көр пахай. Көрсө түһээт, доҕорум эттэ: «Пахайбыан! Хоһоонуҥ кэлэттэ, Киһи сиргэниэх суруйбуккуон, Саатар, бэйэҥ сонообуккуон!» П. Тобуруокап
[Сандаарка:] Көрөн баран, дьэ, сөхтүм даҕаны, кэлэйдим даҕаны. Эчи пахайбын, эчи сааппаккытыын! С. Ефремов
«Пахайбыын!.. Оҕонньор диэбитим дьахтар эбит дуу?» — диэн биир …… килэччи көрбүт киһи саҥарда. Эрилик Эристиин

саҥа алл.
1. Сиргэниини, олус сирэн абааһы көрүүнү көрдөрөр (дорҕооннорун араастык уһатан, иккис, үһүс сүһүөҕү эбэн, дорҕооннорун уларытан, эҥээритэн-күүһүрдэн этиллиэн сөп). ☉ Выражает отвращение, брезгливость (произносится с различной степенью длительности, может иметь слоговые наращения, соединяться со служебными словами, обычно модальными част.)
Пахай, доҕор, сытыйбыт бадараан уута дии. Амма Аччыгыйа
Пахай, пахай, бадараан! Т. Сметанин
Эн оҕоҥ ынах ыабат — тэбиэ үһү, хотон ыраастаабат — пахай даа, иистэммэт — айа даа. М. Доҕордуурап
2. Аанньа ахтыбат, ахсарбат буолууну, сэнээһини көрдөрөр. ☉ Выражает пренебрежение, презрение
Пахай, бу дьон астара диэн! Кинилэр сылбархай чэйдэрин туох иһиэҕэй! Амма Аччыгыйа
«Пахай, икки атахтаах бэлэм ас буоллаҕа дии», – диир эһэ. Суорун Омоллоон
3. Кэлэйиини, абарыыны, олус хомойууну көрдөрөр. ☉ Выражает разочарование, досаду, раздражение
Пахай диибин даҕаны, баҕайы дьаабылаабытын! Оо, күүгэн айах, күөх албын эбиккин. Күн Дьирибинэ
«Пахыый, суруксута суох баҕайы эбиккин дии», — дии санаата Туораах. Күндэ
[Уолака:] Пахыый, сараһын баара, бэйэтин кыанан баран сытар буолбат дуо. Суорун Омоллоон
△ Сиилээһини, хомуруйууну көрдөрөр (үксүгэр оонньуур-элэктиир дэгэттээх). ☉ Выражает укор, осуждение (часто ирон.)
«Пахай, бачча кырдьан баран араас буолан» — Катя күлэн кэбиспитэ уонна Пуд Ильич күөйэ туппут илиититтэн мүччү көппүтэ. Далан
«Пахай!.. Бу курдук буоллаххына үҥкүүлээбэппин», — диэн Оксана уурайаары гыммыта. Суорун Омоллоон
4. Ханнык эмэ күүтүллүбэтэх түбэлтэттэн, ону эмискэ билэн, улаханнык соһуйууну көрдөрөр (үксүгэр дьиибэргээһин, хомойуу, аһыйыы, кэмсинии о. д. а. дэгэттээх). ☉ Выражает удивление от какой-л. неожиданности, необычного явления, ситуации (обычно с оттенком разочарования, сожаления и др.)
Пахай, бу мин арыым буолбатах. Амма Аччыгыйа
[Кэчиик:] Пахай, хайыы-үйэҕэ ыллаан, мөҕүллэн, дөксө таһыллан бүтэн турабын. Суорун Омоллоон
«Пахай!.. Хайа?.. Бу тиийэн кэллигит дуу?» — диэбитэ кини эмискэ. Н. Заболоцкай
ср. тув., алт. багай ‘плохо, плохой’, туркм. пахай ‘междометие, выражающее удивление и недовольство’, финск. паһа ‘плохой’

межд. выражает презрение, отвращение, разочарование фу, фи, гадко, скверно; пахай, тоҕо куһаҕанай! фи, как гадко!; пахайбын ньии! фу, какая гадость!; да ну, какая ерунда!; пахай даҕаны модальное словосочет.: пахай даҕаны, хобу таһыма! не сплетничай, слушать тошно!; ср. па.

exc. Ugh! Faugh! Yuck!