перегной || перегнойный; хара кунус чёрный перегной; кунус буор перегнойная земля.

туохт. Кунус буол, кунуска кубулуй. ☉ Становиться перегноем, превращаться в перегной
Туой почвалар уһун кэм устатыгар ордук кунуһурар эбиттэр. ҮСАКИ 5

I
аат.
1. Дьиэ эркинин таһынан буор кутуу, хайыҥ. ☉ Земляная завалина вокруг юрты или зимнего хлева (у самого основания строения)
Муус Суорун уорук Муҥнаах кунуһуттан Мултуйа үүнэн тахсыбыт Тиҥсири хара Тимир тиит. П. Ойуунускай
Бастыҥ орон баһынан Балаҕан кунуһун анныгар Оттоох хорооҥҥо чөкү сытан, Оҕолотон улааппыт Оҕо мэник кутуйах — Арай таһырдьа тахсыбыт. А. Бэрияк
2. Үүнээйи, харамай тобохторо сытыйан буордуйбуттара. ☉ Перегной, гумус
Уопуттан почваҕа үүнээйи (силис, сэбирдэх, умнас), бытархай үөн-көйүүр тобоҕо баарын быһаарбыппыт. Ол тобохтортон кунус үөскүүр. КЗА АҮө
Сайын устатыгар тэпилииссэ буорун үстүөрт төгүл көбүтүллэр уонна кунуска эрбии көөбүлүн булкуйан икки-үс сэнтимиэтир халыҥнаахтык эбэн бэриллэр. ФНС ОС
русск. гумус ‘перегной’
II
аат. Сон тэллэҕин түүлээх хадьааһына. ☉ Нижняя меховая оторочка шубы, пальто
Кэрэ кулун тириитэ кунустаах таҥалай. ПЭК СЯЯ
Олоохуна өрүһүм Улуу хоҥсоор тыатыгар Тоҕуһугар диэри дуу торолуйбут буобура Муҥутуура кунустаах саҕынньах. С. Зверев

аат.
1. Хайа испиэскэлээх сөҥүү боруодата. ☉ Известняк (осадочная горная порода)
Куорат тулатынааҕы улуустар тутуу маһын, испиэскэни таспыттар. П. Филиппов
Итинник этэрээттэр уонна ыстаансыйалар, холкуостары уонна сопхуостары кытта дуогабардаһан, холобур, испиэскэни, туорпаны хостооһуну уонна сиргэ ыһыыны, мелиоративнай, сири хаһар үлэлэри ыытыах этилэр. «ХС»
2. Хайа тааһын (боруодатын) уматтахха (ууга суурайдахха) үөскүүр үрүҥ дьүһүннээх бэссэстибэ, оппуоха. ☉ Известь
Испиэскэни тоҕо түһэрэн кэбиһэн, биир оҕонньортон улаханнык мөҕүлүннэ. А. Федоров. Испиэскэ бырдаҥалаабыт хара таҥастаах штукатурщиктар, бу быыкаа харачаан мааны кыыһы …… сэнээбиттии көрөн хаалаллар. Л. Попов
Почваҕа кумахтан, быылтан, ньамахтан ураты элбэх кунус [перегной] уонна испиэскэ баар буоллаҕына, структуралаах буолар. ФНС ОС. Тэҥн. оппуоха
◊ Испиэскэ тааһа - испиэскэлээх хайа боруодата. ☉ Известковый шпат
Испиэскэ тааһын дьапталҕата халыҥ буоллаҕына, уу киниэхэ улахан хаспахтары да хаһан кэбиһиэн сөп. СПН СЧГ