаах – ынах сүөһү баайдаах киһи. ☉ Человек, богатый рогатым скотом
Оттон Тэрэнтэй бэйэтэ билигин үс сүүс биэс уонча буор бааһырдардаах. Болот Боотур

объг

объг (Русский → Якутский)

см. ос.

голенище

голенище (Русский → Якутский)

с. ос, саппыкы оһо.

голенища

голенища (Русский → Якутский)

сущ
ос (атах таҥаһын оһо)

рубцеваться

рубцеваться (Русский → Якутский)

несов. чэрдий, чэрдийэ ос.

зажить

зажить (Русский → Якутский)

I сов. ос; рана зажила баас осто.

залечиться

залечиться (Русский → Якутский)

сов. (зажить) эмтэн, үтүөр, ос; рана залечилась баапа осто.

зарубцеваться

зарубцеваться (Русский → Якутский)

сов., зарубцовываться несов. чэрдийэ ос; рана зарубцевалась баас чэрдийэ оспут.