парта; оскуола паартата школьная парта; паартаҕа олор = садиться за парту.

n . (student’s) desk [<Russ. парта]

аат. Иҥнэри сирэйдээх, ыскаамыйалыын холбоммут оскуола үөрэнээччитин остуола. ☉ Парта (ученическая)
Кинилэр Чүөчээскилиин иккиэн биир паартаҕа олороллор. Суорун Омоллоон
Өйдүүбүн, бииргэ үөрэммиппит, Биир паартаҕа олорбуппут. Баал Хабырыыс
От охсор, мунньар оскуола Өр сылга үөрэппитэ. Кини паартата, остуола — Киэҥ хочо, кытыл этэ. П. Тулааһынап
◊ Оскуола паартатыттан — оскуоланы, орто үөрэҕи бүтэрээт тута (үрдүк үөрэххэ киир). ☉ Прямо со школьной скамьи (окончив школу, сразу поступить в вуз)
Оскуола паартатыттан Олох тууһун амсайбакка, Сиппит киһи курдук туттан Сүүрбүппүт институкка, Мунаарбыппыт сочуокка. И. Гоголев

1. низ, основание, нижняя часть чего-л. || нижний; бүтэй анна нижняя жердь изгороди; орон анна место под лавкой, кроватью; сир анна подземелье) харах анна подглазье; эркин алын маһа нижний венец в срубе; алын өттө нижняя сторона, низ чего-л.; алын мутук нижний сук; 2. в роли служебного имени: анныгар под; у; паарта анныгар а) под партой; б) под парту; трибуна анныгар у самой трибуны; уу анныгар под водой (находиться); куттал анныгар под страхом; анныттан а) из-под; снизу; бугул анныттан из-под копны; суорҕан анныттан из-под одеяла; сыыр анныттан из-под обрыва; атах анныттан из-под ног; илиитин анныттан из-под его рук (т. е. власти); б) из-под себя; аннынан под; түннүк аннынан а) под окном; б) мимо окна; саннын аннынан ниже его плеч; уу аннынан под водой (двигаться); сүүһүн аннынан исподлобья; бу кыыһы аннынан уол мальчик младше (букв. ниже) этой девочки; 3. низший, младший; алын чыын низший чин; алын үлэҕэ түһэр = понизить в должности, перевести на низшую должность # алын сүһүөх первичный (напр. о комсомольской организации); анныгар баттаа = а) победить, подмять под себя; б) успеть убить врага; сир аннынан тайком, секретно; үүт анна обрат; хоннох анна подмышка.

предл
I (в. п.)
1) 1. Ким, туох иннигэр, оннугар этэргэ туттуллар (за меня не беспокойтесь). 2. Туох иһин биэрбити, төлөөбүтү, атастаспыты эҥин этэргэ (за книги уплочено 9 рублей). 3. Туохтан харбаабыты, тутуспуту, хатаастыбыты, таарыйбыты уо. д. а. бэлиэтииргэ (держится за канат, поймал за ногу, задел за плечо)
2) иһин, туһугар, иннигэр (за счастье - дьол иһин, дьол туһугар. За свободу - көҥүл иннигэр)
3) төһө өр буолбуту, буолары көрдөрөр (за лето - сайын устатыгар; за 10 лет - 10 сыл устатыгар)
4) за опоздание - хойутаабытын иһин
5) туох кэтэҕэр уурбуту, бырахпыты, барбыты уо. д. а. көрдөрөргө туттуллар (положил за шкаф, унес за амбар)
II (т. п.)
1) за ягодами - отоннуу, за дровами - мас аҕала
2) за неимением - суоҕуттан
3) 1. Кэтэҕэр, кэннигэр (за деревом, за шкафом), 2. За столом - остуолга, за партой паартаҕа

предл.

сесть за стол - остуолга олор;
за деньги - харчыга;
за городом - куорат таһыгар;
за здоровье - доруобуйа туһугар