Якутские буквы:

Якутский → Якутский

паай

аат.
1. Биирдии киһиэхэ эбэтэр ыалга, хаһаайыстыбаҕа тиксэр өлүү (сири түҥэтии саҕанааҕы), өлүү сир. ☉ Доля земли, выделяемая подушно, земельный надел (при переделе земли), пай. Паай сир
□ Сир бастакы үллэһигэр, Борокуоппай көрдөһөн туран паай сирин уонна уһаайбатын оннун манна анатан, кыстык угун саҕа туруорбах балаҕан оҥостон, бэйэтэ туспа буруо таһааран, ыал буолбута. А. Бэрияк
Бу бөлөх дьүүлүнэн силиэттэр Уопсай дьон мунньаҕын тартылар. Сири паай өлүүнэн түҥэттэр Боппуруос сүҥкэнин туттулар. Эрилик Эристиин
Аны баай, дьадаҥы диэн суох буолуохтаах, киһи барыта тэҥ буолуохтаах, сири дууһанан паай өлүүнэн түҥэтиллиэхтээх. Ф. Захаров
2. Дохуоту дууһанан түҥэттии (маҥнайгы холкуостар саҕана). ☉ Подушное распределение доходов (во времена первых колхозов)
Холкуостан ылар дохуот бастаан утаа паай быһыытынан түҥэтиллэрэ. И. Аргунов
3. Кэпэрэтиип чилиэннэрэ киллэрэр үптэрэ, усунуостара. ☉ Доля, вносимая пайщиками кооператива
Бахсы эргиэнин тэрилтэтэ табаар эргиирин икки сыллаах былаанын, соҕотуопка, килиэп астааһынын, нэһилиэнньэни паайга киллэрии уонна паай үбүн хомуурун былааннарын болдьоҕун быдан иннинэ …… толорбута. «ХС»
Кинигэ атыытын, килиэби астааһын, паай үбүн хомуурун, кэпэрээссийэҕэ чилиэни тардыы, …… барыһы ылыы былааннара бары аһары түстүлэр. «Кыым»
Кэпэрээссийэҕэ тардыыга, паай усунуоһун хомуйууга былаанын эмиэ лаппа аһарда. «Кыым»

Еще переводы:

паайдаах

паайдаах (Якутский → Якутский)

аат. Паайы ылбыт, паайга тиксибит киһи. ☉ Владелец пая, пайщик
Паайдаахтар от суоҕунан уонна сүөһүнү олус хойутаан, кыстыкка киирбит кэннэ үллэрэннэр, ылбыт сүөһүлэрин үксүн идэһэ гыннылар. «Саха с.». Паайдаахтары кытта үлэ мөлтөх. Төһө паайдаах киһи баара чуолкайа биллибэт. «Кыым»

туойтар

туойтар (Якутский → Якутский)

туой I диэнтэн дьаһ
туһ. Суос-сымыйанан сэҥээрэҥҥин, онуманы туойтардыҥ быһыылаах. Н. Лугинов
Паайа ырыа саҕаланыаҕыттан бэйэтин туойтаран эрэрин өтө сэрэйбит уонна ис-иһиттэн кыйыттан өһүргэммит. Р. Кулаковскай

уһаайба

уһаайба (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэ-уот туттан олорорго аналлаах, чааһынай бас билиигэ бэриллибит күрүөлээх-хаһаалаах учаастак сир. ☉ Участок земли, выделенный для частного пользования, усадьба
Борокуоппай көрдөһөн туран, паай сирин уонна уһаайбатын оннун манна анатан, кыстык угун саҕа балаҕан оҥостон, бэйэтэ туспа буруо таһааран ыал буолбута. А. Бэрияк
Сорох эдэр дьон сүөһү тутуохтарын, уһаайбаҕа хортуоппуй, оҕуруот аһа үүннэрэн түбүгүрүөхтэрин баҕарбат буоллулар. НД ДК
Саха ыалын уһаайбата күрүөтэ-хаһаата, дала, кыбыыта, үүт күрүөтэ суох өйдөммөт. АЭ ӨӨКХ. Кыра да буоллар, туспа бас билэр уһаайбалаахтара эмиэ үчүгэй курдук. НТП СОоЭС

хомуур

хомуур (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Оту, бурдугу хомуйуу үлэтэ. ☉ Уборка урожая сена, хлебов
Сопхуос салалтата быйыл от хомуурун эрдэ бүтэрэргэ саамай сөпкө ылсыста. П. Аввакумов
Итиниэхэ ахтан ааһыахха наада, …… бурдук ыһыыта, хомуура үксүн көлө күүһүнэн ыытылларын. П. Егоров
2. эргэр. Туох эмэ наадаҕа хомуллар үп-харчы, түһээн. ☉ Сбор средств на какие-л. нужды, поборы
Оттон били быһаас биир мөһөөгү нэһилиэктэн хомуурунан тардан биэрбит нууччабыт буолбат дуо? А. Софронов
Былыргы үйэтээҕи араспыыскалар дэлби тыытыллыбыттара да баар, ол-бу хомуурга туппут эт, бурдук битээнсийэлэрэ да баар. Күндэ
Кинигэ атыытын, килиэби астааһын паай үбүн хомуурун кээпирээссийэҕэ чилиэни тардыы …… уонна барыһы ылыы былааннара бары аһары түстүлэр. «Кыым»
3. Байыаннай сулууспаҕа дьону түмэ тардыы, ыҥырыы. ☉ Призыв на военную службу, мобилизация
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии саҕаламмыта. Иван Максимович бастакы хомуурга бэбиэскэ тутан, ат үрдүгэр баар буола түспүтэ. Н. Босиков
[Холкуос бэрэссэдээтэлэ Иван Харайдаанап] маҥнайгы хомуурга көҥүл өттүнэн боруоҥҥа бараары көрдөспүтүн оройуон салалтата сөбүлэспэтэҕэ. «ХС»
4. Туох эмэ матырыйаалы, кэллиэксийэни хомуйуу, мунньуу. ☉ Собирание каких-л. материалов, коллекции чего-л.
Зубрилов политсыылынай П.А. Орловтуун Дьокуускай уокуругун хас да улуустарыгар бастакы геологическай хомуурдарын ыыппыта. ВПВ НОС
5
хомуурунньук диэн курдук. Саха норуотун таабырыннара түмүллэн биир хомуурунан тахса иликтэр. Саха фольк. П.А. Ойуунускайы уонна А.Е. Кулаковскайы кэриэстээһиҥҥэ аналлаах ыстатыйалар хомуурдара суруллубут майгыларынан эмиэ ити уочаркаларга уруулуулар. СГС СЛКСБ
◊ Хомуур суолта тыл үөр. – атылыы барымталары (предметтэри) түмэр, биир сомоҕо өйдөбүлү бэлиэтиир суолта. ☉ Значение, выражающее трактовку некоторого множества как целостной (собирательной) совокупности однородных предметов, собирательное значение
Даҕааһыннар, аат тыл суолталанан, дьон бөлөҕүн бэлиэтиир буоллахтарына, элбэх ахсааннара, кыһыллар, үрүҥнэр диэбит курдук, хомуур суолталанар. ПНЕ СТ
Арыт хомуур суолталаан -т сыһыарыы туттуллар, син сахалыы тойон, хотун диир курдук. АНК БТТ
II
аат. Сүүрүк ат атаҕын ылан уурарын, хамнатарын түргэнэ. ☉ Скорость смены ног скаковой лошади при беге
Сүүрүк ат хас ойдоҕун аайы олуга кэҥээн, хомуура түргэтээн иһээччи. И. Артамонов
Төһө да киэҥ олуктаах сүүрүк хомуура бытаан буоллаҕына, кыра олуктаах, түргэн хомуурдаах сүүрүккэ хотторуон эмиэ сөп. И. Федосеев