перекладина (для сушки или подвешивания чего-л.).

надламываться, надтреснуть; өһүө бэттибит перекладина надломилась.

распорка; перекладина; тыы биттэҕэ распорка у ветки (небольшой лодки).

вешать что-л. на перекладину; аргылыы бырах = (или уур=) повесить на перекладину, перекинуть через перекладину.

прогибаться, оседать; дьиэ үрдэ хотойбут потолок прогнулся; өһүө хотойбут перекладина прогнулась; муус хотойбут лёд подался; остуол хотойор аһа так много яств, что стол ломится.

I рабочий скот; упряжной скот; көлүнэр көлө упряжной скот; ат көлө конная подвода; ыт коло собачья упряжка; ср. колго.
II перекладина (над костром для котла).

сдвигать (перекладину в изгороди — о рогатом скоте); оҕус далайаҕын толкуйан тахсыбыт бык вышел, сдвинув перекладину в изгороди.

аат., эргэр. Ону-маны уурарга эбэтэр хатарарга аналлаах аргы мас. ☉ Перекладина для сушки или развешивания чего-л.
Дьиэ таһыгар хас да таба сыарҕата, сайын, саас эт хатарар мэҥэл, ас уурар түөрт атахтаах кэтит ньөөкү тураллар. Болот Боотур

аат.
1. Ону-маны куурдарга, ыйыырга аналлаах, атахтарга ууруллубут сытыары мас. ☉ Горизонтальная перекладина для сушки и подвешивания чего-л.
Үнүрүүн мин аргыга үс күн сэттэ сүүс түүтэҕи таспытым, онтукам икки көлөһүн күнүнэн суруллубут. Амма Аччыгыйа
Дунаай аргыга муҥханы ыйаан, онтун абырахтыы олорор. Күндэ
Кытылга кэккэлии тардыллыбыт мас уонна туос тыылар тастарыгар илим, туу, куурдар аргылар, балык хатарар сибиэлэр турбуттара. «ХС»
2. эргэр. Киһини ыйаан өлөрөр оҥоһук. ☉ Горизонтальная перекладина с веревкой или петлей для вешания преступника, виселица
Ипполит Мышкин! Эппэтэҕэ диэйэҕин: Кириэппэскэ сытытыллыаҥ, Аргыга ыйаныллыаҥ! Эллэй
◊ Аргы мас көр аргы
1.
Оҕонньор илимин аргы маска ыйаары, уҥуоҕа хамсаан, мутукка хайа тардан, улаханнык абарда. И. Гоголев
Дьиэ тэлгэһэтигэр, аналлаах аргы маска иилэн, Көкөт илим абырахтыы олорор. Н. Босиков
Хампа күөх Пятигорскай куорат музейын ытык чуумпутугар, Биир бэстилиэт ыйанан турар, Аргы маска ыйаммыт ороспуойу санатар. И. Гоголев
ср. др.-тюрк. архух ‘перекладина’

аат.
1. Саха дьахтара төбөтүн эргитэ баанар эбэтэр оннук кэтэр таҥаһа (үксүгэр оҕуруолаах, киэргэллээх). ☉ Национальный женский головной наряд в виде ленты вокруг головы, украшенный бисером
Үрүҥ, кыһыл бастыҥалаах дьахталлар от мунньан күөгэлдьистилэр. А. Бэрияк
Уоттар, көй үгүс уоттар, Саха кыыһын бастыҥатын Санатан чаҕылла оонньууллар. Н. Босиков
Маайа сибэкки арааһын хомуйан бастыҥа өрүнэр. И. Егоров
2. Сыарҕа сыҥаахтарын холбуур туорай мас (тард. ф-гар тут-лар). ☉ Передняя перекладина (вязо´к), связывающая полозья (саней, нарт)
Суолу икки өттүнэн суодаспыт тииттэр эп-элэҥнэстэр. Ат туос бөтөрөҥүнэн түһэн, сыарҕа бастыҥатын тэбиэлээн тибиргэтэр. Айталын
△ Орон бас өттүнэн туорайа. ☉ Перекладина, головка спинки кровати
Сарра Абрамовна утуйар хоһугар, кырабаат бастыҥатын кыһайа үрүт-үрдүгэр туруору соҕус ууруллубут икки хос сыттыкка сытар. Софр. Данилов
Вильям орон бастыҥатыгар өйөнөн хамсаабакка олорор. В. Яковлев
Алеша кырабаат бастыҥатыттан икки илиитинэн тайанан кырабаакка олороро, ыардык тыынара. Г. Николаева (тылб.)